Yılda iki kere zam geliyor: Bedelli askerliği enflasyon vurdu

Türkiye’de askerlik halen erbaş ve erler için altı ay, yedek subay ve yedek astsubaylar için 12 ay olarak uygulanıyor. Bir üçüncü alternatif ise bedelli askerlik. Son çıkarılan yasa ile bedelli askerlik kalıcı hale geldi, ancak bedel miktarı her 6 ayda bir uçuyor.

2019 yılı Haziran ayında yurt içi bedelli için 31 bin lira ile başlayan ücret, bu yılın ikinci yarısında 43 bin liraya yükseldi. Bedelli askerlik yılda iik kez zam görüyor ve bu zamlar en az 3 bin lira oluyor. 1 Ocak 2022’de de memur maaş katsayısı kapsamında bedelli askerlik ücretinin 46 bin lirayı aşması bekleniyor. Bedel, 2019 yılından bu yana yaklaşık yüzde 38 oranında arttı ve 31 bin 343 liradan 43 bin 150 liraya yükseldi. Son üç yılda bedelli, askerlikten yaklaşık 6 milyar lira gelir elde edildi.

Sözcü gazetesinde yer alan habere göre, 2019 Haziran ayında yasalaşan kanunda ilk bedelli tutarı 31 bin 343 TL olarak belirlenmişti. Bu miktar her 6 ayda bir artıyor. 2019 Temmuz ayında 33 bin 230 olan ücret, 2020’nin ilk yarısında 35 bin 54 TL, ikinci yarısında 37 bin 70 TL olarak belirlendi. 2021 Ocak-Haziran döneminde 39 bin 788 TL olarak uygulanan bedelli tutarı, 1 Temmuz’dan geçerli olmak üzere de 43 bin 150 liraya çıktı.

15 BİN LİRALIK DÖNEM

Türkiye’de bugüne kadar yedi kez bedelli askerlik yasası çıkarıldı. Uygulama ilk olarak 1987’de Turgut Özal hükümeti döneminde bin lira ile başladı. 1992’de 3 bin lira ödenerek ikinci kez, 1999 Marmara depremi sonrası da 4 bin 500 lira ödenerek üçüncü kez çıkarıldı. AKP iktidarları döneminde ise dört kez bedelli askerlik yasası yürürlüğe konuldu. Son çıkarılan yasa ile de bedelli askerlik kalıcı hale getirildi.

2011, 2014 ve 2018’de bir kereye mahsus olmak üzere çıkarılan kanunlarla gerçekleştirilen bedelli askerlik uygulamasında ücretler 2011’de 30 bin TL, 2014’te 18 bin TL ve 2018’de 15 bin TL olarak belirlenmişti.

AKP’Lİ VEKİLLER DE BEDELLİ YAPTI

Bedelliden AKP’li üç milletvekili Selman Özboyacı, Ahmet Büyükgümüş ve Müslüm Yüksel de yararlandı. Geçen yıl 35’er bin lira ödeyerek bir ay bedelli askerlik yapan üç ismin silah altındayken milletvekili maaşlarını almaya da devam etmeleri eleştirilere yol açtı. Yasaya göre bedelli olarak askere gidenlerin çalıştıkları işyeri tarafından ücretsiz izinli sayılmaları gerekiyor. AKP’li vekiller, maaşlarını TSK Güçlendirme Vakfı’na bağışladıklarını açıkladı.

HER YIL 50 BİN KİŞİ BAŞVURU YAPIYOR

Bedelli askerlikten yararlanabilmek için askerlik çağına girmiş ve bakaya ya da yoklama kaçağı olmamak, askerliğe elverişli bulunduğuna dair sağlık raporu almak, bedel tutarını peşin ödemek, sınıflandırma veya kura işlemi sonucu, bedelli askerliğe hak kazanmak ve bir aylık temel askerlik eğitimini tamamlamak gerekiyor. Bedelli askerlikten her yıl yaklaşık 50-52 bin kişi yararlanıyor. 2019 yılı Haziran ayında bu yana 156 bin 926 yükümlü askerliklerini bedelli olarak yaptı ve yaklaşık 6 milyar lira gelir elde edildi.

2019’dan önce çıkarılan bedelli askerlik yasalarında hedef tutmamıştı. Toplam başvuru 328 bin 834’de kalmıştı. Mevcut yasadan yurt dışında en az üç yıldır yaşayanlar da yararlanabiliyor ve bu yükümlüler bugün için 43 bin lira karşılığı döviz ödüyor.