Osman Kavala ve büyükelçi krizi, 30 Kasım’daki Avrupa Konseyi toplantısına kadar ‘donduruldu’

4 yıldır tutuklu olan iş insanı ve insan hakları aktivisti Osman Kavala için 10 ülkenin büyükelçilerinin ‘istenmeyen kişi’ ilan edilmesi girişiminde AKP iktidarı geri adım atarken, diplomatik hamlelerle aşılan bu krizle ilgili Türkiye’yi sancılı bir süreç bekliyor. Ankara’nın, 30 Kasım’da yapılacak Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi toplantısından yaptırım çıkmaması için “bağımsız mahkemeler” argümanını kullanacağı öğrenildi.

İş insanı Osman Kavala ile ilgili çağrı yapan büyükelçilerle ilgili “istenmeyen kişi” krizinin diplomatik müdahalelerle aşılmasının ardından, gözler 30 Kasım’da yapılacak olan ve Türkiye’ye yönelik yaptırım sürecinin de masada olduğu Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi toplantısına çevrildi.  

Cumhuriyet’ten Hüseyin Hayatsever’in haberine göre Ankara, Bakanlar Komitesi toplantısı öncesi Avrupa Konseyi’ne “Kavala ile ilgili kararı bağımsız mahkemeler verecektir” mesajı gönderdi.

Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi, 16-17 Eylül’de yaptığı toplantıda AİHM’nin kararına karşın serbest bırakılmayan Kavala ve eski HDP Eş Genel Başkanı Selahattin Demirtaş’la ilgili durumu görüşmüş ve Kavala hakkındaki AİHM kararının bir sonraki toplantıya kadar uygulanmaması durumunda Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin (AİHS) 46. maddesinin 4. fıkrası uyarınca Türkiye hakkında yasal süreç başlatılacağını duyurmuştu. AİHS’nin ilgili maddesi, Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi’ne, bir ülkenin AİHM kararını uygulamayı reddetmesi durumunda kararın uygulanmadığının tespiti için AİHM’e başvurmasını öngörüyor.

KRİTİK SÜREÇ: AİHM KARARI UYGULANMAZSA YAPTIRIM GÜNDEMDE

Komite’nin 30 Kasım – 2 Aralık tarihleri arasında yapacağı bir sonraki toplantıya kadar Kavala hakkındaki AİHM kararı uygulanmazsa Türkiye’nin Konsey tarafından AİHM’e şikâyet edilmesi süreci başlatılacak. Başlatılacak süreçle Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi ve AİHM, Türkiye’nin kararı uygulayıp uygulamadığını inceleyecek. AİHM’in ihlal görüşü bildirmesi durumunda Komite, Türkiye’ye karşı alınacak yaptırımları değerlendirecek. Bu yaptırımlar arasında Türkiye’nin kurucusu olduğu Avrupa Konseyi üyeliğinden çıkarılması ya da oy hakkının askıya alınması da bulunuyor.

AKP HÜKÜMETİNDEN AKİD’E MEKTUP: DURUŞMASI VAR, SON KARAR ORADA VERİLECEK

AKP hükümeti, Kavala hakkındaki eylem planıyla ilgili son olarak 21 Ekim’de Avrupa Konseyi Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Kararlarının İcrası Dairesi (AKİD) Başkanı Clare Ovey’e bir mektup gönderdi. “Kavala davasının bağımsız Türk mahkemeleri tarafından görüldüğü ve yargıya kimsenin talimat vermesinin mümkün olmadığı” dile getirilen mektupta “Bu konudaki son kararı bağımsız mahkemeler verecektir. Ayrıca başvurucunun (Kavala) tutukluluk durumu hakkındaki değerlendirmenin 5 Kasım 2021’de, bir sonraki duruşmasının da 26 Kasım 2021’de yapılacağı komitenin dikkatine sunulmaktadır” denildi.