NATO güvenlik yetkililerinin, İttifak üyesi ülkelerin Afganistan’dan asker çekmesinin ardından Afgan özel kuvvetlerinin Katar’da eğitilmesi için Doha yönetimi ile iletişim halinde olduğu bildirildi. Yaklaşık 6 hafta sürmesi öngörülen askeri eğitim, Afganistan’a yönelik stratejik taahhüdün bir parçası olarak verilecek. Bu bağlamda Katar’da bir askeri üssün alınması talep ediliyor.
Reuters’a konuşan iki kaynak, anlaşma sağlanması halinde Türkiye, İngiltere ve ABD’nin Afgan askerlerin eğitimi için Katar’a asker göndermeye hazır olduklarını söyledi.
ABD liderliğindeki 36 ülkeden oluşan NATO Kararlı Destek Misyonu (Resolute Support Mission), 11 Eylül 2021 itibarıyla Afganistan’dan tümüyle çekilmiş olacak.
Halen Kabil’de görev yapan üst düzey bir Batılı güvenlik yetkilisi, “Afgan kuvvetlerinin seçkin üyeleri için özel bir eğitim alanı oluşturmak üzere Katar’da bir üs tahsis etmek için görüşmeler yapıyoruz.” dedi.
Yetkili, adının açıklanmasını istemedi zira konuyla ilgili basına konuşma yetkisinin bulunmadığını dile getirdi.
Afganistan’da NATO şemsiyesi altında 2001’den itibaren görev yapmaya başlayan Uluslararası Güvenlik Destek Gücü (ISAF), 2014’te operasyonlarını sonlandırarak faaliyetlerini Kararlı Destek Misyonu olarak sürdürmeye başlamıştı.
Kararlı Destek Misyonu (Resolute Support Mission), o tarihten bu yana Afgan güvenlik güçlerinin eğitimi ve donatılmasıyla ilgileniyor.
Washington merkezli bir başka güvenlik kaynağı, “Bir teklifte bulunduk, ancak NATO’nun topraklarını eğitim alanı olarak kullanması konusunda esneklik gösterip göstermemeye Katarlı yetkililerin karar vermesi gerekiyor.” ifadesini kullandı.
Kabil’de görev yapan bir diplomat olan üçüncü bir kaynak ise “Afgan özel kuvvetlerinin yaklaşık dört ile altı haftalık yoğun bir eğitim için Katar’a götürülmesinin” tartışıldığını söyledi.
Katar hükümeti ise NATO’nun Afgan güçlerini eğitmek için bir üs olarak kullanma önerisiyle ilgili soruları yanıtsız bıraktı, Afgan hükümeti de yorum talebine cevap vermedi.
‘Türkiye, ABD ve İngiltere, eğitim için Katar’a asker göndermeye hazır’
Konuya vakıf iki kaynak, Reuters’a yaptıkları açıklamada, Türkiye, İngiltere ve ABD’nin, anlaşma sağlanması durumunda Afgan askerlerin eğitimi için Katar’a asker göndermeye hazır oldukları bilgisini paylaştı.
Taliban Sözcüsü Zebihullah Mücahid, örgütün, NATO’nun Afgan güçlerini Katar’da eğitme planından haberdar olmadığını söyledi.
“Yurt dışında eğitim alan Afgan askerleri meselesinde… Barış sağlanırsa iyi eğitimlileri belki Afganistan’a hizmet etmek için göreve alınabilir.” diyen Taliban Sözcüsü, “Ancak gelip bize ve millete karşı savaşırlarsa, elbette kendilerine güvenilmeyecektir.” sözleriyle örgütün askeri eğitim konusuna temkinli yaklaştığını kaydetti.
Afganistan’da halihazırda NATO ülkeleri Avustralya, Yeni Zelanda ve Gürcistan’dan olmak üzere yaklaşık 7 bin yabancı asker bulunuyor. Kalan ABD askeri ise 2 bin 500 civarında.
Yabancı güçlerin Afganistan’dan çekilmeye başlaması ile, Taliban’ın Afgan güvenlik güçlerine yönelik saldırıları da hız kazanmış durumda.
NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg, “İttifak olarak, Afgan güvenlik güçlerine ve özellikle de özel harekat birimlerine ülke dışında nasıl eğitim sağlayabileceğimizi araştırıyoruz.” demişti.
Körfez ülkesi Katar’da 2013’ten bu yana Taliban’ın siyasi ofisi bulunuyor. Ülke ABD yetkilileri, NATO yetkilileri ve uluslararası temsilcilerle Taliban örgütü temsilcilerinin görüşmeler yaptığı tek adres olarak öne çıkıyor.
Bu arada Taliban örgütü geçen hafta, Türkiye’nin NATO’nun Afganistan’dan çekilmesinin ardından Kabil Havaalanı’nın güvenliğini sağlama ve işletmesini devralması konusundaki önerisini reddettiklerini bildirmişti.
“Hiç kimse ülkemizde askeri varlığını sürdürmeyi ummamalıdır” denilen örgüt açıklamasında, Taliban’ın devrilmeden önce kullandığı ‘Afganistan İslam Emirliği’ tanımlamasına atıfla, “Bazıları böyle bir hata yaparsa, Afgan halkı ve İslam Emirliği, onları işgalci olarak kabul edecek ve geçmişte işgalcilere yaptıkları gibi tepki gösterecek. Bu onların sorumluluğunda olacak.” ifadelerine yer verilmişti.
