Kategori: Dünya

Kosova’nın kuzeyindeki Zveçan Belediyesi önünde protesto düzenleyen Sırplar ile NATO’nun Kosova’daki Barış Gücü (KFOR) birlikleri arasında dün akşam saatlerinde arbede yaşandı.

KFOR, belediye binası önündeki kalabalığı göz yaşartıcı gaz kullanarak dağıtmaya çalıştı, protestocular KFOR güçlerine sert cisimler atarak karşılık verdi.

SIRBİSTAN CUMHURBAŞKANI’NDAN ÇAĞRI

Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vucic, Kosovalı Sırplara NATO ile çatışmaya girmemeleri çağrısında bulundu.

Kosovalı Sırpların, Kosova Başbakanı Albin Kurti’nin “emriyle” seçilen belediye başkanlarına olan memnuniyetsizliklerini dile getirmek için toplandıklarını söyleyen Vucic, “Aylardır, Kurti’nin tek amacının çatışma olduğunu ve bölgede kan dökülmesini amaçladığını anlatmaya çalıştım. Tam da istediği gibi oldu ve Sırplar ile NATO karşı karşıya geldi.” dedi.

52 SIRP, 41 KFOR ASKERİ YARALANDI 

Yaşanan arbedenin ardından 52 Kosovalı Sırp’ın yaralandığını aktaran Vucic, “Biri ağır yaralı, 3 kişi de yoğun bakımda. 41 KFOR askeri de yaralandı.” diye konuştu.

11 İTALYAN ASKERİ YARALANDI

İtalya Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Antonio Tajani, Kosova’daki son gelişmelere dair Twitter hesabından yaptığı paylaşımda, “Kosova’da Sırp göstericiler ile Kosova polisi arasındaki çatışmalarda yaralanan KFOR misyonu askerlerine dayanışmamı belirtmek istiyorum. Aralarında 3’ü ağır ancak hayati tehlikesi olmayan 11 İtalyan askeri de var. İtalyan askerleri, kendilerini barışa adamaya devam ediyor.” ifadelerini kullandı.

PROTESTOLAR SÜRÜYOR

Son günlerde gerilimin arttığı Kosova’nın kuzeyindeki Sırplar, yeni Arnavut belediye başkanlarının göreve başlamasını engellemek ve belediye binalarına girmek için Zveçan, Zubin Potok ve Leposaviç’teki belediye binaları önünde toplanarak protesto düzenliyor.

NATO’DAN ACİLEN ŞİDDETİN DURDURULMASI ÇAĞRISI

NATO, ittifakın Kosova’daki Barış Gücü (KFOR) askerlerine yapılan saldırıları kınayarak, acilen şiddetin durdurulması çağrısında bulundu.

NATO Sözcüsü Oana Lungescu, Kosova’nın kuzeyindeki Zveçan Belediyesi önünde protesto düzenleyen Sırplar ile KFOR askerleri arasındaki arbedede saldırıya uğrayan bazı askerlerin yaralandığı bilgisini paylaştı.

“NATO, Kosova’nın kuzeyinde KFOR askerlerine nedensiz yapılan saldırıları kınamaktadır.” ifadesini kullanan Lungescu, saldırıların kabul edilemeyeceğini, şiddetin derhal durdurulması gerektiğini belirtti.

Kosova polisinin belediye binalarından çekilmesini ve yeni seçilen Arnavut belediye başkanlarının görevlerine başlamamasını talep eden Sırplar, sabah polis kordonunu aşarak belediye binalarına girmeye çalışmıştı.

Kaynak: AA

Amerika Birleşik Devletleri (ABD) Başkanı Joe Biden, yeniden cumhurbaşkanlığına seçilen Recep Tayyip Erdoğan’ı tebrik etmek için telefonla aradığını ve Erdoğan’ın bu görüşmede bir kez daha, Ankara’nın ABD’den F-16 savaş uçağı satın alma isteğini dile getirdiğini bildirdi.

“Erdoğan ile konuştum, tebrik ettim. O hala F-16 anlaşması üzerinde çalışmamızı istiyor. Ben de ona İsveç ile ilgili bir anlaşma istediğimizi belirttim. Böylece iletişim halinde kalmaya devam edeceğiz” ifadelerini kullanan Biden, Washington’un, İsveç’in NATO üyeliği konusundaki talebine vurgu yaptı. Joe Biden, bir gazetecinin İsveç’in NATO üyeliği ile ilgili olarak Erdoğan’dan bir adım bekleyip beklemediği sorusuna da, “Onunla bu konuyu görüştüm, önümüzdeki hafta görüşmeye devam edeceğiz” yanıtını verdi.

Erdoğan-Biden görüşmesine dair Cumhurbaşkanlığı’ndan yapılan açıklamada ise, “Yeni dönemde iki ülke arasındaki tüm konularda iş birliğini ilerletme hususunda mutabık kalındığı” aktarıldı:

Ankara’nın F-16 ısrarı

Türkiye uzun süredir ABD’den, toplam değeri 20 milyar dolar olan F-16 savaş uçakları ve yaklaşık 80 modernizasyon kiti satın almak istiyor. Beyaz Saray’ın da bu talebe yeşil ışık yakmasına rağmen ABD Kongresi, Ankara’nın İsveç’in NATO üyeliğini onaylamaması, ülkedeki insan hakları ihlalleri, Suriye politikası gibi gerekçeleri öne sürerek söz konusu satışa onay vermiyor.

Türk Hava Kuvvetleri envanterinde halihazırda bulunan F-16’ların yazılımını güncellemek için gerekli olan 259 milyon dolar değerinde bir paketin satışına ise, geçtiğimiz aylarda, Türkiye’nin Finlandiya’nın NATO üyeliğini onaylamasının ardından izin verilmişti.

ABD Başkanı Biden daha önceki açıklamalarında söz konusu satışlarla NATO’nun genişleme sürecinin birbirinden tamamen ayrı konular olduğunu ifade etmişti. Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu ise geçen Ocak ayında yaptığı açıklamada, Amerikan tarafının, NATO’ya yeni üyelerin kabulünün, satış onay sürecinde Kongre tarafından olumlu değerlendirileceği mesajı verdiğini belirtmişti.

Amerikan Senatosu’nun bir grup üyesi geçen Şubat ayında Başkan Biden’a yazdıkları bir mektupta, Türkiye’nin İsveç ve Finlandiya’nın NATO üyeliğini onaylamadığı gerekçesiyle F-16 satışının “sorgulanması gerektiğini” vurgulamışlardı. Washington’ın Ankara’ya, İsveç’in NATO üyeliğinin Türkiye tarafından kabul edilmemesi durumunda, Kongre’yi F-16 satışı konusunda ikna etmenin zor olacağını ifade ettiği belirtiliyor.  

Geçen Mart ayında Finlandiya’nın NATO üyeliğine onay veren Ankara, “terörle mücadeledeki eksiklikler” gerekçesiyle İsveç’in üyeliğine meclis onayını henüz vermedi. Washington ise, en geç Temmuz ayında Litvanya’da yapılacak olan NATO liderler zirvesinde İsveç’in İttifak’a dahil olmasını talep ediyor.

Türkiye’deki muhalefetin olası zaferinin dünya çapındaki illiberal (liberal olmayan) demokrasi eğilimlerinden bir kopuşu başlatabileceğini düşünen birçok kişi,  ülkedeki son genel seçimler ile ilgili oldukça umutluydu. Fakat belki de hepimiz yanlış yönlendirildik, özgür seçimlerin cazibesine kapıldık ve nihayetinde halkın iradesine güvenmiş olduk. Esasında, geçtiğimiz hafta sonu Türkiye’de yaşananlar, illiberal (liberal olmayan)  demokrasilerin yükselişindeki en son ve en rahatsız edici eğilimi gösteriyor.

Şu anki Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan yeniden seçilmeyi henüz başaramadıysa da, seçim sonuçları Erdoğan için bir nevi zafer sayılır. Erdoğan esas rakibinin önünde çıktığı gibi, anketlerin öngördüğünden çok daha iyi bir performans gösterdi.

Bu ise Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın 28 Mayıs’ta yapılması planlanan ikinci tur seçimlerini kazanma olasılığının yüksek olduğunu gösteriyor. Türkiye’nin ekonomik bir felaketin içine sürüklenen aşırı yüksek enflasyona sahip bir ülke olduğunu aklımızda tutarsak, bu durum oldukça şaşırtıcı. Ayrıca seçimler, hükümetin berbat bir performans sergilediği deprem deneyiminden yalnızca birkaç ay sonra gerçekleşti.

Yine de bu seçimin perde arkasını düşünelim. Erdoğan, karizması ve belagat yeteneği olmayan soluk bir bürokrat olan muhalefet adayı Kemal Kılıçdaroğlu’na karşıydı. Ancak muhalefetin çok az seçeneği vardı. Cumhurbaşkanı bir galibiyet serisi yakalayan karizmatik bir siyasetçi olan Ekrem İmamoğlu’nu çoktan saf dışı bırakmıştı.

Kılıçdaroğlu ile aynı partiden olan İmamoğlu, Cumhurbaşkanı Erdoğan’a karşı belki de en güçlü potansiyel rakipti. 2019 yılında İmamoğlu, çok önemli bir konum olan İstanbul Belediye Başkanlığı seçimini kolayca kazandı. Bu önemli konum, aynı zamanda, Erdoğan’ın iktidara doğru yürümüş olduğu yolda önemli bir adımdı.

Ancak Erdoğan’ın partisi temelsiz gerekçelerle İmamoğluna karşı seçimlerde hile yaptığı iddiasında bulundu, sonrasında Yüksek Seçim Kurulu yeniden seçim emri verdi. İmamoğlu ise ikinci seçimi çok daha büyük bir farkla kazandı. İmamoğlu daha sonra olayla ilgili olarak kamu görevlilerine hakaret etmekle suçlandı, akabinde iktidar partisi yandaşlarıyla dolu olduğu yaygın şekilde iddia edilen yargı mercileri tarafından yargılandı. Nitekim geçen Aralık ayında bir mahkeme İmamoğlu’nu siyasetten men etti ve yaklaşık üç yıl hapis cezasına çarptırıldı. Karar şu anda temyiz aşamasında. Tüm bunlara ek olarak İmamoğlu’nun Cumhurbaşkanlığına aday olması da engellenmiş bulunuyor.

Türkiye’nin siyasi hareket alanı büyük ölçüde Erdoğan’ın lehine gelişiyor. Devlet, destekçilerine bol bol para harcıyor ve ülkedeki medya körü körüne hükümet yanlısı bir tavır takınıyor. Türkiye’nin büyük medya unsurlarının çoğu, Erdoğan’ın destekçisi olan iş adamları tarafından satın alındı. (Cumhurbaşkanına mesafesini koruyan en büyük iş grupları kendilerini gizemli bir şekilde büyük vergi dolandırıcılığı suçlamalarıyla karşı karşıya buldular ve nihayetinde medya varlıklarını Erdoğan ile daha uyumlu bir aktöre sattılar.)

Ülkenin ana yayın haber kaynağı olan devlet televizyonu TRT, durmaksızın Erdoğan ve partisinin ilkelerini göklere çıkartıyor ve hükümetin başarılarının propagandasını yapıyor. Nisan ayı içinde devlet televizyonu TRT Erdoğan’ı 32 saat gösterirken, rakibini 32 dakika zaman ayırmıştı. Dünyadaki demokratik devletler düşünüldüğünde en çok gazeteciyi hapse atan ülkelerden biri Türkiye. Türk hükümeti, sadece bir yılda (2020) “Cumhurbaşkanına Hakaret” suçuyla 30.000’den fazla dava açtı.

Erdoğan hükümeti, görünüşte bağımsız olan mahkemeler ve seçimleri kontrol eden YSK gibi organları sistematik olarak devraldı. (28 Mayıstaki ikinci tur seçimleri birbirine yakın seyreder ve muhalefet adayı Kılıçtaroğlu önde çıkarsa, Erdoğan’ın buna itiraz edeceğinden ve seçim yetkililerinin de tıpkı İstanbul Belediye Başkanlığı seçimlerinde olduğu gibi, Erdoğan’dan yana karar vereceğinden emin olabilirsiniz.) Sivil toplum kuruluşları hükümet tarafından açılan ve faaliyet gösterme kapasitelerini sınırlayan, çok ciddi soruşturma ve incelemelerle karşı karşıyadır. Ayrıca Hükümet, kendisine sosyal medya üzerinde sıkı kontrol sağlayan yasalar çıkardı ve seçimin yapılacağı hafta boyunca Twitter’dan yaklaşık bir düzine muhalefet figürünün hesaplarını engellemesini talep etti. 6 Şubat depreminden sonra hükümet, felaketi kötü idare ettiği için sosyal medyada yoğun eleştirilere maruz kalınca Twitter’ı bir süreliğine bloke etmişti.

Bu türden uygulamalar illiberal (liberal olmayan) demokrasilerin en son buluşudur. Seçilmiş cumhurbaşkanları ve başbakanlar, rakiplerine karşı sürdürülebilir yapısal avantajlar sağlayan yasaları geçirmek için çoğunluklarını kullanırlar. Aynı zamanda siyasi rejimlerini destekleyenlere fayda sağlamak için devlet fonlarını harcarlar. Bağımsız medya gruplarına vergi davaları açar, gazetecileri ve STK’ları soruşturur ve bağımsız kurumları ve mahkemeleri iktidar partisinin uyumlu kolları haline getirirler. Sonrasındaysa “serbest ve özgür” seçimlerin düzenlendiğini iddia ederler.

Dünyadaki demokrasilerin vatandaşlarının birçoğuna Erdoğan’ın taktikleri iç karartıcı biçimde tanıdık gelecektir. Örneğin bir zamanlar ateşli, bağımsız bir medyaya ev sahipliği yapan Hindistan’a bir bakın. Bugün Hindistan, Sınır Tanımayan Gazeteciler (STK) tarafından yayınlanan dünya basın özgürlüğü endeksinde 161. sıraya geriledi. Hükümetin ve hükümet yanlısı işletmelerin ülkenin neredeyse tüm medyasını kontrol ettiği, yargıyı denetleyen organın fiilen iktidar partisinin bir kolu haline geldiği, Avrupa Birliği’nin öfkesine mazhar olan Macaristan’a da bakın. (Örneğin yargıyı denetleyen organın başındaki kişi, Başbakan Viktor Orban’ın en büyük çocuğunun vaftiz babasıydı.) Veya Başkan Andres Manuel Lopez Obrador’un ülkenin bağımsız seçim otoritesini sindirmeye çalıştığı Meksika örneğine bakın.

Şu unutulmamalı: Bir ülkedeki seçimler bahsettiğimiz koşullarda yapıldığı halde, sonrasında uluslararası gözlemciler ve kuruluşlar oyların usulüne uygun olarak kullanıldığını, doğru sayıldığını bildirerek seçimlerin gerçekten adil rekabet şartlarında gerçekleştiğini onayladıklarında, dünyaya kötülük etmiş oluyorlar. Karşımızdaki bu fenomeni tanımlamak için yeni bir kelime dağarcığına ihtiyacımız var. Bahsettiğimiz seçimler özgür seçimler mi? Teknik olarak evet – fakat aynı zamanda son derece haksız ve adaletsizler de.

Çeviri: Hasan Ayer

Kaynak: https://www.washingtonpost.com/opinions/2023/05/19/erdogan-turkey-autocrats-manipulation-elections/

Japonya’da, ulusal düzeyde yayımlanan Shukan Bunshun dergisinde yer alan, “Kişida Şotaro’nun, başbakanlık resmi konutunda parti verdiği” haberinin yankıları sürüyor.

Haberin görsellerinde, Kişida’nın, konutta ağırladığı akrabaları ve yabancı misafirleriyle eğlendikleri anlar ile bir kişinin kırmızı halı kaplı merdivende yatarken verdiği poz görülüyor.

Daha önce partiye yönelik, sekreteri ve oğlu Kişida’ya gerekli bildirimlerde bulunduğu aktarılan Japon Başbakan, konuya yönelik yeni karar aldığını açıkladı.

Başbakan Kişida, sekreterlik unvanı ve kamu önünde sorumluluğu gerekçesiyle oğlu Kişida’nın, resmi konuttaki söz konusu davranışının uygunsuz olduğunu vurguladı.

Japon Başbakan, kendi oğlunu, sekreterlik görevine tayin etme sorumluluğunu üstlendiğini kaydederek, Kişida Şotaro’nun, 1 Haziran’da resmi görevinden alınacağını açıkladı.

Başbakan Kişida, “Atamanın sorumluluğu elbette bana ait ve bunu ciddiye alıyorum. Kararlılıkla ilerleyerek görevlerimi yerine getirmek istiyorum.” ifadelerini kullandı.

Devlet Televizyonu NHK, yeni dönemde söz konusu sekreterlik görevine, Kişida Şotaro’dan önce aynı makamda göre yapan Yamamoto Takayoşi’nin getirileceğini aktardı.

Başbakanlığı Ekim 2021’de üstlenen Kişida, birinci yılını doldururken 31 yaşındaki oğlu Kişida Şotaro’yu yönetici sekreteri olarak atamıştı.

Kabine Baş Sekreterliği, o dönem, atama kararının “kişinin şahsiyeti ve ön sezgileri” temel alınarak, “doğru kişiyi doğru yere yerleştirme” düşüncesiyle verildiğini belirtmişti.

Kaynak: AA