HABER İNCELEME | YUSUF DERELİ
AKP rejimi yine müteahhitleri sevindiren bir düzenlemeye gitti. Kamu bankaları Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın faiz indirim kararını takiben kredilerde indirim kararı aldı. Söz konusu indirim kararı sadece müteahhitleri mutlu etti. Zira bu düzenlemenin asgari ücretle ya da onun bir tık üzerinde maaş alan ücretli çalışanlara hiçbir faydası olmayacak. Aksine, ev fiyatları dolayısıyla kiralar yükselecek. Bugün ucuz kredi veren bankalar yarın mevduat faizleri arttığında zararı katlanacak. Müteahhitler ise konut kredilerindeki faiz indiriminden memnun.
Türkiye ekonomisi faiz, enflasyon, döviz girdabında çırpınıyor. Sorun şu ki, kısa adede çıkış da mümkün gözükmüyor. AKP rejiminin attığı her adım daha büyük sorunlara yol açıyor. ‘Yatırımları’ teşvik için faiz indiriliyor, dolar bir anda fırlıyor. Ülkenin dış borcu katlanıyor, enflasyon artıyor, TL’nin alım gücü eriyor.
Rejim son olarak, kamu bankalarında kullandırılan kredilerde indirim kararı aldı. Ziraat Bankası, Vakıfbank ve Halkbank’tan yapılan ortak açıklamada, 22 Ekim 2021 tarihi itibarıyla kurumsal kredi faiz oranlarında ürün ve vade yapısına göre 200 baz puana kadar indirim yapıldığı duyuruldu. Açıklamaya göre konut kredileri faiz oranlarında ise 26 Ekim 2021 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere 1 milyon TL altı tutarlarda yüzde 1,29, 1 milyon TL üzerindeki tutarlarda ise yüzde 1,34 faiz oranları uygulanmaya başlanacak.
FAİZ İNDİRİMİ NE ANLAMA GELİYOR?
Somut rakamlarla anlatalım; geçtiğimiz hafta 10 yıl vadeli 500 bin TL kredi çekseydiniz toplam ödeyeceğiniz para 1 milyon 30 bin lira civarında olacaktı. Aylık ödemeleriniz ise 8 bin 500 lira hesaplanacaktı. İndirim sonrası aynı miktarda kredi için yapılacak ödeme toplam 990 bin lira civarında olacak. Aylık ödemeniz ise 8 bin 250 lira civarına düşüyor. Toplam kazancınız 40 bin lira! Daha önce 0,65’ten kredi verildiği düşünülürse çok da avantajlı olduğu söylenemez.
ÜCRETLİ ÇALIŞANLARIN HAYATI ZORLAŞACAK
BETAM raporuna göre, satılık ev fiyatlarındaki artış 2021 Eylül itibarıyla son bir yılda Ankara’da yüzde 35’i bulmuş, İzmir’de yüzde 39,7’i, İstanbul’da ise yüzde 43’ü aşmıştı.
Konut kredilerindeki indirim kararının ücretli çalışanlara faydası olabilmesi için ev fiyatlarının artmaması gerekiyor. Ancak faiz kararından hemen sonra ev fiyatları güncellendi. Cuma günü 680 bin lira olan evin yeni fiyatı 720 bin liraya çıktı. Ev fiyatlarının artması, doğal olarak kiraların da zamlanması anlamına geliyor. 3-4 bin TL maaşla çalışan insanların 500-600 bin TL kredi çekerek aylık 8-9 bin lira ödeme şansı da yok! Dolayısıyla söz konusu kredi faizlerindeki indirim kararı ücretli çalışanlar, kirada oturanlar için hayatı daha da zorlaştıracak.
MÜTEAHHİTLER MUTLU
Kamu bankaları da ucuz kredi verme konusunda isteksiz. Çünkü kar oranları düşüyor. İki yıl önce aynı sorun yaşandı. Ancak ‘tek adam’ ne derse onu yapmak zorundalar. Öyle görünüyor k, kredi faizlerinin indirilmesi sadece müteahhitlere yaradı. Bloomberg HT yayınına katılan KonutDer Başkanı Altan Elmas, konut kredisi faizlerinin düşürülmesinin konut piyasasına iyi geleceğini söyledi.
Eğer ayda 16 bin lira kredi kredi ödeyebilecek geliri sahip olanlara faiz indirimi geliyorsa bu açıkça servet transferi anlamına gelir. https://t.co/fpTsaBAPiS
— Yalçın Karatepe (@ykaratepe) October 25, 2021
KARATEPE’DEN ‘SERVET TRANSFERİ’ ÇIKIŞI
Söz konusu düzenlemeye iktisatçı ve ekonomistler de tepki gösterdi. Ankara Üniversitesi’nden iktisatçı Prof. Dr. Yalçın Karatepe, “Konut kredisi faiz oranını indir ama cebinde parası olmayan ve krediyle ihtiyaçlarını karşılayan vatandaşın kullandığı ihtiyaç kredilerinin faizine dokunma. Tercih gayet net. Eğer ayda 16 bin lira kredi kredi ödeyebilecek geliri sahip olanlara faiz indirimi geliyorsa, bu açıkça servet transferi anlamına gelir.” ifadelerini kullandı.
Kamu bankalarının faiz indirimi ekonomiyi nasıl etkiler?
Dünkü yayında anlattım.Kaydın tümü bu linktehttps://t.co/alTMwdm9mu pic.twitter.com/nRXqmoqTzt
— Hakan Kara (@ali_hakan_kara) October 25, 2021
HAKAN KARA: GELİR DAĞILIMI DAHA DA BOZULACAK
Prof. Dr. Hakan Kara, kredi faizlerinin indirilmesinin finansal sistemi daha kırılgan hale getireceğini söyledi. Halk TV’de katıldığı bir televizyon programında konuşan Kara, “Bu enflasyon düşmediği sürece bankaların da kırılganlığı devam edecek. Bir süre sonra faizlerin yükselmesi gerekecek. Mevduat faizleri yükselince kamu bankaları verdikleri ucuz krediler nedeniyle yine zarar edecek. Bu zararın faturası da ileride halka çıkacak. Krediler enflasyonu da artıracak. Dar ve sabit gelirli kesimleri de vuracak. Gelir dağılımı da bozulacak. Bunun kazananı yok! Kısa vadede bir kesim kazanmış gözükse de orta vadede hepimiz kaybederiz.” dedi.
Kamu bankaları aylık %1.29’dan,yıllık %15.5’tan konut kredisi veriyor.
Buna karşın 10 yıllık hazine tahvil faizi %20.52.
Devlet %20.5’tan borçlanıp,bunun %5 altı faizle kredi dağıtıyor.
Müteahhitleri yüzdürmek için sade vatandaşın cebinden zarar yazıyor. https://t.co/KyY5lbwtJW— Hayri Kozanoğlu (@HayriKozanoglu) October 25, 2021
HAYRİ KOZANOĞLU: KREDİ ÇEK, TAHVİLE YATIR!
Bir başka iktisatçı Prof. Dr. Hayri Kozanoğlu ise, “Kamu bankaları aylık % 1.29’dan, yıllık %15.5’tan konut kredisi veriyor. Buna karşın 10 yıllık hazine tahvil faizi %20.52. Devlet %20.5’tan borçlanıp, bunun %5 altı faizle kredi dağıtıyor. Müteahhitleri yüzdürmek için sade vatandaşın cebinden zarar yazıyor.” paylaşımında bulundu.
Kamu bankaları 1 milyonTL’ye kadar olan kredinin faizini 1,29’a indirmiş.Yıllığı %16,5 eder.
Enflasyon %20’ye vurmuşken iyi faiz. kredi çeker döviz alırım kâr ederim.Niye harcayayım?
Bunu düşündü mü aklıevveller?
Temmuz 2019-2020 arası denenmiş ve enf. patlatmış bir yol.Şaşkınlar— Mustafa Sönmez (@mustfsnmz) October 25, 2021
MUSTAFA SÖNMEZ: KREDİ ÇEKEN DOLAR ALIR
Mustafa Sönmez ise enflasyonun yüzde 20’ye yakınken, kredi faiz oranının yüzde 16’lara çekilmesinin doğuracağı başka bir handikapa dikkat çekti: “Kamu bankaları 1 milyon TL’ye kadar olan kredinin faizini 1,29’a indirmiş. Yıllığı yüzde 16,5 eder. Enflasyon yüzde 20’ye vurmuşken iyi faiz. Kredi çeker döviz alırım, kar ederim. Niye harcayayım. Bunu düşündü mü aklıevveller. Temmuz 2019-2020 arası denenmiş ve enflasyon patlatmış bir yol. Şaşkınlar!”
Bu ne perhiz, bu ne lahana turşusu?
Bireysel kredileri frenlemek için çeşitli yasal düzenlemeler yapılırken, konut kredisi faizlerini indirmek ne anlama geliyor?
Ticari krediler içinde batık oranının en yüksek olduğu sektörün inşaat sektörünün olması, gerekçe olabilir mi?— Şenol Babuşcu (@senolbabuscu) October 25, 2021
BABUŞÇU, İNŞAAT SEKTÖRÜNDEKİ BATIKLARA DİKKAT ÇEKTİ
Başkent Üniversitesi Uluslararası Finans ve Bankacılık Bölüm Başkanı Prof. Dr. Şenol Babuşçu ise konuyla ilgili paylaşımında şu ifadeleri kullanıyor: “Bu ne perhiz, bu ne lahana turşusu? Bireysel kredileri frenlemek için çeşitli yasal düzenlemeler yapılırken, konut kredisi faizlerini indirmek ne anlama geliyor? Ticari krediler içinde batık oranının en yüksek olduğu sektörün inşaat sektörünün olması, gerekçe olabilir mi? Üç kamu bankasının aynı anda faiz indirimi yapması talimat ile yapıldığının göstergesi değil mi?”
***Mutluluk, adalet, özgürlük, hukuk, insanlık ve sevgi paylaştıkça artar***
