AYM’den KHK kararı: Örgüt üyeliğine MGK değil, mahkemeler karar verir

Anayasa Mahkemesi, kamu görevinden hukuksuzca ihraç edilen 130 civarındaki KHK’lıyla ilgili önemli bir karara imza attı. KHK ile kamu görevinden çıkarmada ‘üyelik’ ve ‘mensubiyet’ kriteri aranmasını Anayasa’ya aykırı bulan AYM, iptal kararı verdi. Karara göre MGK tarafından ‘devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunan yapı ve gruplara üyeliği ve mensubiyeti olduğuna karar verilen bir kişinin kamudan ihraç edilmesi Anayasa’ya aykırı bulundu. AYM’ye göre ‘ihraç’ kararını MGK değil, mahkemeler vermeli.

AKP’li Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın ‘Allah’ın lütfu’ olarak tanımladığı 15 Temmuz sonrası çıkarılan 30 KHK ile 130 bine yakın kamu görevlisi ihraç edildi. Söz konusu KHK’lılardan iade edlenlerin sayısı ise 10 bin civarında. Yani yüz kişiden ancak 7’si görevine iade edildi. Yargılama sonrası beraat etmesine rağmen görevine iade edilmeyen binlerce KHK’lı var. OHAL Komisyonu’na yapılan başvurulardan 101 bini ise hiç bir hukuki gerekçe gösterilmeksizin reddedildi.

KANUN, ‘MASUMİYET KARİNESİNİ’ YOK SAYDI

Kamu görevinden yapılan ihraçlarda ‘üyelik, irtibat, iltisak ve mensubiyet’ şartları arandı. Onbinlerce insan ‘iltisaklı’ olduğu gerekçesiyle işinden, aşından hatta özgürlüğünden oldu. Söz konusu hukuksuzluklar, 6 Şubat 2018 tarihli kanuna dayandırıldı. Söz konusu kanunun birinci maddesinde, “Terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı olan ve ekli (1) sayılı listede yer alan kişiler kamu görevinden başka hiçbir işleme gerek kalmaksızın çıkarılmıştır. Bu kişilere ayrıca herhangi bir tebligat yapılmaz. Haklarında ayrıca özel kanun hükümlerine göre işlem tesis edilir.” deniliyordu.

CHP, HUKUKSUZ KANUNU AYM’YE TAŞIMIŞTI

Ana muhalefet partisi CHP, söz konusu kanunun bazı maddelerinin iptali istemiyle AYM’nin kapısını çalmıştı. AYM söz konusu davada önemli bir karar verdi.

DW Türkçe’nin ulaştığı 24 Haziran tarihli ve 4.464 KHK’lıyı ilgilendiren söz konusu kanundaki 1. maddeyi görüştü. AYM, yasa maddesindeki ‘üyeliği ve mensubiyeti’ ifadelerinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline hükmetti. Oy birliğiyle alınan kararın önümüzdeki günlerde gerekçesiyle birlikte Resmi Gazete’den duyurulacağı belirtiliyor.

‘ÜYELİK’ VE ‘MENSUBİYET’ KARARINI İDARE DEĞİL, YARGI VERİR

DW’nin edindiği bilgilere göre, AYM, olağan dönemde devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği ve mensubiyeti bulunanları MGK’nun ya da idari makamların belirleyemeyeceğine hükmetti. Düzenlemenin Anayasa’da güvence altına alınan ‘masumiyet’ karinesine aykırı olduğunu kaydeden mahkeme, üyelik ve mensubiyeti belirleme yetkisinin yargıda olduğuna işaret eti. ‘İltsak ve irtibat’ kavramları ise iptal edilmedi.

BOYUNSUZ: KARAR GERİYE İŞLEYEBİLİR

AYM’li yetkililere göre karar geriye yürümeyecek. Ancak Anasaya Hukuku Proferösü Şule Özsoy Boyunsuz, söz konusu kararın geriye yürüyeceğini söylüyor. Boyunsuz, “Özellikle suçta ve cezad kanunilik, masumiyet karinesi gibi temel bir takım mutlak hak alanlarının ihlaline yol açan yasal düzenlemelerde kişi lehine hallerde geriye yürüme olacağını kabul etmek gerekmektedir.” ifadelerini kullanıyor.