Türkiye’de istihdamdaki 100 kişiden 9’u ücretsiz aile işçisi

Türkiye’de istihdamda bulunan 26,7 milyon kişiden 2,45 milyonu ücret almadan çalışıyor. İstihdamdaki her bin kişiden 92’si ücretsiz aile işçisi. Türkiye bu oranla Avrupa’da açık ara zirvede yer alıyor.

Avrupa Birliği (AB) İstatistik Ofisi (Eurostat) 2020 yılı verilerine göre ücretsiz aile işçilerinin oranında Türkiye açık ara başı çekiyor. Buna göre ücretsiz aile işçisi oranı Türkiye’de binde 92 oldu.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verileri de benzer bir oran ortaya koyuyor. TÜİK verilerine göre 2020’de istihdam edilen kişi sayısı 26 milyon 812 bin iken bunların 2 milyon 473 bini ücretsiz aile işçisi. Ücretsiz aile işçisi oranı 2014’te binde 121’di.

Eurostat verilerine göre Türkiye’nin ardından gelen ikinci sıradaki Romanya’da ücretsiz aile işçisi binde 72; üçüncü sıradaki Sırbistan’da bu oran binde 45. Bu ülkeleri sırasıyla Kuzey Makedonya (binde 43), Yunanistan (binde 30) ve Karadağ (binde 24) izliyor.

Bu ülkelerin ardından istihdamdakiler içinde ücretsiz aile işçisi oranı binde 20’lere kadar düşüyor. Bu oran İtalya’da binde 11, Hollanda’da binde 4 ve Almanya ve Fransa’da binde 3. En düşük oran ise binde 2 ile Macaristan’da.

Ücretsiz aile işçisi, aynı hanede yaşayan başka bir aile ferdinin işlettiği bir işletmede ücretsiz ve sigortasız çalışan işçiye deniliyor.

Çalışan yoksul kadınların yarısı ücretsiz aile işçisi

Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Genel Başkan Yardımcısı Gülizar Biçer Karaca tarafından hazırlanan, “Derinleşen Kadın Yoksulluğu” raporuna göre; yoksul olduğu kabul edilen 5 milyon kadının 3,5 milyonu çalışabilecek durumda, ancak bunların sadece yüzde 15’i çalışıyor. Çalışan yoksul kadınların yarısı ise ücretsiz aile işçisi.

Türkiye’de sosyal yardım alan hane sayısı son 1 yılda ikiye katlandı. Cumhurbaşkanlığı’nın açıkladığı verilere göre, 2019 yılında 3,28 milyon kişi sosyal yardımlardan faydalanırken, bu sayı 2020’de 6,63 milyona yükseldi.

Avrupa’da yoksulluk riski en çok Türkiye’de arttı

Öte yandan, Türkiye’de sosyal yardım alan hane sayısı son bir yılda ikiye katlandı. Cumhurbaşkanlığının açıkladığı verilere göre, 2019 yılında 3,28 milyon kişi sosyal yardımlardan faydalanırken, bu sayı 2020’de 6,63 milyona yükseldi. 2015-2019 arasını kapsayan 4 yıllık süreçte Avrupa’da yoksulluk ve sosyal dışlanma riskinin en fazla arttığı ülke Türkiye oldu.

2015’te Türkiye’de halkın yüzde 26,7’si yoksulluk ve sosyal dışlanma riski altında yaşarken, bu oran 2019 yılında yüzde 33,2’ye kadar yükseldi.