“Türkiye’de Piyasalar Üzerindeki Baskı Artıyor Üretim Yavaşlıyor”

Reuters haber ajansı, Türk ekonomisinin, liranın kırılgan, rezervlerinse azalmakta olduğu bu dönemde giderek artan risklerle karşı karşıya olduğunu bildiriyor. Reuters, mali piyasaların bu duruma ayna tuttuğunu, verilerin ise Corona salgını nedeniyle fabrikalardaki faaliyetlerin yavaşladığına işaret ettiğini kaydediyor.

Türk Lirası, 2018 döviz krizi döneminin en kötü gününden bu yana ilk kez Çarşamba günü kısa bir süreliğine Amerikan Doları karşısında en düşük seviyeye geriledi. Merkez Bankası’nın faizleri beklenenin iki katı oranında düşürmesi üzerine Amerikan doları, piyasalarda kısa bir süre 7 liradan işlem gördü.

Reuters’a göre, Merkez Bankası’nın yılın başında 40 milyar dolar olan net nakit rezervinin geçen hafta 26 milyar doların altına düşmesi yatırımcıları kaygılandırıyor.

Bu yılki dış borcun 170 milyar dolara vardığını kaydeden Reuters, Türkiye’nin şimdiye kadar herhangi bir yabancı fon kaynağı garantileyemediğini, ekonomiyi Corona pandemisinin yol açacağı düşüşten korumanın maliyetininse arttığını belirtiyor.

Merkez Bankası rezervlerinin azalmasının önde gelen nedenlerinden biri, kamu bankalarının liraya istikrar kazandırmak için piyasaya müdahale etmeye başlaması. Bu müdahaleler bir yıldan biraz uzun süre önce başlamış, ancak son birkaç aydır yoğunlaşmıştı. Lira, 2020’de şimdiye kadar yüzde 14 oranında değer kaybetti.

Yatırım bankası Bank of America Meryll Lynch’ten ekonomist David Hauner, Türkiye’nin ekonomiye inen darbeleri yumuşatmak için daha fazla harcama yapmaya yetecek mali kapasiteye sahip olduğunu kaydetti.

David Hauner, yurtdışı finansman ihtiyacı yüksek olan Türkiye’nin yine de piyasalardaki çalkantılar ve daha değerli dolar karşısında savunmasız kalmaya devam ettiğini söylüyor.

Güven hızla azalıyor

Reuters, Merkez Bankası verilerine göre Türk imalatçıları arasındaki iş güveninin Mart ayında 99,7 puandan Nisan ayında 66,8 puana gerilediğini kaydediyor. Bu düşüş tablosu, toplam üretim kapasitesinin ne kadarının kullanıldığına işaret eden ‘kapasite kullanım oranı’na da yansıdı. Yüzde 75,3 olan bu oran, Nisan ayında yüzde 61,6’ya indi.

Sanayi Bakanı Mustafa Varank, otomotiv endüstrisine ilişkin düzenlenen bir toplantıda, başta Avrupa’nın siparişleri iptal etmesi nedeniyle otomotiv ve tekstil fabrikalarının çoğunun imalatı durdurduğunu söyledi.

Nisan’da rekor seviyeye inen ticaret, tüketici harcamaları ve tüketici güveni düşmeye devam ediyor. Corona salgınının yayılmasını engellemek için alınan önlemler, Türk ekonomisini iki yıldan az süre içinde ikinci kez resesyona sürüklüyor.

Nisan ayı ortası itibarıyla haftalık banka ve kredi kartı harcamaları 15 milyar 200 milyon lira olarak kayıtlara geçti. Bu miktar, Mart ayında 19 milyar 600 milyon liraydı.

Kredi derecelendirme kuruluşu Fitch Ratings’den Douglas Winslow, Türkiye’nin ”büyük miktarda dış finansman gereksinimleri, düşük uluslararası rezervler ve para politikasının zayıf kredibilitesi, Türkiye’yi piyasa duyarlılığı karşısında savunmasız hale getiriyor” ifadesini kullanıyor.