HABER İNCELEME | YUSUF DERELİ
AKP rejimi, pandemi sürecinde zor günler geçiren esnafı 14 ay sonra hatırladı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın açıkladığı ‘destek’ paketine göre, iki ayrı grup halinde 1 milyon 384 binden fazla esnaf ve sanatkara toplam 4 milyar 622 milyon liralık kaynak aktarılacak.
Söz konusu hibe kapsamında birinci grup esnafa 5 bin, ikinci grup esnafa 3 bin lira karşılıksız destek sağlanacak. Aylardır kepenkleri kapalı olan esnaf, 15 ay sonra yapılan 3-5 bin TL’lik hibeyle ‘nefes’ alabilir mi?
Yapılacak hibenin miktarı yaklaşık 550 milyon dolara denk geliyor. GSYH’nın binde 1’i bile değil! Erdoğan için Katar Emiri’nden alınan Boeing 747’nin fiyatı 500 milyon dolardı. 2021 yılı bütçesinde garanti ödemeleri için ayrılan para 31 milyar TL!
Sadece Osmangazi Köprüsü ve Gebze-Orhangazi-İzmir Otoyolu’na, 2020 yılı için 3.3 milyar TL’nin üzerinde garanti ödemesi yapıldı. 2019 yılında Saray’ın yıllık harcaması 3.6 milyar TL olarak açıklanmıştı. Bugün bu rakamın 5 milyar TL’nin bile üzerinde olduğu tahmin ediliyor.
Pandemi ve kapanma nedeniyle zor günler geçiren esnaf için destek paketi açıklandı. Destek paketinin ayrıntılarını dün yapılan kabine toplantısı sonrası AKP’li Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan duyurdu.
Erdoğan’ın açıklamalarına göre pandemi önlemlerinden zarar gören esnafa iki grup halinde toplam 4 milyar 622 milyon lira hibe desteği verilecek. İlk grupta yer alan; kahve, kafe, çay bahçesi, okul personel servisi, düğün salonu, öğrenci yurdu, kantin, kırtasiye, hamam gibi 235 bin esnafa 5 bin lira hibe desteği sağlanacak.
İKİNCİ GRUPTAKİ ESNAFA 3 BİN TL DESTEK
İkinci grupta yer alan 1 milyon 150 bin esnafa ise 3 bin lira hibe desteği verilecek. Bu grupta daha önceki desteklerden yararlanan berber gibi meslek gruplarının yanı sıra, bakım onarım, tamirat, kaporta, seyyar satıcı, sıhhi tesisat, kozmetik, oyuncak, hediyelik eşya, müzisyen, oto yıkama, tuhafiye, ayakkabı, bakırcı, çilingir, ayakkabıcı gibi esnaflar yararlanacak.
ESNAF ‘NEFES’ ALABİLİR Mİ?
Açıklanan destek paketi tartışmaları da beraberinde getirdi. 15 ay sonra verilecek 3-5 bin TL’lik hibe esnafa nefes aldırmaya yeterli olur mu? Aylık sadece kirası 50-60 bin lira olan lokanta/kafe işletmecisi için 15 ay sonra bir kereye mahsus verilecek 3-5 bin liranın bir anlamı olur mu? 3 bin lira hibe edilen esnafa aylık 200 TL; 5 bin TL hibe alan esnaf ise aylık 333 lira destek almış olacak.
GSYH’NIN ON BİNDE 7’Sİ!
Verilen yeni hibe miktarı 4.6 milyar TL. GSYH’nın yaklaşık on binde 7’si. Bu oran gelişmekte olan ülkelerde yüzde 5, gelişen ülkelerde ise yüzde 10 civarında.
Bu gerçek IMF’nin yayınladığı rapora da yansımıştı. Geçtiğimiz hafta yayınlanan rapora göre, ülkelerin GSYH’lerine göre pandemi destek ve harcamalarının oranları da yayınlandı. Türkiye, yüzde 1,9 oran ile en az yardımı yapan ülkeler arasındaydı.
SARAY’IN YILLIK MASRAFI 5 MİLYAR LİRANIN ÜZERİNDE
2019 yılında Saray’ın yıllık harcaması bir önceki yıla göre 4 kat artışla 3.6 milyar TL olarak açıklanmıştı. 2020 rakamı açıklanmadı. Bugün bu rakaman 5 milyar liranın üzerinde olduğu tahmin ediliyor. Esnafa verilecek hibe miktarı Saray’ın yaklaşık bir yıllık masrafı kadar.
SARAYLAR PARA YUTUYOR
2016 yılında yatırım programına giren ve 650 milyon liraya tamamlanacağı hesaplanan Ankara’daki Cumhurbaşkanlığı sarayının içinde yer alan ‘ek hizmet binasının’ toplam 3 milyar 53 milyon 800 bin liraya mâl olacağı açıklanmıştı. Ek hizmet binası için bu yılın başına kadar 2 milyar 972 milyon 800 bin lira harcanmıştı.
2021 YILI GARANTİ ÖDEMESİ 31 MİLYAR LİRA!
2021 yılı bütçesinde garanti ödemeleri için ayrılan para 31 milyar TL! Karayolları, 14 milyar 49 milyon lira ayırmış bütçesinden. Sağlık Bakanlığı 16 milyar 392 milyon TL. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı ise 540 milyon lira.
Sadece Osmangazi Köprüsü ve Gebze-Orhangazi-İzmir Otoyolu’na, 2020 yılı için 3.3 milyar TL’nin üzerinde garanti ödemesi yapıldı. 18 yılda Cengiz İnşaat’a 30, Kolin İnşaat’a 36, Makyol İnşaat’a 24, Kalyon Holding’e 19, Limak İnşaat’a 19 kez vergi muafiyeti tanındı. Bu 5’li çeteye 18 yılda aktarılan para 220 milyar dolar.
