‘Yeni ekonomik model’de son durum: En az 20 büyük ihale maliyet nedeniyle iptal

Sözcü’den Yusuf Demir’in haberine göre TL’de son dönemde görülen aşırı değer kaybı müteahhitlerin maliyet hesaplarını alt üst etti. Önünü göremeyen, maliyet hesabı yapamayan müteahhitler ihalelere girmekten imtina etti. Merkezi yönetim tarafından planlanan en az 20 büyük ihale iptal oldu.

2021 yılının tamamı için çift haneli büyüme rakamı hedefleyen hükümet, bu yönde politika adımları atarken, Merkez Bankası da Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ın ısrarıyla bunu desteklemek için üç ayda 400 baz puan faiz indirdi. Yıllık enflasyonun yüzde 20 civarında seyrettiği bir ortamda gelen bu adımlarsa TL’de görülmemiş hızda değer kayıplarına yol açtı.

Hükümetin ‘yeni ekonomik model’ adını verdiği bu uygulamada cari dengenin sağlanmasıyla enflasyonun düşeceğine inanılıyor. Modelde ayrıca değersizleşen TL’nin ihracatı destekleyeceği, düşük faiz ortamının da yatırımları yukarı taşıyarak istihdamı artıracağı savunuluyor. Ancak ekonomistler, iktisat doktrininde genel kabul gören politikaların aksine giden söz konusu modelin altını bilimsel gerçekliliklerle doldurmakta zorlanıyor.

Habere göre yüzlerce küçük çaplı projede ihaleler iptal olurken, büyük projelerde tercih edilen ‘pazarlık usulü’ ihalelerin ise ilan edilmediği için durumları bilinmiyor.

En çok ihale iptal kararı alan kamu kurumlarının başında TOKİ geldi. TOKİ’nin düzenleyeceği Kastamonu, İstanbul, Kırıkkale ve Sivas’ta binlerce birimlik konut projesi ihaleleri, Samsun millet bahçesi ve birçok kamu binası ihalesi iptal oldu. 

İhalelerin iptal nedeni resmi kayıtlarda çeşitli başlıklarda gösterildi. Ağırlıklı olarak, ‘ihaleye teklif veren istekli çıkmaması’, ‘kaynakların verimli kullanılması’, ‘bütün tekliflerin alıma ayrılan ödeneğin / yaklaşık maliyetin çok üzerinde olması’ gibi gerekçeler gösterildi.

İhalelerden vazgeçilmeyeceği, maliyetlerdeki artışların yaklaşık maliyet bedellerine yansıtıldıktan sonra yeniden ihale açılacağı tahmin ediliyor. 

Merkezi yönetim tarafından yapılması planlanan, bakanlıklar ya da kamu kurumları tarafından tüm hazırlıkları tamamlanmasına rağmen iptal edilen yapım ihalelerinden bazıları şöyle:

1 Aralık 2021

TCDD

Irmak Zonguldak Hattı Uzatılması

İptal Nedeni: İhaleye teklif veren istekli çıkmaması nedeniyle

30 Kasım 2021

TPAO

İstasyon Tesisi Yapım İşi

İptal Nedeni: İhaleye teklif veren istekli çıkmaması

29 Kasım 2021

TOKİ

Kastamonu Örencik 2 Etap 602 Konut, 1 Cami İnşaatları ile Altyapı ve Çevre Düzenlemesi İşi

İptal Nedeni: İhtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılması

26 Kasım 2021

TOKİ

Antalya Serik Hükümet Konağı İnşaatı

İptal Nedeni: İhtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılması

26 Kasım 2021

HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ

Hacettepe Üniversitesi Beytepe Kampüsü Eğitim Fakültesi İkmal İnşaatı

İptal Nedeni: Bütün tekliflerin alıma ayrılan ödeneğin/ yaklaşık maliyetin çok üzerinde olması nedeniyle

25 Kasım 2021

TOKİ

İstanbul Arnavutköy 6 Etap 727 Konut, 8 Adet Dükkan ve 1 Adet Cami İnşaatları İle Altyapı ve Çevre Düzenlemesi İşi İptal Nedeni: İhtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılması

25 Kasıım 2021

ORMAN GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

Kırıkkale Kent Ormanı Elektrik Altyapı ve Çevre Aydınlatma işi

İptal Nedeni: Bütün Tekliflerin Alıma Ayrılan Ödeneğin/ Yaklaşık Maliyetin Çok Üzerinde Olması Nedeniyle

24 Kasım 2021

TOKİ

Samsun İli, Bafra İlçesi, Çilhane ve Büyükcami Mahalleleri Millet Bahçesi ve Millet Bahçesine Ait Sosyal Donatılar İnşaatları İle Altyapı Ve Çevre Düzenlemesi İşi

İptal Nedeni: İhtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılması

24 Kasım 2021

TOKİ

Kırıkkale İli Yahşihan İlçesi Erenler Mahallesi 300 Adet Konut ve 1 Adet 3 Dükkanlı Ticaret Merkezi ve 1 Adet Cami İnşaatı ile Altyapı ve Çevre Düzenlemesi İşi

İptal Nedeni: İhaleye Teklif Veren İstekli Çıkmaması Nedeniyle

23 Kasım 2021

TOKİ

İstanbul İli Arnavutköy İlçesi 3 Etap 679 Adet Konut, 8 Adet Dükkan, 1 Adet Ortaöğretim Okulu ve 1 Adet Cami İnşaatları ile Altyapı ve Çevre Düzenlemesi İşi

İptal Nedeni: İhaleye Teklif Veren İstekli Çıkmaması Nedeniyle

23 Kasım 2021

EMNİYET GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

Konya İl Emniyet Müdürlüğü Hizmet Binası Yapım İşi

İptal Nedeni: İhaleye Geçerli Teklif Veren İstekli Çıkmaması Nedeniyle

19 Kasım 2021

TOKİ

Kırklareli İli, Demirköy Hükümet Konağı İnşaatı ile Altyapı ve Çevre Düzenlemesi İşi

İptal Nedeni: İhtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılması

18 Kasım 2021

DEVLET HAVA MEYDANLARI İŞLETMESİ

Sivas Nuri Demirağ Havalimanı 995 kWE GES Projesi

İptal Nedeni: Bütün Tekliflerin Alıma Ayrılan Ödeneğin/ Yaklaşık Maliyetin Çok Üzerinde Olması Nedeniyle

18 Kasım 2021

EMNİYET GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

Gölbaşı Su Altı Grup Amirliği Hizmet Binası işi

İptal Nedeni: İhaleye Teklif Veren İstekli Çıkmaması Nedeniyle

15 Kasım 2021

DEVLET HAVA MEYDANLARI İŞLETMESİ

Milas Bodrum Havalimanı Yüksek Gerilim Sistemlerinin Revizyonu ile Scada Kontrol Sistemi Tesisi

İptal Nedeni: Bütün Tekliflerin Alıma Ayrılan Ödeneğin/ Yaklaşık Maliyetin Çok Üzerinde Olması Nedeniyle

12 Kasım 2021

TOKİ

İstanbul Güngören Tozkoparan İlçe Emniyet Müdürlüğü ve Nizamiye Binası İnşaatı ile Altyapı ve Çevre Düzenlemesi İşi

İptal Nedeni: İhtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılması

11 Kasım 2021

TOKİ

Eskişehir İli, Mihalgazi Hükümet Konağı İnşaatı ile Altyapı ve Çevre Düzenlemesi İşi

İptal Nedeni: Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptali

08 Kasım 2021

TOKİ

Sivas Akıncılar 2 Etap 276 Konut, 3 Dükkanlı Ticaret Merkezi, 1 Adet Cami İnşaatı ile Altyapı ve Çevre Düzenlemesi İşi

İptal Nedeni: İhtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılması