Gelir vergisi istisnasından kim ne kadar yararlanacak?

İşçi ve memur tüm çalışanların asgari ücrete kadar olan kazançları ocak ayından itibaren gelir vergisinden istisna tutulacak. İstisna tutulan kazançlardan gelir vergisi de alınmayacak. Peki vergi istisnası çalışanların ücret ve maaşlarına nasıl yansıyacak?

Habertürk’ten Ahmet Kıvanç vergi istisnasının medeni durumuna göre çalışanlara nasıl yansıyacağını hesapladı.

Yeni yıldan itibaren hiç kimsenin asgari ücrete kadar olan kazançlarından gelir vergisi alınmayacağı için asgari geçim indirimi (AGİ) de sona erecek.

Gelir vergisi oranları

Diğer yandan, 2022 yılında ücret gelirlerine uygulanacak gelir vergisinin ilk dilimine tabi kazançlar yüzde 33 oranında artırılarak 24 bin liradan 32 bin liraya çıkartıldı.

Yeni yılda ücret gelirlerine uygulanacak gelir vergisi oranları şöyle:

32 bin TL’ye kadar olan kazançlar yüzde 15

32 bin 1 – 70 bin TL arasındaki kazançlar yüzde 20

70 bin 1- 250 bin TL arasındaki kazançlar yüzde 27

250 bin 1 – 880 bin TL arasındaki kazançlar yüzde 35

880 bin 9 TL üzeri kazançlar yüzde 40

Vergi istisnası nasıl hesaplanacak?

Vergi istisnasını düzenleyen 7349 Sayılı Gelir Vergisi Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun cumartesi günü Resmi Gazete’de yayımlandı.

Buna göre kişinin tabi olduğu vergi dilimine göre ilgili aydaki kazancının gelir vergisi hesaplanacak. Hesaplanan vergiden, asgari ücret için ödenmesi gereken gelir vergisi ve damga vergisi mahsup edilecek. Kalan vergi tahsil edilecek.

Kişinin tabi olduğu gelir vergisi dilimi ne olursa olsun, istisna nedeniyle vazgeçilen vergi aylık asgari ücret üzerinden hesaplanan gelir vergisi ve damga vergisini aşmayacak. Başka bir ifadeyle, aylık hesaplanan vergiden 638 TL gelir vergisi üstüne 38 TL damga vergisi olmak üzere toplam 676 lira mahsup edilecek. Bu tutar 2022 yılında herkes için sabit olacak. Böylece, asgari ücretle çalışana da 50 bin lira ücretle çalışana da aynı vergi istisnası uygulanacak.

Yıllık 3 bin 608 TL ile 1807 TL arasında

Asgari ücrete kadar olan kazançların vergi dışı bırakılmasının mevcut sisteme göre sağlayacağı avantaj bekâr işçilerde yıl boyunca aylık 300,69 TL olacak. Eşi çalışmayan üç çocuklu işçide aylık avantaj ocak – mayıs aylarında 37,98 TL ile sınırlı olacak ama temmuz – aralık döneminde 250,65 TL’ye yükselecek.

Yeni sistemin çalışanlara sağlayacağı yıllık avantaj bekâr veya eşi çalışan çocuksuz işçide 3 bin 608,28 TL, evli – eşi çalışmayan işçide 3 bin 232,98 TL, eşi çalışmayan tek çocukluda 2 bin 896,17 TL, eşi çalışmayan iki çocukluda 2 bin 558,40 TL, eşi çalışmayan üç çocukluda 1807,80 TL olacak.

Eşi çalışanlardan tek çocuklular 3 bin 326,81 TL, iki çocuklular 3 bin 8,76 TL, üç çocuklular 2 bin 558,40 TL, dört çocuklular 2 bin 258,16 TL, beş çocuklular 1807,80 TL tutarında yıllık avantaj sağlayacak.

Net ücretle çalışanlar yararlanacak mı?

Net ücretle çalışanların eline geçen ücret sabit kalırken, brüt ücretleri gelir vergisi dilimine göre değişiyor. Medeni durumuna göre asgari geçim indirimi (AGİ) tutarıysa bordroda ayrıca gösteriliyordu.

Bu yıl 4 bin 250 lira ve üzerinde net ücretle çalışanların eline geçen paranın, gelecek yıl hiç ücret zammı almasalar bile, aylık kazançlarının 5 bin 4 TL’ye kadar kısmının vergi dışı bırakılması nedeniyle medeni durumuna göre değişen tutarlarda artırılması gerekir. Gelir vergisi istisnasının net ücretle çalışanlara yansıtılmaması, rızası olmadan işçinin ücretinin düşürülmesi anlamına gelir.

Ancak, işçinin bu yılki net ücreti 4 bin 250 TL’nin altında ise ve ücretine yapılan zam yüzde 50,5’ten az olursa vergi istisnası çalışana değil işverene yarayacak. Bu durum, brüt ücreti 5 bin 4 TL ile 3 bin 557 TL arasında olup 2022 yılında brüt maaşı 5 bin 4 TL olarak belirlenen tüm çalışanlar için de geçerli. Örneğin brüt ücreti 4 bin 500 lira olan işçiye sadece yüzde 25 oranında zam yapılırsa, vergi istisnası ile sağlanan avantaj işçinin cebine girmeyip işverene gidecek.