Çocuklarda depresyon nasıl fark edilir, neler yapılması gerekiyor?

Yeni tip koronavirüs salgınının başlangıcından bu yana yetişkinlerde kaygı bozukluğu ve depresyon belirtilerinde 3 kat artış yaşandı. Özellikle gençlerde karantina ve sıkı tedbirler intihara kadar gidebilen ciddi depresyonlara sebep oldu.

Fakat bu dönem çocuklar için de oldukça zor. Çok küçük çocuklar da depresyona girebilir, ancak yetişkinlere göre semptomlarının belirlemek daha zor. Amerikan ve Fransız çalışmaları, 6-12 yaş arası çocukların yüzde 2 ila 3’ünün şiddetli depresyona girdiğini gösteriyor.

Çocuk depresyonu ancak 1970’lerde psikolog Maria Kovacs sayesinde gerçek bir bilimsel tanım buldu. Kovacs, sağlık uzmanları için şu anda dünya çapında kullanılan bir çocukluk depresyonu rehberi olan Çocuk Depresyon Envanteri olan CDI’yi geliştirdi.

Çocuklarda depresyon belirtileri nasıl anlaşılır?

Çocukluklarda depresyon belirtilerini tanımlamak yetişkinlere göre daha zor. Çocuklar kendilerini ifade etmekte daha çok zorluk çektiği için özellikle davranışlarındaki değişiklere dikkat etmek gerekiyor.

Uzmanlar çocuğun yaptığı şeylere değil, aslında yapamaya alışık olduğu fakat birden bire bıraktığı alışkanlıklara dikkat çekiyor.

Örneğin, çocuğun aniden en sevdiği oyuncakları ile oynamayı bırakması, onunla konuştuğunuzda aynı şekilde tepki vermemesi, daha çabuk yorgunluk ve huysuzluk belirtileri göstermesi, daha az veya daha fazla uyuması, iştah kaybı gibi belirtiler.

Ayrıca bazen depresyonlu bir çocuk okulda kendisini veya sınıf arkadaşlarını tehlikeye atacak davranışlarda da bulunabilir.

‘Çocuklarla açıkça intiharı konuşmalısınız’

Nadir olsa da, 12 yaşın altındaki çocuklarda intihar girişimleri son yıllarda arttı. 2018’de ABD’de intihar 10 ila 14 yaş çocukların en büyük ikinci ölüm sebebiydi.

Çocukluk depresyonu tanımının arkasındaki psikolog Maria Kovacs, şüphe duyduğunuzda bir çocuğa intihar etmeyi düşünüp düşünmediğini açıkça sormanızı tavsiye ediyor.

Ona bunu sormanın kesinlikle intihara özendirmeyeceğini ifade eden Kovacs, “Eğer öyle bir düşüncesi yoksa, sorunuzu şaşkınlıkla karşılayacaktır, hatta sizin rahatsız olduğunuzu düşünecektir” dedi.

Kovacs’a göre çocuğunuzun intihar düşünceleri varsa, ona “tam olarak ne yapmak istediği” sorulması gerekiyor. Psikolog, böylesi bir durumda çok beklemeden bir uzmana başvurulması gerektiğini belirtiyor, ona göre genelde çocuklar dikkat çekmek için intihar düşüncelerine sahip olmuyor.

Kovacs’a göre, en az iki hafta boyunca çocukta tutum değişikliği belirtileri devam ederse gerçekten endişelenmeye başlamalısınız.

İyi haber şu ki, genellikle çocuklarda depresyon tedavileri hızlı ve iyi sonuç veriyor. Bu arada ve mümkünse çocuklar açık hava etkinlikleri yapmaya, dışarıda yürümeye ve oynamaya teşvik edilmelidir.