Dış politikada bir U dönüşü daha

HABER İNCELEME | İLKER DOĞAN

Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, 29 Ağustos’ta yaptığı açıklamada “Açıktan karaya gelerek çalışmaları, araştırmalarımızı sürdürüyoruz. Oruç Reis bölgede 90 gün daha çalışmaya devam edecek,” ifadelerini kullanmıştı.

Ancak açıklamanın üzerinden 1 hafta geçmeden Oruç Reis’in Antalya Limanı’na döndüğü duyuldu. AB’nin 24 Eylül’deki liderler zirvesi öncesinde Oruç Reis’in limana demirlemesi ‘geri adım’ tartışmalarını alevlendirdi. Zira söz konusu görüşmede AB, Türkiye’ye karşı uygulanması muhtemel yaptırımlar üzerinde konuşacaktı. Kademeli bir yaptırım planı üzerinde çalışıldığı kamuoyuna yansımıştı.

Doğu Akdeniz, AKP rejiminin ilk dışişleri krizi ve geri dönüşü değil. Öyle anlaşılıyor ki son da olmayacak. Daha önce de rejim birçok ülkeyle kriz yaşadı. Ve neredeyse tamamında geri adım atmak zorunda kaldı.

ESAD DİMDİK AYAKTA

AKP’li Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 5 Eylül 2012’deki konuşmasında, “İnşallah biz en kısa zamanda Şam’a gidecek, Emevi Camisi’nde namazımızı da kılacağız,” ifadelerini kullandı. Söz konusu ifadelerin üzerinden 8 yıl geçti. AKP rejiminin yıkılması için ‘muhaliflere silah temini’ dahil her şeyi yaptığı Beşar Esad, dimdik ayakta duruyor.

Rusya ve İran’ı da arkasına alan Esad, koltuğunu 8 yıl öncesine göre çok daha sağlamlaştırmış durumda. AKP’nin Suriye politikası tam anlamıyla hezimetle sonuçlandı. Milyonlarca Suriyeli yerinden yurdundan edildi. Türkiye’deki Suriyeli sayısı 4 milyondan fazla. Türkiye’yi önümüzdeki 15-20 yılda çok ciddi bir sosyal sorun bekliyor. 

MAVİ MARMARA FİYASKOSU

Mavi Marmara faciasının üzerinden 10 yıl geçti. İktidar ve yandaşlarının inadı ve İsrail’in hukuk tanımayan pervasızlığı nedeniyle 10 Türk vatandaşı uluslararası sularda katledildi. AKP rejimi, göz göre göre gelen facia sonrası üç şart koştu; İsrail özür dileyecekti, dilemedi. Ölenlerin yakınlarına tazminat verilecekti, verilmedi! Anlaşmaya göre, ‘ex gratia’ lütuf ödemesi, bağış yapıldı… Gazze’ye yönelik abluka kalkacaktı, daha da ağırlaştı.

Ancak zamanla AKP ve İsrail’in ilişkisi normale döndü. AKP döneminde İsrail’le ekonomik ilişkiler daha da arttı. Filistin’i bombalayan jetlerin yakıtları bile Türkiye üzerinden gidiyor! Seçim meydanlarında Cemaati İsrail yandaşı gösteren Erdoğan ise geçen yıl İHH’yı hedef gösterdi: “Gazze’ye giderken bana mı sordunuz?”

RUSYA’DAN ÖZÜR DİLENDİ

24 Kasım 2015’te sınırları ihlal ettiği gerekçesiyle bir Rus uçağı Türk F-16’lar tarafından düşürüldü. Cumhurbaşkanı Erdoğan, iki gün sonra CNN International’a verdiği mülakatta Rus uçağının düşürülmesiyle ilgili olarak Rusya’dan özür dilenmeyeceğini söyledi. Erdoğan, “Özür dilemesi gereken bir taraf varsa, bu biz değiliz. Hava sahamızı ihlal edenler özür dilemeli,” ifadelerini kullandı.

Rusya Devlet Başkanı Putin ise “Sırtımızdan bıçaklandık, çok ciddi sonuçları olacak,” dedi. Özür ve tazminat istedi. Bunun üzerine Erdoğan, “Rus uçağı olduğunu bilseydik farklı davranırdık. Özür dilemeyeceğiz, yine olsa yine yaparız,” karşılığını verdi.

Sonuç: 27 Haziran 2016’da Erdoğan, düşürülen uçak için özür diledi!

MERKEL İSTEDİ; GAZETECİ TAHLİYE EDİLDİ

Alman Die Welt gazetesinin Türkiye temsilcisi Deniz Yücel, 27 Şubat 2017’de tutuklandı. “Terör örgütü propagandası yapmak” ve “Halkı kin ve düşmanlığa tahrik”le suçlandı. Yücel’in Almanya’ya iadesi hakkındaki bir soruya Erdoğan, “Hiçbir surette olmayacak, ben bu makamda olduğum sürece asla. Elimizde görüntüler, her şey var. Bu tam bir ajan terörist,” ifadelerini kullanmıştı.

Almanya Başbakanı Angela Merkel, Türkiye’ye hukuku hatırlattı ve Yücel’in tahliyesini istedi. Merkel’in açıklamalarından birkaç gün sonra, 16 Şubat 2018’de iddianamesinin kabul edildiği gün tahliye edildi. Yurt dışı yasağı bile konmadı! Deniz Yücel özel bir uçakla Almanya’ya gitti.

TRUMP: DERHAL TAHLİYE EDİN, YOKSA…

Rahip Andrew Brunson ajanlıkla suçlanıyordu. Erdoğan, iadesinin mümkün olmadığını söyledi. Ardından ABD Başkanı Donald Trump’ın bir tweet’i sonrası ev hapsi kararı çıktı. Ardından 26 Temmuz 2018’de Amerika Birleşik Devletleri Başkan Yardımcısı Mike Pence çok sert bir açıklama yaptı: “Cumhurbaşkanı Erdoğan ve Türk hükümeti, size bir mesajım var: ABD Başkanı adına konuşuyorum. Pastör Brunson’ı derhal serbest bırakın. Yoksa sonuçlarına katlanmaya hazır olun.”

Dolar bir anda 7,28’e fırladı. Trump, 17 Ağustos’ta, “Bu iş henüz bitmedi. İnsanlarımızı alıkoyamazlar,” ifadelerini kullandı. Ve 12 Ekim’de Rahip Brunson tahliye edildi.