Aşı yaptıranların Covid-19’u yayma olasılığı yaptırmayanlara oranla çok daha düşük | Araştırma

Amerika Birleşik Devletleri ve Hollanda’da yapılan bilimsel araştırmalar, koronavirüsün çok daha bulaşıcı versiyonu olan Delta varyantı gibi türler de dahil olmak üzere tam aşılı kişilerin virüsü başkalarına bulaştırma olasılığının hayli düşük olduğunu ortaya koydu.

Bulgular, bazı çevrelerde artan oranda ‘aşıların artık koronavirüsün yayılmasını önlemede fazla işe yaramadığı’ yönündeki fikirleri de çürütüyor.

Illinois Üniversitesi’nden araştırmacı Christopher Byron Brooke, Covid-19 aşılarına atıfla, “Bulaşmayı kesinlikle azaltıyorlar” diyor ve ekliyor:

“Aşılanmış kişiler bazı durumlarda virüsü bulaştırır. Ancak aşılanmış bir kişinin virüsü bulaştırma riskinin aşılanmamış bir kişiden çok çok daha düşük olduğuna dair veriler son derece açık ve net”.

Yakın zamanda yapılan Hollanda merkezli bir araştırma, delta varyantı ile enfekte olan aşılanmış kişilerin, aşılanmamış kişilere oranla bulaştırma olasılığının yüzde 63 daha az olduğunu ortaya koymuştu.

Araştırmanın başında bulunan Hollanda Epidemiyoloji ve Bulaşıcı Hastalıkların Gözetimi Merkezi’nden Brechje de Gier, bunun Alfa varyantından nispeten az daha düşük bir oran olduğunu söylüyor.

De Gier’in ekibi daha önce Alfa ile enfekte olmuş aşılı kişilerin aşılanmamış kişilere nazaran Covid-19’u bulaştırma oranının yüzde 73 daha az olduğu sonucuna varmıştı.

“Aşılama bulaşmayı yüzde 80 azaltıyor”

De Gier’e göre önemli olan, aşıların bulaşmayı azaltma üzerindeki tam etkisinin yüzde 63’ten bile daha yüksek olması. Çünkü çoğu tam aşılı insan ilk etapta enfekte olmuyor.

İkincil saldırı oranı olarak tanımlanan ve pozitif vakaların bulaştığı temaslıların oranını hesaplamak için Hollanda’nın temaslı izleme sisteminden gelen verileri kullanan de Gier ve ekibi, daha sonra yaş gibi çeşitli faktörleri de hesaba katarak bunun aşılama ile ne kadar azaldığını gözlemledi.

Aşılamanın enfeksiyon riskini ne kadar azalttığını tam olarak bilmedikleri için aşı nedeniyle bulaşmadaki tam azalmayı hesaplayamadıklarını söyleyen de Gier “Ancak aşılamanın enfeksiyon riskini sadece yarıya indirdiğini varsaysak bile, bu yine de aşıların bulaşmayı toplamda yüzde 80’den fazla azalttığı anlamına gelir” diyor.

Bu yılın başlarında Yale Üniversitesi’nden Ottavia Prunas, Pfizer-BionTech aşısının kullanıldığı İsrail’den gelen verilere iki farklı model uyguladı.

Ekibinin vardığı sonuç, bulaşmaya karşı genel aşı etkinliğinin yüzde 89 olmasıydı.

Ancak, kullanılan veriler, deltanın henüz dünyayı etkisi altına almadan önce, 24 Mart’a kadar olan süreyi kapsıyor.

Prunas, ekibin şimdilerde deltanın etkisini çözmek için daha yeni verileri kullandığını dile getiriyor.

Aşıların artık bulaşmaya karşı koruma sağlamadığı ya da çok da etkili olmadığı fikri, temmuz ayında “enfekte olan aşılı kişiler de diğerleri kadar virüs taşıyabilir” yönündeki haberlerin ardından arttı.

Bununla birlikte, bilim insanlarına göre bu doğru olsa bile, aşılar ilk etapta enfeksiyonları azaltarak bulaşmayı zaten büyük ölçüde düşürüyor.