Rusya Dışişleri Bakanı Sergei Lavrov, Batı ülkelerini, küresel ısınmayla daha erişilebilir hale gelen Kuzey Kutbu’nun küresel bir rekabet alanı haline gelmesi olasılığına karşı uyarıda bulundu.
Lavrov’un yorumları, Rusya, ABD, Kanada, Norveç, Danimarka, İsveç, Finlandiya ve İzlanda’dan oluşan Arktik Konseyi’nin Çarşamba ve Perşembe günleri Rejkavik’te düzenleyeceği bakanlar toplantısı öncesinde geldi.
Lavrov Moskova’da düzenlediği basın toplantısında, “Uzun zamandır buranın bizim toprağımız olduğu, bizim bölgemiz olduğu herkes için kesinlikle açık. Şimdi de Arktik kıyılarının güvenliğini garantiye almak bizim sorumluluğumuz.” dedi.
İklim değişikliği, Kuzey Kutbu’nu daha erişilebilir hale getirdikçe, bölgenin doğal kaynaklarına, erişim rotalarına ve stratejik konumuna yönelik küresel ilgi, Çin’in yanı sıra Arktik Konseyi üyeleri arasında artmış durumda.
Son yıllarda Rus Devlet Başkanı Vladimir Putin, Rusya’nın Arktik bölgesini stratejik bir öncelik haline getirdi. Askeri altyapı ve maden çıkarma yatırımları emri vererek Arktik Konseyi üyeleriyle gerginliği artıran adımlar attı.
Amerika Birleşik Devletleri ise bölgede Rus ve Çin “saldırganlığı” olarak gördüğü durum karşısında kendi adımlarını atıyor. 2018’de ABD Donanması, 1980’lerden bu yana ilk kez Norveç Denizi’nde bir uçak gemisi konuşlandırdı.
Son olarak şubat ayında da Washington, Batı’nın bölgedeki askeri varlığını güçlendirme çabalarının bir parçası olarak Norveç’e eğitim için stratejik bombardıman uçakları gönderdi.
Bazı şeyleri açık yüreklilikle konuşacağız
Lavrov konuşmasında “NATO, Kuzey Kutbu’na ilerlemesini haklı çıkarmaya çalıştığında, bu biraz farklı bir durum oluşturuyor ve bizim burada, NATO’nun Kuzey Kutbu’na gelmesi ihtiyacını haklı çıkarmaya çalışan Norveç gibi komşularımıza sorularımız var” dedi.
Rus Dışişleri Bakanı, sekiz ülkeden oluşan bakanlar toplantısında “bunu açık yüreklilikle konuşacağız” dedi ve üye ülkelerin Genel Kurmay Başkanları arasında düzenli bir diyaloğun sürdürülmesini önerdi.
Konsey’in toplantının sonunda gelecek on yıl için nihai bir bildiri ve ortak bir stratejik plan yayınlaması bekleniyor.
Kuzey Kutbu’ndaki buz örtüsü azaldıkça Rusya, denizaşırı pazarlara petrol ve gaz ihraç etmek için Kuzey Deniz Yolu nakliye kanalından yararlanmayı umuyor.
Rusya bölgeyi stratejik görüyor ve yatırım yapıyor
Moskova, gemilerin Asya limanlarına olan yolculuğunu geleneksel Süveyş Kanalı rotasına kıyasla 15 gün kısaltmasına olanak tanıyan rotayı geliştirmek için büyük yatırımlar yaptı.
Ağustos 2017’de ilk gemi, buz kırıcı kullanmadan Kuzey Denizi Rotası boyunca seyahat etmişti.
Moskova ayrıca bölgedeki askeri varlığını da güçlendirdi. Sovyet döneminin sonundan beri terk edilmiş olan birkaç üs ve hava alanını yeniden açıldı ve modernize edildi. Bu üslere son teknoloji S-400 hava savunma sistemlerini konuşlandırdı.
Artan gerilimlere rağmen, Rusya ve ABD bu yılın başlarında yapılan iklim müzakereleri sırasında Kuzey Kutbu’nu bir işbirliği alanı olarak belirlemişlerdi.
