Prof. Dr. Sözbilir: Olası İstanbul depreminde Türkiye ekonomisi çöker

İzmir Dokuz Eylül Üniversitesi Deprem Araştırma ve Uygulama Merkezi Müdürü Prof. Dr. Hasan Sözbilir, olası bir İstanbul depreminde Türkiye ekonomisinin çökeceğini söyledi. Sözbilir, “2011’de Ulusal Deprem Stratejisi ve Eylem Planı yayınlandı, hedef koyuldu. 2023’e kadar kentsel dönüşüm tamamlanacaktı. Ancak bugün baktığımızda hedeflerin gerçekleştirilme oranı ancak yüzde 30-40. İki yıl içinde Türkiye’nin depreme hazır hale gelme şansı yok bugün.” dedi.

Medyascope’a konuk olan Sözbilir, 8 yıl içinde büyük bir depremin olma ihtimalinin yüzde 64 olarak hesaplandığının hatırlatılması üzerine, “Bir depreminin zamanını söylemek imkansız. Ancak şunu söyleyebiliriz; oradaki fayın deprem üretme zamanı gelmiş. Fay kırılabilir ya da hiç kırılmayabilir. 200 yılda bir deprem üretiyor. Bazıları 7,4 bazıları 7,6 diyor. Bir sürü değişik görüşler var. O fay tek segmentte kırılsa, iki segmentte kırılsa İstanbul’a büyük zarar verecek. İstanbul kentinin yapı stoğu belli! Bunu bilgisayar ortamında değerlendiriyorlar ve ‘bu fay kırılırsa şurada şu kadar bina yıkılabilir’ deniliyor. Burada yapılması gereken o yapıları dönüşüme sokmak.” ifadelerini kullandı.

TÜRKİYE 20-30 YIL KENDİSİNE GELEMEZ

Hasan Sözbilir, “Yarın bir deprem olması durumunda İstanbul’un en riskli bölgeleri belli midir?” sorusu üzerine ise şunları söyledi: “İstanbul’un artısı deprem üretecek fayın İstanbul’da olmaması. Ama İstanbul’un nüfusu çok yüksek olduğu için denizdeki fay kırılırsa Türkiye’nin ekonomisi kesin çöker. Türkiye 20-30 yıl kendine gelemez. Kocaeli-Gölcük depreminden çok daha üst düzeyde bir depremden bahsediyoruz. 15 milyonun üzerinde nüfusu var. İstanbul’un denize yakın kesimleri zayıf zemin dediğimiz zeminle kaplı. Onların üzerine bina dikmişiz. Zemini iyileştirmeden oturmuşsak, o binaların ayakta kalma şansı yok. Özellikle 2007’den sonra o tür şeylere daha çok baktık. Bir yeri imara açarken öncelikle zemini araştırıyorsunuz. Ancak 1999 öncesi binalar için bunlar yapılmadı. Dolayısıyla o binayı bir bütün olarak kentsel dönüşüme sokmak gerekiyor. İstanbul’da kentsel dönüşüm istenilen düzeyde değil. 2011 yılında bir hedef kondu. 2023’e kadar bu çalışmaların bitirilmesi gerekiyordu. 2021’e geldik ve çalışmaların ancak yüzde 30-40 civarında yapıldığını gördük.”

1 MİLYONDAN FAZLA İNSANIN HAYATI TEHLİKEDE

İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu, İstanbul’daki 3 binadan birinin acilen yıkılması gerektiğini söylemişti. Uzmanlara göre İstanbul’da dönüştürülmesi gereken konut sayısı 300 bin civarında. Bu da olası bir depremde 1 milyon insanın ölüm riskiyle karşı karşıya olduğu anlamına geliyor.