İngiltere’de Başbakan Johnson’ın partisi 200 yıldır elinde tuttuğu koltuğu kaybetti

İngiltere’de iktidardaki Muhafazakar Parti, yaklaşık 200 yıl sonra Kuzey Shropshire’da seçim yenilgisi alırken, koltuğu sarsılan Başbakan Boris Johnson’ın siyasi geleceği ciddi şekilde tartışılmaya başlandı.

İngiliz Parlamentosu’nda aşı pasaportuna ilişkin düzenlemeye kendi partisinden 98 milletvekilinin perşembe gün “hayır” oyu vermesi ve tasarının ancak muhalefetin oyuyla geçmesi üzerine Johnson’ın liderliği ilk defa ciddi bir yara aldı.

Lobicilik kurallarını ihlal eden Muhafazakar Partili Owen Paterson’ın istifasının ardından yapılan seçimde, Liberal Demokratların adayı Helen Morgan’ın açık oy farkıyla Muhafazakarların adayı Neil Shastri-Hurst’ün önünde yarışı bitirmesi Johnson için adeta son darbe oldu.

Brexit (İngiltere’nin AB’den ayrılışı) taraftarlığı ile bilinen bu seçim bölgesinde, kurulduğu tarih olan 1832 yılından bu yana Muhafazakarlar seçimi hep önde tamamlıyordu.

Bu bölgede seçimi kazanan Liberal Demokratların adayı Helen Morgan, “North Shropshire halkı, İngiltere adına konuştu ve onlar sesli ve açık bir şekilde Boris Boris Johnson’a ‘partin bitti’ dedi.” ifadesini kullandı.

Boris Johnson için ağır darbe

İngiltere’deki siyasi uzmanlar, parlamento aritmetiğinde sadece bir sandalye kaybedilmesine rağmen bunun sonucunun Boris Johnson için çok daha ağır olacağı görüşünde birleşiyor.

Siyasi gözlemciler daha önce seçimler kazandığı için gerçekten canı gönülden sevmese bile bir çok Muhafazakar Parti üyesinin, Johnson’ın arkasında durmak zorunda hissettiğini ancak son zamanlardaki gafları ve hataları yüzünden Başbakan’ın desteğinin düşebileceği yorumunda bulunuyor.

Seçim yenilgisi, lobicilik kurallarını ihlal eden Muhafazakar Partili Owen Paterson’ın parlamentoda yapılacak bir disiplin oylaması sırasında korunması girişimi hem de geçen sene salgın kısıtlamalarının ihlal edilerek Başbakanlık’ta Noel partileri düzenlendiği iddialarının ardından geldi.

2019’da yapılan seçimi 23 bin oy farkıyla kazanan Muhafazakarların şimdi yaklaşık 6 bin oyla kaybetmesinin, Başbakan üzerindeki baskıyı artırması bekleniyor.

Perşembe günü parlamentoda aşı pasaportuna ilişkin düzenlemeye kendi partisinden 98 milletvekilinin “hayır” oyu verdiği ve tasarıyı ancak muhalefetin oyuyla geçirebilen Johnson’ın liderliği daha ciddi bir şekilde muhafazakarlar tarafından açıkça tartışılmaya başlandı.

Bir hata daha Boris Johnson’ı koltuğundan eder mi?

Ancak 38 yıldır Muhafazakar Partiden milletvekili olarak görev yapan Roger Gale, BBC Radyo 4’e verdiği demeçte, seçmenlerin Başbakanlık ve hükümetin yönetiminden memnun olmadıklarına dair çok net bir mesaj göndermek istediğini belirtti.

Yenilginin Başbakan’ın performansına ilişkin bir referandum olarak görülmesi gerektiğini savunan Gale, “Zaten 2 çarpı aldı, biri bu haftanın başlarında Avam Kamarası’ndaki oylama ve şimdi de bu. Bir çarpı daha alırsa gider. Muhafazakar Parti, hedefine giderken acımasız olmasıyla bilinen bir üne sahip. Bir başbakan başarısız olursa o başbakan gider. ” diye konuştu.

Seçim uzmanı Prof. John Curtice, sonucun siyasi bir deprem olduğunu belirterek “Evet, en azından iki hafta önce hiç kimse, bunun olacağını öngöremezdi.” dedi.

Anketlerde geriye düştü

Kısıtlamaların çiğnendiği Noel partileri, lobi kurallarını ihlal eden Paterson’ın ilk başta korunması ve bazı Muhafazakar Parti milletvekillerinin başka işler yaptığına dair haberlerin etkisiyle İşçi Partisi, anketlerde 9 puan öne geçmiş durumda.

Araştırma şirketi Opinium tarafından Observer gazetesi için yapılan en son ankete göre, halkın yüzde 41’i İşçi Partisine, yüzde 32’si ise Muhafazakarlara oy vereceğini söyledi. Muhafazakar Parti, 2019’dan bu yana en düşük oranı alırken, ankete katılanların yüzde 57’si de Johnson’ın istifa etmesi gerektiğini belirtti. Muhafazakar Parti, 12 Aralık 2019’da yapılan seçimde tek başına iktidara gelmişti.