AYM’nin yüksek mahkeme yerine özel statüde düzenlenmesi, cumhurbaşkanı yardımcısının seçimle göreve gelmesi gibi konular değerlendiriliyor. Dini referanslı başlangıç metni önerisine ise sıcak bakıldığı ifade ediliyor.
MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli’nin partisinin yeni anayasa önerisine ilişkin açıklamalarının ardından, AKP kulislerinde taslağa ilişkin değerlendirmeler merak konusu oldu.
Taslağı Milliyet’e değerlendiren parti kurmayları önerileri incelemeye başladıklarını dile getirdiler.
Bahçeli’nin ana hatlarıyla açıkladığı metne göre, “yeni anayasanın” başlangıç kısmına, “Allah’ın lütfu, kardeşlik ruhu ve vatan sevgisiyle varlık bulmuş biz Türk Milleti” şeklinde bir giriş öngörülürken, AYM’nin “yüksek mahkeme” sıfatının kaldırılarak özel bir statüde yeniden düzenlenmesi, cumhurbaşkanı ve iki yardımcısının seçimle göreve gelmesi, Başkanlık Hükümet Programı’nın Meclis’e sunulmasını içeriyor.
“AYM güvencedir”
AYM’nin, “vesayet niteliğinde” çalışması ile anayasaya uygunluk denetimi yapmasının ayrı konular olduğunu söyleyen AKP’li yetkililer, MHP’nin yüksek mahkemeye yönelik önerisi için de, “Dünyada anayasacılık alanında AYM’nin statüsü ile ilgili yeni bir akım; yeni bir yaklaşım yoktur. AYM’nin demokrasi, kişi hak ve özgürlüklerinin ve hukuk devletinin güvencesi olma özelliği vardır. Dünyanın her yerinde AYM’nin idealize edilmesinin nedeni de bu güvencedir. Dolayısıyla AYM’nin yüksek mahkeme olarak devam etmesi; ancak vesayetçi yapısından kurtarılması bizce uygun olandır” değerlendirmesini yaptı.
AKP, cumhurbaşkanı yardımcılarının seçilmesine mesafeli
AKP kanadında, MHP’nin Cumhurbaşkanı gibi yardımcılarının da seçimle göreve gelmesi önerisi için ise, “bir çeşit koalisyon” görüntüsü verebileceği endişesi dillendiriliyor. Benzer şekilde Cumhurbaşkanlığı Hükümet Programı’nın Meclis’e sunulmasının da bir çeşit “güvenoyu” çağrışımı yapacağı belirtilerek, bunun da sistemin ruhuna aykırı düşeceği değerlendiriliyor. Kurmaylar, “Bu da Parlamento ile Cumhurbaşkanı arasında bir rekabet ve çatışma ortamının doğmasına neden olabilir” görüşünü dile getiriyor.
“Dini referanslı başlangıç metni olumlu”
MHP’nin dini referanslı anayasa başlangıç metni önerisi için de, Alman ve Fransız anayasalarını örnek gösteren AKP kurmayları, bu yönde bir giriş cümlesi ile, “bir toplumsal mutabakat metni olan anayasa ile toplumun manevi ve duygusal olarak bağının kurulacağını” kaydediyor. Bu tür bir başlangıç metnine AKP’nin de sıcak bakabileceği ifade ediliyor.
