‘Beyin göçü’ zirveye çıktı; ‘huzur’ arayan gençler kaçıyor!

HABER İNCELEME | İLKER DOĞAN  

Türkiye’de enflasyon, faiz ve işsizlik gibi devasa ekonomik sorunlar nedeniyle, zirveye çıkan ‘beyin göçü’nü konuşmaya fırsat kalmıyor. AKP rejiminin hemen her konuda yarattığı belirsizlik özellikle gençlerin geleceğe dair umutlarını bitirmiş durumda. İmkanı olan gençlerin tamamı yurtdışına çıkmak için fırsat kolluyor.

Boğaziçi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü’nden Prof. Dr. Lale Akarun’un sosyal medya hesabından yaptığı son paylaşımlar, ülkede eğitimin geldiği noktayı göstermesi açısından önemli. Akarun, “30 senedir hocayım; hiç bu kadar çok referans mektubu yazmamıştım. Bütün öğrenciler yurtdışında okumaya gitmek istiyor.” diyor.

Gençlerin Türkiye’den ‘kaçmak istediği’ artık herkesin bildiği bir sır. Ülkenin geleceği ciddi tehdit altında ancak iktidar temsilcileri tıpkı dış politika, ekonomi ve sağlık konularında olduğu gibi ülkenin yarınlarını tehdit eden bu problemi de görmezden geliyor.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Bilgin, 14 Ekim’de yaptığı açıklamada, gençler arasında yaygın olan yurt dışına gitme eğilimiyle ilgili olarak şunları söylemişti: “Gençlerin yurt dışına gitme hevesi eğitimli gençlerde daha fazla. Gençlerdeki bu arzunun olması doğal. ‘Türkiye’den kaçmak istiyorlar’ diye bakmamak lazım. Gençler dünyayı tanımak istiyorlar. Dünyayı tanıyacak bilgiye ve donanıma sahipler.”

Ancak gerçekler Bilgin’in açıklamalarından çok farklı. Gençler ‘dünyayı tanımak için’ değil; daha adil, daha huzurlu, daha mutlu ve kendilerini hem sosyal hem de ekonomik olarak daha güvende hissedebilecekleri bir ülkede yaşamak için kaçıyor. Her geçen yıl yurt dışında yaşamak isteyen gençlerin oranı da artıyor.

GENÇLERİN YÜZDE 76’SI ‘GİTMEK’ İSTİYOR

Bağımsız Eğitimciler Sendikası’nın (BES) eğitimci, araştırmacı ve akademisyenlerden oluşan AR-GE Kurulunca 2007 yılında yapılan çalışmada ‘yurt dışında yaşamak’ isteyen gençlerin oranı yüzde 55 olarak ölçülmüştü. Sosyal Demokrasi Vakfı’nın (SODEV), geçtiğimiz yıl 19 Mayıs Atatürk’ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramı’nda Gençlik Araştırması Raporu’na göre bu oran yüzde 62,5’ye yükseldi.

Yeditepe Üniversitesi ve MAK Danışmanlık iş birliği ile geçtiğimiz yıl Temmuz ve Ağustos aylarında gerçekleştirilen ‘Gençlik Araştırması’nın sonuçlarına göre ise gençlerin yüzde 76’sı ‘daha iyi bir gelecek için’ yurt dışında yaşamak istiyordu.

Bugün bu oranın hangi noktada olduğuna dair net bir veri yok. Ancak toplam 16 binden fazla oy kullanılan internetteki bir ankette ‘Yurt dışında yaşayıp, çalışmak ister misin?’ sorusuna ‘evet’ diyenlerin oranının yüzde 93 olduğunu hatırlatalım.

30 senedir hocayım; hiç bu kadar çok referans mektubu yazmamıştım. Bütün öğrenciler yurtdışında okumaya gitmek istiyor.

— Lale Akarun (@LaleAkarun) December 2, 2021

PROF. AKARUN: BÜTÜN ÖĞRENCİLER YURT DIŞINA GİTMEK İSTİYOR

Boğaziçi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü’nden Prof. Dr. Lale Akarun, sosyal medya hesabından tam da bu konuyla ilgili paylaşımlar yaptı. Akarun, “30 senedir hocayım; hiç bu kadar çok referans mektubu yazmamıştım. Bütün öğrenciler yurtdışında okumaya gitmek istiyor.” diyor.

Akarun, bu sonuca neden olan sebepleri de zincirleme olarak sıralıyor: “Niye yüksek teknolojili ürün üretemiyoruz? Standart cevap: Çünkü nitelikli insan kaynağı yok. Niye nitelikli insan kaynağı yok? Çünkü yurtdışına gidiyorlar. Niye yurtdışına gidiyorlar? Çünkü maaşlar çok düşük. Niye maaşlar çok düşük? Çünkü yüksek teknolojili ürün üretemiyoruz.”

ASGARİ ÜCRETE BİLE RAZIYIM, YETER Kİ ÇIKAYIM!

Lale Akarun’un paylaşımı önemli. Bugün faiz, enflasyon gibi devasa sorunların yanında ‘Türkiye’de yaşanan beyin göçünü konuşmaya fırsat kalmıyor. İktidara göre zaten sorun yok! Ancak muhalefet de konuyla ilgili dişe dokunur hiç bir girişimde bulunmuyor.

Prof. Dr. Akarun’un tweet’lerinin altına çok sayıda yorum yapılmış. Bir kaç tanesini alalım:

“CV’lerimizi yurt dışına çıkabilmek için güncelledik. İngilizce kabul eden herhangi bir ülkeye çılgın gibi başvuruyoruz; ‘asgari ücret bile verseler yeter’ diyerek. Para umurumuzda değil, huzur, sakinlik, adalet istiyoruz.”

BAŞVURULARIN YARISI TÜRKİYE’DEN

“Çalıştığım şirket pozisyon açtı (Berlin’de). Başvuruların yarısı Türkiye’den ve çoğu da pozisyon için ‘overqualified’ idi. Ama şirket sponsor olmadığı için hepsine hemen red maili attılar. İçim acıdı. Ne umutlarla başvurdu o insanlar kim bilir”

BIKTIK BU ÜLKENİN HER ŞEYİNDEN

“Seneye diplomamı alayım, dil okulu aracılığıyla gitmek istiyorum bu ülkeden. Bıktık hocam, bıktık bu ülkenin her şeyinden. Sadece insan gibi muamele görmek istiyorum.”

YETER Kİ NORMAL BİR ÜLKEYE GİDEYİM

“Hocam sadece okumak mı? Buradaki orta düzey yönetici beyaz yakalı işimi bırakıp, 35 yaşında Avrupa ya da ABD’de asgari ücretle giriş seviyesi işte çalışmaya razıyım. Yeter ki normal bir ülkeye gideyim”