Sayıştay’ın ÖSYM raporu ‘sansürlenmiş’: İhaleye 47 yıldır tek firma katılıyor

Sayıştay Başkanlığı’nın Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi (ÖSYM) Başkanlığı 2020 yılı taslak denetim raporu ortaya çıktı. TBMM KİT Komisyonu üyesi CHP Zonguldak Milletvekili Deniz Yavuzyılmaz’ın ulaştığı rapora göre, milyonlarca gencin hayatını ilgilendiren sınav işlemlerinin yürütülmesi ve sonuçlandırılmasına ilişkin ihalelere yıllardır tek firmanın katıldığı belirtildi. Sayıştay ihalelerin yaklaşık maliyetin üzerinde sonuçlandığını tespit etti.

Sayıştay’ın geçen temmuz ayında hazırladığı ÖSYM Başkanlığı 2020 yılı taslak denetim raporunda “Sınav işlemlerinin yürütülmesi ve sonuçlandırılmasına ilişkin ihalelere yıllardır tek firmanın katılması ve yaklaşık maliyetin üzerinde sonuçlanması” adlı bir bölüm yer aldı. Raporda, ÖSYM tarafından, 2019 yılında 8 milyon 145 bin 628 kişinin girdiği 40 sınav, 2020 yılında 10 milyon 698 bin 552 kişinin girdiği 36 sınav yapıldığı ve 2021 yılında da yaklaşık 8 milyon 241 bin 96 kişinin gireceği tahmin edilen 22 sınav yapılmasının planlandığı belirtildi.

‘ÖSYM RAPORU SANSÜRLENMİŞ’

Rapora ulaşan TBMM KİT Komisyonu üyesi CHP Zonguldak Milletvekili Deniz Yavuzyılmaz Cumhuriyet’e yaptığı açıklamada “Sansürlenen Sayıştay’ın ÖSYM Taslak Raporu’nu ortaya çıkardık. Sayıştay’ın yayımlanan raporunda yer alması engellenen, sansürlenen çok önemli bulgular, bu taslak raporda yer alıyor” dedi.

SINAV İŞLEMLERİNE İLİŞKİN İHALELERE YILLARDIR TEK BİR FİRMA KATILMIŞ

“Taslak rapora göre ÖSYM’nin, sınav işlemlerinin yürütülmesi ve sonuçlandırılmasına ilişkin ihalelere yıllardır sadece tek firma katılıyor” diyen Yavuzyılmaz, devamında şunları söyledi: “Böylelikle maliyetin altında kırımlı fiyat teklifleri alabilecekken yıllarca ihaleler ya yaklaşık maliyet etrafında ya da yaklaşık maliyetin üzerinde sonuçlanıyor. 2020’de nakliyat ve dağıtım dahil tüm sınav işlemleri için belirlenen yaklaşık maliyet 289 milyon lira. Ancak ihale, 294 milyon lira üzerinden bağlanıyor.”

‘ÖSYM MİLYONLARCA LİRA ZARAR ETMİŞ’

“ÖSYM bu ihalede en az 5 milyon lira zarar ediyor. Son 10 yılda ihalelerin yedisi yaklaşık maliyetin üzerinde, yalnızca üçü ise yaklaşık maliyetin yüzde 1 altında. ÖSYM hemen her yıl zarar ettiriliyor. Soruları çalınan, geçen yıllarda gençlerin geleceğinin karartılmasından sorumlu yetkililerin cirit attığı ÖSYM’nin, 2021’de 8 milyon 241 bin 96 kişinin gireceği 22 sınavı liyakatli bir şekilde yapıp yapamayacağı soru işareti yaratıyor. Bu bulgunun yayımlanan ÖSYM 2021 Yılı Sayıştay Raporu’ndan neden çıkarıldığı ise şüpheleri artırıyor.”

‘İHALENİN BEDELİ YAKLAŞIK MALİYETİN ÜZERİNDE’

2020 yılında uygulanacak olan sınavlara yönelik sınav evrakı baskı, paketleme, tarama, arşivleme ve sınav malzemelerinin şehirlerarası nakli ve şehir içi dağıtımına yönelik hizmet alım işi ihalesine çıkıldığı kaydedilen raporda ihalenin yaklaşık maliyetinin 289 milyon 8 bin 185 lira olarak belirlendiği anlatıldı. Raporda ihaleye tek firmanın katıldığı vurgulanarak “Firmanın ilk teklifi 387 milyon 229 bin 847 TL olmuş, ihale komisyonu ihaleye açık eksiltmeyle devam etmiş ve firmadan 6 tur teklif alınmıştır. Son tur teklifi olan 294 milyon 30 bin 926 TL üzerinden ihale sözleşmeye bağlanmıştır” denildi.

Raporun bu bölümünde özetle şu ifadeler kullanıldı:

“İhalenin bedeli yaklaşık maliyetten yüksek olmakla birlikte ihale komisyonu gerekçesinde ‘ihaleye başka teklif veren olmaması, 2020 yılı sınav takviminin ilan edilmiş olması ve başkaca seçeneğin olmaması nedeniyle isteklinin vermiş olduğu son teklifin yaklaşık maliyetin üzerinde olmasına rağmen, ödeneğinin olması ve kamu yararı ve hizmetin gerekleri dikkate alınarak’ ihaleyi sonuçlandırmak durumunda kalmışlardır.”

RAPORDA TEDBİR VURGUSU

Raporun bir diğer bölümünde ÖSYM gider bütçesinde önemli bir paya sahip olan söz konusu ihaleler için ihaleye katılımcı firma sayısını artırmak amacıyla tedbirler alınması ve sınav maliyetlerinin düşürülmesi gerektiğine değinilerek, “Konsorsiyumlara ihalelerde teklif verilmesi, mal ve hizmet alımı ile nakliye ve şehir içi dağıtım işlerinin ayrı ayrı, sınav uygulamasının saate entegre kamera ile kayıt altına alınması ve el detektörü hizmet alımı işinin yıllık olarak ihale edilmesi, ihalelerin en geç kasım ayı içinde yapılması maliyetlerin düşürülmesi açısından önem arz etmektedir” ifadeleri kullanıldı.