Mahfi Eğilmez: Faizi düşürdükçe faiz yükseliyor

Eski Hazine Müsteşarı ve iktisatçı Mahfi Eğilmez, kendi kişisel bloguna yazdığı yazıda Merkez Bankası’nın faiz politikasını eleştirdi. Faiz indirildikçe faiz yükseliyor diyen Eğilmez, “Keynes’e biraz da dalga geçmek amacıyla sormuşlar: ‘Üstat gerçeklerin teorinize uymadığını görürseniz ne yapardınız?’ Keynes yanıtlamış: ‘Teorimi değiştirirdim. Siz ne yapardınız?’ Biz teorimizi gerçeklere uydurmak yerine gerçekleri teorimize uydurmak konusunda kararlı gibiyiz” diyor.

Eğilmez’in yazısı şöyle:

Yeni ekonomik model diye açıklananlar kabaca şöyleydi: Faizi düşürünce kur yükselecek, kur yükselince ihracat artacak, ithalat azalacak. Kur yükselişiyle ithalat pahalı hale geleceği için yerli üretim onun yerini alacak, cari açık cari fazlaya dönüşecek. Yerli üretim, ithal girdilerin yerini almaya başlayınca enflasyon da düşecek.   

Bu çerçevede Merkez Bankası Eylül ayında % 19 olan politika faizini yüzde 18’e sonra da sırasıyla 16, 15 ve 14’e düşürdü. Faizi düşürünce kur fırladı ve arkasından enflasyonu çekip getirdi.

Model buralarda tam bir faciaya yol açarken acaba diğer faizlerin düşmesini sağladı mı? Aşağıdaki grafik Merkez Bankası politika faiziyle 2 yıllık Devlet tahvili faizini bir arada gösteriyor.

Merkez Bankası politika faizinin düşürülmesi tahvil faizlerinin düşmesine değil tam tersine ciddi oranda yükselmesine yol açmış görünüyor. Merkez Bankası bankalara yüzde 14 faizle borç veriyor, bankalar da aldıkları parayı yüzde 22 faizle Hazine’ye borç veriyor. Ve biz buna model diyoruz.

Bir toplantıda Keynes’e biraz da dalga geçmek amacıyla sormuşlar: “Üstat gerçeklerin teorinize uymadığını görürseniz ne yapardınız?” Keynes yanıtlamış: “Teorimi değiştirirdim. Siz ne yapardınız?” Biz teorimizi gerçeklere uydurmak yerine gerçekleri teorimize uydurmak konusunda kararlı gibiyiz.