"90’lı yıllardan bu yana Türkiye’de 1.352 kişi gözaltında kaybedildi"

17-31 Mayıs Uluslararası Gözaltında Kayıplara Karşı Mücadele Haftası: 1980 ile 1990 arasında 33, 1991’de 17, 1992’de 27, 1993’de 108 olan gözaltında kayıp sayısı 1994 yılında 532 olarak kayıtlara geçti.

CHP İstanbul Milletvekili Sezgin Tanrıkulu, 17-31 Mayıs Uluslararası Gözaltında Kayıplara Karşı Mücadele Haftası dolayısıyla “Türkiye Gözaltında Kayıplar Raporu” hazırladı.

GÖZALTINDA KAYBETMELER, FAİLİ MEÇHULLER

1980 ile 2020 yılları arasında gözaltında kayıplara dair sayıların yer aldığı raporda, gözaltında kaybetmeler ve faili meçhul cinayetler konusunda çalışan “Hakikat Adalet Hafıza Merkezi”nin verilerine de yer verildi.

1980 ile 1990 arasında 33, 1991’de 17,1 992’de 27, 1993’de 108 olan gözaltında kayıp sayısı 1994 yılında 532 olarak kayıtlara geçti. 1990’lı yıllarda ve 2000 yılının ardında devam eden gözaltında kayıpların toplam sayısı ise bin 352 olarak raporda yer aldı.

İHD: 1990’LARDAN BUGÜNE KAYBOLAN İNSAN SAYISI BİN 388’İ BULDU

İnsan Hakları Derneği’nin (İHD) 2019 yılında hazırladığı raporuna göre 2019 yılında yedi zorla kaçırma olayı saptandı. Bu kişilerin altısının ailesi İHD’ye başvurdu. Kaçırılanlardan beşi için “Birleşmiş Milletler Zorla veya İrade Dışı Kaybetmeler Çalışma Grubu”na başvurulduktan sonra sağ olarak bulunurken, diğer kişinin ise akıbeti bilinmiyor.

253 TOPLU MEZARDA 4 BİNDEN KİŞİ GÖMÜLÜ

İHD Kayıplar Komisyonunun Raporuna göre ise 1990’lardan bugüne gözaltına alındıktan sonra kaybolan insan sayısı ise bin 388’i buldu. Raporda, 253 toplu mezar bulunduğu, bu mezarlarda 4 binden fazla kişinin gömülü olduğu belirtildi.

SÜRÜNCEMEDE BIRAKILDI, ‘ZAMAN AŞIMI’ DENEREK SONLANDIRILDI

Hafıza Merkezi’nin çalışmaları sonucunda 2017 yılı itibariyle 344 kişinin dosyalarına ulaşıldığı ifade edilen raporda, “Bunlardan 218 kişinin kaybedilmesine ilişkin soruşturmaların sürüncemede bırakıldığı (yüzde 63), 24 soruşturmanın zaman aşımı gerekçesiyle sonlandırıldığı (yüzde 7), 18 soruşturmada kovuşturmaya yer olmadığı kararı verildiği (yüzde 5), 84 kişinin zorla kaybedilmesi nedeniyle dava açıldığı (yüzde 24) belirlenmiştir” denildi.

15 TEMMUZ SONRASI YENİDEN ARTMAYA BAŞLADI

2000’li yıllarda azalan ve “Cumartesi Anneleri”nin eylemlilikleri dışında kamuoyu gündeminden çıkan “zorla kaybetmeler”in 15 Temmuz darbe girişimi sonrası yeniden artmaya başladığını ifade edilen raporda, iç hukuk yollarının sonuç vermediği, soruşturmaların sürüncemede bırakıldığı, zamanaşımı riskiyle karşılaştığı belirtildi.