Kategori: 15 Temmuz

Reuters haber ajansı Türkiye’de özellikle 15 Temmuz darbe girişiminden ardından yargıda yaşanan değişimi ele alan kapsamlı bir analiz haber yayımladı. Haberde, görevden alınan ya da cezaevine konulan çok sayıda hakim ve savcının yerine hükümete yakın, genç ve tecrübesiz hukukçuların getirilmesinin, ülkede yargıyı krize sürüklediği belirtildi.

Reuters’ın özel haberinin giriş bölümünde, Türkiye’de son dönemde yargıdaki görev değişikliklerinin ne kadar sık olduğu iki örnekle açıklandı. “Kürt siyasetçiler Gültan Kışanak ve Sebahat Tuncel’in geçtiğimiz yıl terör örgütü mensubu oldukları gerekçesiyle suçlandıkları yargılama sürecinde 16 kez davanın hakimi değişti” denildi.

Diyarbakır’da görülen davanın az sayıda duruşmayla sonuçlandığı ancak bu süreçte bile üç hakimden oluşan mahkeme heyetinin sürekli değiştiği vurgulandı. Yargılama sürecinde suçları henüz sabit olmadığı için masum olan iki kadın Kürt siyasetçinin haklarında verilen “suçlu” hükmünü duymaları için mahkeme salonuna sadece bir kez getirildikleri belirtildi.

Avukatları Cihan Aydın, mahkeme heyetinde kimin olacağını bilmediği için güçlü bir savunma oluşturmanın da imkansız hale geldiğini savundu. Reuters’a konuşan Aydın, çoğu genç ve tecrübesiz olan hakimlerin herhangi bir açıklama yapılmaksızın değiştirildiğini söyledi.

“Hakimlere bunları öğretmek görevimiz haline geldi”

Diyarbakır Barosu Derneği’nin de başkanı olan insan hakları avukatı Cihan Aydın, dava sürecinde yaşananları, “Mahkeme başkanı da dört kez değişti. Her duruşmada yeni bir hakim heyeti oluyordu. Biz de her seferinde savunmaya baştan başlamak zorunda kalıyorduk” sözleriyle anlattı.

“Hakimlerin binlerce sayfalık dava dosyasını okumasının mümkün olmadığını ve bu nedenle de iddianamenin içeriğini özetleyip açıklamak zorunda kaldıklarını” belirten Cihan Aydın “Hakimlere bunları öğretmek görevimiz haline geldi” şeklinde konuştu.

Reuters haber ajansına göre, mahkeme yetkilileri ise davayla ilgili açıklamada bulunmaktan kaçındı.

Haberde, 15 Temmuz 2016’daki darbe girişiminin ardından terör suçlamaları ve toplu tutuklamaların sıradanlaştığı Türkiye’de avukatların ve yargıda görevli başka kaynakların dava sırasında hakimlerin sürekli değiştiğini söyledikleri belirtildi. Türk yetkililerinse bunların sağlık ya da idari sebeplerle yapılan rutin değişiklikler olduğunu savunduğu kaydedildi. Reuters’ın görüştüğü avukatlarsa, bu değişikliklerin hükümetin yargı üzerindeki denetimi arttırma yöntemi olduğundan emin olduklarını ifade ediyor.

İstanbul’da yaşayan ve Türk siyaseti üzerine analizleriyle tanınan Gareth Jenkins, “Hakimlerin sürekli değişmesi çok basit ama kullanışlı bir mekanizma. Hükümetin yargıya bu şekilde her müdahale edişinde, hakimlerin hükümetin çıkarlarına karşı davranmamayı öğrendikleri yüzlerce dava oluyor” değerlendirmesinde bulundu.

Reuters haber ajansına göre, ne Cumhurbaşkanlığı ne de Adalet Bakanlığı haberle ilgili ayrıntılı sorulara yanıt verdi. Türkiye’de yargı yetkililerini atayan Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu Başkan Yardımcısı Mehmet Yılmaz ise, Türkiye’nin yargı sisteminin dünyadaki diğer ülkelerin gerisinde olmadığını savundu.

“21 bin hakim ve savcının yüzde 45’i 3 yıl ya da daha az tecrübeye sahip”

Reuters haberinde, Türkiye’de yargının uzun süredir siyasi çıkarları gerçekleştirme amacıyla bir araç olarak kullanıldığını, muhaliflere göre Erdoğan yönetiminde bu durumun daha önce benzeri görülmemiş bir boyuta geldiği kaydedildi.

Haberde, “Yapılan tasfiyede hükümetin verdiği rakamlara göre binlerce hakim ve savcı görevden alındı. Görevden alınanların yerine ise, darbe girişimiyle bağlantılı soruşturmalarda iş yükünde yaşanan artışla baş edemeyecek tecrübesiz kişiler getirildi” denildi.

Reuters’a konuşan İstanbul Barosu Derneği Başkanı Mehmet Durakoğlu, Erdoğan hükümetinin yargıyı muhaliflere karşı bir araç olarak kullandığını, hükümetin sandıkta siyasi olarak yapamayacağı şeyleri bu yöntemle yapmayı başardığını belirtti. Türk hükümeti ise ülkedeki hukuk sisteminin Batı ülkelerindeki sistemler kadar ilerlemiş olduğunu ve ulusal güvenliğine yönelik tehditlerin sıkı terörle mücadele yasalarını gerektirdiğini savunuyor.

Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu’ndan Mehmet Yılmaz ise, iş yükünün artması gibi bazı sorunlar yaşadıklarını kabul etti, iş yükünün dünya genelindeki ortalamanın önemli ölçüde üzerinde olduğunu söyledi.

‘’HDP’lileri savunan avukatlar da yargılandı’’

Reuters haberinde, Erdoğan’ın yaklaşık 20 yıldır yönettiği Türkiye’de bu yönetime karşı zaman zaman meydan okunduğu belirtildi. 2013 yılındaki Gezi Parkı gösterilerinin ve 2015’te Kürt sorununun çözümü için barış görüşmelerinin sonlandığının hatırlatıldığı haberde, hükümetin kendisine meydan okunduğu bu durumlara her seferinde sert müdahale ile karşılık verdiği belirtildi.

Reuters, barış görüşmelerinin çökmesinden bu yana, TBMM’nin ikinci en büyük muhalefet partisi konumunda olan HDP’nin yüzlerce üyesinin ve destekçisinin ya gözaltına alındığını ya da cezaevine konulduğunu söylediği aktarıldı. HDP Eş Başkanı Selahattin Demirtaş’ın 2016 yılından bu yana terör suçlamasıyla cezaevinde tutulduğu, Demirtaş’ın bu suçlamaları reddettiği hatırlatıldı.

Haberde HDP’lileri savunan avukatların da yargılama ile karşı karşıya kaldıkları belirtildi. Diyarbakır Barosu Başkanı Cihan Aydın’ın 2017 yılında mahkeme sürecini sekteye uğrattığı gerekçesiyle para cezasına çarptırıldığı hatırlatıldı.

Haberin bu bölümünde Cihan Aydın’ın şu değerlendirmesine yer verildi: “Avukatların ve aktivistlerin takibi uygulaması da aynı eğilimin ve zihniyetin parçası. Bu zihniyet de herkesi takip etmek ve her ihtimale karşı da herkes hakkında hazırda bir dosya bulundurmak. Çok konuşmaya başlarsanız ya da hükümeti çok eleştirirseniz, yüksek profilli önemli dava dosyalarını üstlenirseniz ya da benim gibi meşhur bir avukatsanız, bu gibi durumlarla karşılaşırsınız.”

“Akademisyenlere yönelik iddianameler kopyala-yapıştır”

Yargılamaların akademisyenlere de uzandığının vurgulandığı haberde, “Barış İçin Akademisyenler” davası hatırlatıldı. Geçen yıl akademisyenler hakkında verilen kararı Anayasa Mahkemesi’nin bu kişilerin ifade özgürlüğü hakkının ihlal edildiği gerekçesiyle reddettiği belirtildi. Ancak birkaç gün sonra bu karara ilişkin bazı siyasetçiler ve medyadan gelen eleştiriler üzerine, Anayasa Mahkemesi’nin alınan kararın akademisyenlerin görüşlerini savunduğu anlamına gelmediğini vurgulayan yazılı bir açıklama yaptığının da altı çizildi.

Söz konusu bildiride imzası bulunan 2 bin akademisyenden biri olan Bilgi Üniversitesi’nden Yonca Demir, Reuters’a yaptığı değerlendirmede, “Mahkemede söylediklerinizin hakimler üzerinde bir etkisi yok. İddianamelerden tutun da verilen kararlara kadar her şey kopyala-yapıştır. Evet herkesin siyasi görüşleri olabilir ama onlar kanuna uymak zorunda. Ama bunun yerine mahkemede ideolojilerini sergiliyorlar” ifadelerini kullandı.

Türkiye’de 15 Temmuz darbe girişiminin üzerinden geçen 4 yılda 91 binden fazla kişinin cezaevine konulduğu, hükümetin darbe girişiminin arkasında olmakla suçladığı Fethullah Gülen’le bağlantılı oldukları gerekçesiyle 150 binden fazla kişinin ya görevden alındığı ya da görevlerinin askıya alındığı belirtildi.

Adalet Bakanı Abdulhamit Gül’ün yaptığı açıklamaya göre, geçtiğimiz Kasım ayı itibarıyla, 3.926 hakim ve savcının görevden alındığı kaydedildi. Reuters’a konuşan eski Yargıtay Başkanı İsmail Rüştü Cirit de Reuters’a yaptığı açıklamada, bu görevden almalar sonucunda deneyimli hakim ve savcı eksikliği yaşandığını söyledi.

“Yeni hakim ve savcılar tecrübesiz”

Reuters’ın Hakim ve Savcılar Yüksek Kurulu’ndan aldığı rakamlara göre, darbe girişiminden bu yana en az 9 bin 323 yeni hakim ve savcı atandı. Bu da Türkiye’de görevli 21 bin hakim ve savcının en az yüzde 45’inin 3 yıl ya da daha az deneyime sahip olduğu anlamına geliyor.

Reuters’a konuşan TBMM Adalet Komisyonu’nun Ak Partili Başkanı Hakkı Koylu, bazı hakimlerin ve savcıların yeterli eğitimleri olmadan atandıklarını kabul ederek “Ne yazık ki her şey rastgele oluyor. Bu nedenle de üst mahkemelerin bu kararları itiraz üzerine düzeltmesini umabiliyoruz” şeklinde konuştu.

“Modern Türkiye tarihinin en adil hukuki süreçleri”

Habere göre, darbe girişiminden bu yana Türkiye’de 500 binden fazla kişi hakkında soruşturma açıldı. 2019 sonu itibarıyla da 230 bin soruşturmada yargılama süreci başlamış değil. Bazı şüphelilerse haklarında iddianame hazırlanmadan ya da duruşma tarihi belirlenmeden aylarca cezaevinde tutuldu. Reuters’a konuşan Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın avukatı Hüseyin Aydın ise darbe girişimi davalarının “modern Türkiye tarihinin en adil hukuki süreçleri” olduğunu” savundu.

Haberde Türkiye’de Corona virüsü salgınına karşı hükümetin attığı adımlara ilişkin internet ve sosyal medya ortamında yapılan eleştirilere yönelik yeni gözaltı dalgalarının devam ettiği belirtildi. İçişleri Bakanlığı’nın geçtiğimiz hafta yaptığı açıklamaya göre, 402 kişinin salgınla ilgili “asılsız ve provokatif paylaşımlarda bulundukları” gerekçesiyle gözaltına alındığı kaydedildi.

Eski AKP milletvekili ve futbolcu Hakan Şükür, Gelecek Partisi Genel Başkanı Ahmet Davutoğlu’nun, “F.TÖ ile organik bağı olduğu tescil edilmiş siyasetçiler F.TÖ’nün siyasi ayaklarıdır. Mesela Hakan Şükür siyasi ayaktı. Başka milletvekilleri de vardı.” sözlerine sosyal medya hesabı üzerinden cevap verdi.

Şükür, “Ben hayatımda bu kadar gerizekalı bir ifade görmedim. Ne siyasi ayağı küçük enişte? Bu ifadeleri şerefli inançlı bir insan söylemez. Ben, hergün şikayet ettiğin partiden istifa ettim, sen kovuldun.” ifadelerini kullandı.

Sen ve tayfan sabah aksam yalvararak partinize aldiniz.
Bui fadeleri şerefli inançlı bir insan söylemez..
Ben, hergün şikayet ettiğin partiden istifa ettim, sen kovuldun.
Günahına girdiğin her kesimden masumun ahı bulsun seni.
Yuhlar olsun, yazıklar olsun size.. https://t.co/hQI2AMV6If

— Hakan Şükür (@hakansukur) July 20, 2020

DÜŞÜN ARTIK YAKAMDAN

Hakan Şükür’ün paylaşımları şöyle: “Allah sizi bildiği gibi yapsın emi. Korkudan ne saçmalayacaklarını bilmiyorlar yeminle.. Yuh artık be! Meydan boş kafanıza göre takılın. Allah belanızı versin inşallah hepinizin. Terbiyesiz herifmişsiniz siz. Düşün yakamdan, daha ne kadar ismimi sömüreceksiniz?”

YALVARARAK PARTİNİZE ÇAĞIRDINIZ

“Sen ve tayfan sabah aksam yalvararak partinize aldınız. Bu ifadeleri şerefli inançlı bir insan söylemez… Ben, hergün şikayet ettiğin partiden istifa ettim, sen kovuldun. Günahına girdiğin her kesimden masumun ahı bulsun seni. Yuhlar olsun, yazıklar olsun size.. Ben kimsenin ayağı değilim. Ülkemin namusu İle emeği ile çalışıp kazanmış ve ülkesine hizmet etmiş biriyim. Partinize alırken siz söylediniz. Ama siz ne ayaksınız herkes biliyor. Benim ayak oyunum futbol, sizin ortak olduğunuz ayak oyunlarınızı da herkes gördü, boş konuşmayın…”

TERBİYESİZ, YALANCI, MÜFTERİ

“Yarın bu gerizekalı açıklamaya kendi kanalımda açıklama yapacağım. Yayını seyredin lütfen. Bunlar ne kalıpsız, korkak, ne yaptığını bilmez insanlarmış. Terbiyesiz yalancı, iftiracı. Hoş, ne beklenirdi bunlardan? Şaka gibi..”

Çocuğu olmamasına rağmen Fethullah Gülen yapılanmasına ait okullarda “çocuklarını okuttuğu” öne sürülerek ihraç edilen Muhammed Zekeriya Özdil, OHAL İşlemleri İnceleocuklarını me Komisyonu’na yaptığı başvuru ise “PKK ile irtibatlı ve iltisaklı” iddiasıyla reddedildi.

Batman’da kamu görevinden “istihbarat” gerekçesiyle Kanun Hükümde Kararnameyle (KHK) ihraç edilen Muhammed Zekeriya Özdil’in dosyası, keyfilik ve adaletsizlik vesikası gibi. Özdil’in hakkındaki suçlamalar, OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonu tarafından işe iade başvurusunun reddedilmesiyle ortaya çıktı. Valilikler eliyle, çeşitli kurum ve kuruluşlardan gelen “istihbari” verilerle oluşturulan dosyada, Özdil’in bekar ve çocuksuz olmasına rağmen çocuklarını Fethullah Gülen (FETÖ) yapılanmasına ait okullarda okuduğu, Bank Asya’da hesabının olmamasına rağmen hesabının olduğu yönünde bilgiler bulunuyor. Ancak bu bilgileri çürüten belgeler dosyada yer alıyor. FETÖ yapılanmasından dosyası oluşturulan Özdil, “PKK ile irtibatlı ve iltisaklı” denilerek işe iadesi reddedildi.

BİRBİRİNİ YALANLAYAN BİLGİLER

Sosyal Güvenlik Kurumu’nda (SGK) memur olarak çalışan ve aynı zamanda Büro Emekçileri Sendikası Temsilcisi olan Muhammed Zekeriya Özdil, 6 Ocak 2017’de 679 sayılı KHK ile kamudaki görevinden ihraç edildi. Özdil’in OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonu’na yaptığı işe iade başvurusu ise reddedildi. Özdil’in başvurusunun reddedilmesiyle birlikte SGK il müdürlüğünde çalışan 152 kişi hakkında raporlarlar hazırlandığı da ortaya çıktı. OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonu’na sunulan 152 sayfalık “istihbari” raporda, 20’nci sayfasındaki verilerle 90’ıncı sayfadaki bilgiler, birbirini yalanlıyor.

HİÇBİR BİLGİ DOĞRU DEĞİL 

İhraç raporunda, Özdil evli olmadığı halde evli, çocuğu olmadığı halde çocuklarını FETÖ’yle irtibatlı okullarda okuttuğu, Bank Asya’da hesabı bulunmadığı halde Bank Asya’da hesabı bulunduğu, pasaportu olmadığı halde pasaportu bulunduğu ileri sürüldü. Ancak aynı bilgiler, yine raporun farklı sayfalarında yalanlandı.

FETÖ İLE SUÇLANIP PKK İLE ENGELLENDİ 

İl Emniyet Müdürlüğü TEM Şube Müdürlüğü’nce hazırlanan soruşturma evrakında ise herhangi bir soruşturma ve kovuşturmanın yürütülmediği belirtilen rapora rağmen, FETÖ ile suçlanıp dosyası hazırlanarak ihraç edilen Özdil, OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonu tarafından “PKK ile irtibatlı ve iltisaklı olduğu” gerekçesiyle işe iadesi reddedildi.

ÇELİŞKİLİ RAPORLAR

Çelişkili ifadelerle dolu bir rapor nedeniyle göreve iade edilmediğini anlatan Özdil, kendi dosyasındaki tutarsızlıklardan yola çıkarak, OHAL Komisyonu’nun gayri ciddi bir yaklaşımının olduğunu söyledi. FETÖ ile herhangi bir bağlantısının dahi olmadığını emniyet soruşturmaları ile belgelendiğini dile getiren Özdil, “Hayatım boyunca gerici yapılara karşı mücadele etmiş biriyim. FETÖ’den bir şey bulamadılar, bu sefer de bahane olarak ise ‘PKK müzahiri’ diyerek ret kararı verdiler. Bir dönem listeleri hazırlayanların dahi KHK’yle ihraç edildikleri belgelendi. Bugün ise hukuk mücadelesi verirken, bu şekilde gayri ciddiyetsiz çelişkili raporlar hakkımızda hazırlanıyor” diye belirtti.

“EVLİ DEĞİLİM, ÇOCUĞUM YOK”

Evli olmadığını, bugüne kadar pasaport da çıkarmadığını söyleyen Özdil, “Raporlarda pasaportumun olduğu yazılı. Bu yetmezmiş gibi evli olmadığım halde çocuklarımın olduğu, hatta Batman’da KHK ile kapatılan bir okulda eğitim gördüğüm yazılı. Bırakın çocuğumu, ben evli bile değilim. Bunlar maddi hatalar değil, Milli Eğitim Müdürlükleri ile yazılan yazışmalar sonucudur. Hadi bunlar olsa neyse, üstüne üstün Bank Asya’da hesabım olmadığı halde hesabım var deniliyor. Sonraki sayfalarda ise hesabım yok deniliyor. Hesabım hiçbir zaman olmadı. Hazırlanan evraklarda skandal üstüne skandal var. Bu raporlar ile OHAL Komisyonun görevini gayri ciddi yaptığı ve binlerce kamu emekçisinin gerçekten nasıl mağdur edildiğinin en net kanıtıdır” diye konuştu.

Kendisi gibi binlerce kamu emekçisinin mağdur edildiğini ve mağduriyetlerin de bu şekilde bir ciddiyetsizlik ile yapıldığını ifade eden Özdil, “Tüm bunlardan anlaşılıyor ki evli olmadığım halde çocuğumun olması ve KHK ile kapatılan bir okulda da bu çocukların okuması gerekçesiyle göreve iade edilmedim. Ben dahil tüm mağdur edilen kamu emekçileri bir an önce görevlerine iade edilsin” dedi. (Batman/MA)

Reklam

AKP’den istifa eden Gelecek Partisi Genel Başkanı Ahmet Davutoğlu, eski futbolcu ve AKP milletvekili Hakan Şükür’ü “FETÖ’nün siyasi ayağı” olmakla suçladı. Davutoğlu, “FETÖ ile organik bağı olduğu tescil edilmiş siyasetçiler FETÖ’nün siyasi ayaklarıdır. Mesela Hakan Şükür siyasi ayaktı. Başka milletvekilleri de vardı. Görevli olarak gelmişlerdi” dedi.

Cumhuriyet’ten İpek Özbey’e konuşan Ahmet Davutoğlu, “FETÖ”nün siyasi ayağına ilişkin “Siyasi ayak araştırılacaksa ta 70’li yıllara kadar gitmek gerekir. İlk defa size söyleyeceğim. Siyasi ayak şudur: FETÖ yapısı içinde biri vardır. Ve siyasete birini gönderir, ‘Oraya git, benim adıma orayı ele geçir’ der. Bu organize bir siyasi ayaktır. İkincisi ise FETÖ ya da başka yapıların; gidin şu siyasilerle ilişki kurun, siyasete etki yapın denilerek ilişki kurmaktır. Birincisi açık ve net olarak suçtur. İkincisi ise suç ortaya çıktıktan sonra devam ediyorsa suçtur” ifadelerini kullandı.

“FETÖ ile organik bağı olduğu istihbari ya da hukuki olarak tescil edilmiş siyasetçiler FETÖ’nün siyasi ayaklarıdır” diyen Davutoğlu, şunları söyledi:

“Bazıları özellikle bu ayakları sürdürdüler. Mesela Hakan Şükür, milletvekiliydi. Şimdi bunlar siyasi ayaktı. Başka milletvekilleri de vardı. Görevli olarak gelmişlerdi. Diğerleri suç unsuru çıktıktan, 17-25 Aralık’tan sonra hâlâ bu ilişkiyi sürdürmüşse siyasi ayak niteliği taşırlar.”

Davutoğlu, kendisini başbakanlık koltuğundan indiren grup olarak bilinen Pelikancılar hakkında da konuştu. Pelikan için “bir trol çetesi” ifadelerini kullanan Davutoğlu, “Benim trol çetesine teslim olacağımı herhalde kimse düşünmüyordur. Pelikan dosyası 1 Mayıs 2016’da çıktı. Esas mesele, 29 Nisan 2016’daki MKYK toplantısında bana ‘Şu konuda aynı düşünmüyoruz, kongreye gidelim’ demeden yetkilerimi kısıtlayan imzalar toplandı. Bu şu demek: Sen Başbakan olacaksın ama ülkeyi biz yöneteceğiz” diye konuştu.

Davutoğlu “Bu yapıyı nasıl tanımlarsınız?” sorusuna ise şu yanıtı verdi:

“Pelikan yapılanması değişimi zorlamak için örgütlenen bir çetedir. Uyguladıkları yöntem FETÖ yöntemidir. Zamanla derinleşti. Bunların çoğunun geçmişine bakarsanız FETÖ unsurlarını görürsünüz. Benim Başbakanlıkta devam edecek olmam FETÖ unsurlarını rahatsız ediyordu. Türkiye’yi istikrarsızlaştırmak isteyenler bir taraftan, AK Parti’nin doğasını bozmak ve tek bir kişinin partisi haline dönüştürmek isteyenler diğer taraftan harekete geçti.

Getirmek istediğin şeffaflık yasası, imar yasası, siyasi etik yasası gibi yasalardan rahatsız olanlar da vardı. Tüm bu iklim içinde Pelikan Dosyası denilen pespaye, rezil bir şey çıkardılar. Ama o zaman Pelikan ile anılmak birilerince onur gibi görülüyordu, çünkü onlara ‘Başbakan deviren Pelikancılar’ gözüyle bakılıyordu. Şimdi ise Türkiye’deki bütün yolsuzluğun, adaletsizliğin, baskının adresi olarak görülüyor. Bu da ilahi adaletin ve tarihin intikamıdır.

Pelikan bana karşı birçok suçlama yaptı. Dört yıldır buradayım, niye kimse o iddialarla ilgili bir hukuki işlem yapmadı. Çünkü doğru değil. O Pelikan Dosyası üzerinden partide bana karşı işbirliği yapanların hepsi şu anda birbiri hakkında benzer trol çetelerini kullanır hale geldiler. O zaman arkadaşları uyarmıştım. Sayın Cumhurbaşkanına da söyledim: ‘Bugün buraya öyle bir fitne tohumu atıldı ki, artık bu partide kimse birbirine güvenemeyecek.’ Şimdi Pelikan bir tür paralel yapı aslında…”

Silivri Cezaevi’nde çıktıktan sonra eşini kaybeden 76 yaşındaki gazeteci-yazar Şahin Alpay bu süreçte yaşadıklarını ve değişin hayata bakış felsefesini kaleme aldı.

Yazısında yeni dünya görüşünü açıklayan Alpay, “Ne kadar yaşayacağımızı, ne zaman, ne şekilde öleceğimizi bilmiyoruz. O hâlde dünde ya da yarında değil bugünde, şu anda yaşamayı akıl edin” ifadelerini kullandı.

Alpay yazısının sonunda, “Anlayacağınız, şu günlerde benim büyük derdim, cezaevlerinde çürüyen binlerce suçsuz günahsız insanların verdiği üzüntü, sıkıntı, iç daralması… Küçük derdim, atın ölümü arpadan olabilir ama aptalca şu koronadan gitmeyeyim; tekrar Silivri’ye tıkılmayayım; aklanayım, pasaportumu alayım, Stockholm’e, Londra’ya, Karadağ’a, Kavala’ya gideyim… Göremediğim yerleri göreyim, yapamadığım şeyleri yapayım…” ifadelerini kullandı.

İşte P24blog.org’da yayınlanan Şahin Alpay’ın o yazısı;

Yeni dünya görüşüm

Ne kadar yaşayacağımızı, ne zaman, ne şekilde öleceğimizi bilmiyoruz. O hâlde dünde ya da yarında değil bugünde, şu anda yaşamayı akıl edin

Silivri’den çıktıktan, ardından Fatma’nın kaybıyla yaşadığım travma ve başıma gelen acı ve tatlı bir yığın şeyden sonra, hayatımın şu son evresinde belki de son paradigma (dünyayı algılama merceği) değişimini yaşıyorum. Okurlarım bilir, ben birkaç kez paradigma değiştirdim; dönekliğimle övünürüm; yanlış olduğu anlaşılana yanlış demeyi erdem sayarım.

Niye paradigma değişimi yaşıyorum? Bunun hâlâ (az bir ihtimalle de olsa) Silivri’ye dönebileceğim endişesiyle ilgili olduğunu sanmıyorum. Aslında Silivri o kadar da kötü bir tecrübe değildi; hayat muhasebesini teşvik etti. (Ömer, Fatma’ya “Silivri iyi gelir” demiyor muydu?) Ama oradan hoşlandığımı da hiç söyleyemem. Doğrusu Ahmet’i anlamakta biraz güçlük çekiyorum; Mümtazer’i, Mustafa’yı, Osman’ı çok iyi anlıyorum. Yeni dünya görüşümde belki yaş icabı geçirmekte olduğum biyolojik ve ruhsal değişimlerin de etkisi var. Ama esas neden, olan biten üzerine düşününce vardığım sonuçlar. Her neyse, zihnimde paradigma (genel teori) değişikliği yaşadığım bir vakıa. Değişimin ana belirleyicilerini şu noktalarda toplayabilirim:

1- İnsanlığı ve içinde yaşadığım toplumu, topluluklar (sınıf, halk, millet, etnik grup, din, ümmet, mezhep, vs. vs.) temelinde anlamaya çalışmayı artık beyhude olarak görüyorum. Nihayet dank ettim ki bütün bu kategoriler bireylerden oluşuyor ve temel aktör birey. (Demek ki liberalliğim de yüzeyselmiş; temel aktörün birey olduğunu biliyorum sanıyormuşum ama bilmiyormuşum). Muhakkak ki toplulukların hepsi de birer aktör, ama en temelde birey var. Onun için ne ekonomi, ne sosyoloji, ne siyaset bilimi, ne şu ne bu, belki psikoloji esas bilme aracı. Artık bana öyle geliyor.

2- Silivri’ye kadar inanıyordum ki (nasıl yapabildim?) insanlar, bireyler iyi ya da renksiz doğarlar, onları toplum (kendi –değişen- değerlerine göre) iyi veya kötü yapar. Artık öyle düşünmüyorum. Doğuştan, genlerinden iyi ve kötü olanlar olabilir. İnsanın insanın kurdu olduğu bir gerçek. Uygarlık dediğimiz şey de esas olarak bunu (kurtluğu) denetim altına alma uğraşı, ama bir türlü yerleşemiyor. İki adım ileri, bir adım geri; ya da bir adım ileri iki adım geri gidiyoruz.

3- Tarihi “son kertede” bireyler yapıyor; hepsinden önce de bireylere yön veren fikirleri üreten bireyler. Locke, Rousseau, Marx, Popper ve diğerleri olmadan bugün içinde yaşadığımız dünya anlaşılabilir mi? Ya o fikirleri uygulayanlar olmadan? Lincoln olmasa ABD olur muydu? Obama’nın ABD’si ile Trump’ın ABD’si aynı şey midir? Churchill olmasaydı Britanya olur muydu? Tony Blair I ile II arasındaki farkı bir düşünün. Fransa, Robespierre gibi bir “çatlak”sız anlaşılabilir mi? Alman tarihinden Hitler ile Merkel’i çıkarabilir misiniz? Bu kişiler koca Almanya’yı birbirinin zıddı kılmadılar mı? Franco’suz, Kral I. Juan Carlos olmadan İspanya anlaşılabilir mi? Michelangelo ve Rafael’siz; Stefania Sandrelli ve Monica Bellucci’siz İtalya olur mu? I. (Deli, Büyük) Petro, Lenin, Stalin, Gorbaçov, Putin olmadan Rusya olur muydu? Ya Maosuz, Dengsiz Çin?.. Bize gelirsek: Fatih ve Kanuni olmasaydı Osmanlı olur muydu? II. Abdülhamit ve Mustafa Kemal’siz Türkiye’den söz edilebilir mi? Atatürk bize (muhakkak ki istemeden) Erdoğan’ı hediye etmedi mi? Bu kadar örnek ne demek istediğime yetiyor olmalı…

4- Şimdilerde çok şey öğrendiğim bir arkadaşım, Stephen Jenkinson adında bir Newage filozofu dikkatime getirdi. (Sonunda buna pişman oldu ya… o başka.) Jenkinson’dan benim anladığım şu: Genç, orta yaşlı ve yaşlı / çok sağlıklı, az sağlıklı ve sağlıksız olarak hepimizin ortak olduğu bir gerçek var: Ne kadar yaşayacağımızı, ne zaman, ne şekilde öleceğimizi bilmiyoruz, bilemeyiz. O hâlde dünde ya da yarında değil bugünde, şu anda yaşamayı akıl edin… Jenkinson’a gelinceye kadar tabii ki Ömer Hayyam var: “Hayat bir mucize, hayata bir kez geliyorsun, tadını çıkar!” demiyor mu büyük düşünür? Ve pratik filozof dostum Nuri ha bire kafama vurmuyor mu: Oğlum artık geçmiş için keşke demek, gelecekten kuşku duymak yok!

5- Evet, insan herhangi bir davaya (bir şeyi keşfetmek, bir şeyi icat etmek, bir şeyi gerçekleştirmek, bir şeyi / kişiyi sevmek, vs.) inanmadan yaşayamıyor. Ne var ki, insan yaşadıkça görüyor ki, zamanla her şey değişiyor, dün doğru görünen bugün farklı görünebiliyor. Dolayısıyla yanlış çıkabilecek toptan çözümler yerine, düzeltilebilecek kısmi çözümler daha mantıklı değil mi? Herhangi bir dava, hele siyasi bir dava uğruna büyük sıkıntılar, eziyetler çekmeye; bu uğurda yıllarını sürgünlerde, zindanlarda geçirmeye ya da can vermeye değer mi? Bunu tercih etmiş olan yakın arkadaşlarıma olanca saygımla, o yollardan geçmiş biri olarak da, bunu soruyorum bugün kendi kendime. İster bunu saygı duyulacak bir soru olarak görün, ister görmeyin; kabul edin ki böyle bir soru var ortada: Deniz Gezmiş, Mahir Çayan, İbrahim Kaypakkaya ve daha nice arkadaşımın benimsedikleri dava uğruna canlarını vermelerine değdi mi? Şu ülkenin, şu dünyanın geldiği yere bir bakın!!! Hayatta kalsalar farklı düşünmeyecek miydiler? Hunharca öldürülen büyük yazarımız Sabahattin Ali’ye yazık olmadı mı? “Sen yanmasan, ben yanmasam…” deyip yıllarca zindanlarda çürümüş, çok sevdiği ülkesinden sürgün yaşayıp yaban ellere gömülmüş büyük şairimiz Nazım Hikmet’e içim yanmasın mı? Evet, toplumu, dünyayı daha adil, daha özgür kılmak soylu davalar, ama insan aynı zamanda kendi yaşamının değerini de bilmemeli mi? Naçiz tecrübelerimden çıkardığım sonuç şu: inançlar / görüşler konusunda temkinli olmakta, kuşku duymakta yarar var. Erdemli atasözü de “yoğurdu üfleyerek yeyin” demiyor mu?

6- Gelecek belirsiz. Hayatımda duyduğum en büyük, en yıkıcı palavra tarihin kanunları olduğu ve toplumların önceden belirli bir geleceğe doğru ilerledikleri palavrasıydı. Kendimi bu palavranın kurbanları arasında gördüğüme daha önceki bir yazımda değinmiştim. Önce komünist olarak sınıfsız toplumun, sonra da liberal olarak hür ve eşit bireyler toplumunun kaçınılmaz olduğu gibi bir saçmalığa maalesef inandım. Artık inanmıyorum. Tahmin edeceğiniz gibi çevremde hâlâ bu tür ya da benzer saçmalıklara inananlar, yakınlarım var. Bunlara göre, dünya da Türkiye de iyiye gidecek, gitti, gidiyor… Devamlı umut pompalıyorlar. Biri bana (abartmıyorum) tam olarak dedi ki, “Yaz tahtaya: Ocak ayında bu ülkede ezan artık böyle dayak atar gibi okunmayacak!…” İnşallah haklıdır hepsi. Ben hep geleceği okumakta başarısız kaldığımdan olacak, onların (cennet kapının arkasında) iyimserliğine kanamıyorum. Bakın kapı komşumuz Putin ne yaptı? 2036’ya kadar Rusları ihya (!) etmeye devam edecek. Reyiz niye yapamasın? Bir arkadaşım diyor ki: Z kuşağı! Z kuşağı nedir onu da pek bilmiyorum, ama ona daha çok zaman olduğunu biliyorum en azından.

Anlayacağınız, şu günlerde benim büyük derdim, cezaevlerinde çürüyen binlerce suçsuz günahsız insanların verdiği üzüntü, sıkıntı, iç daralması… Küçük derdim, atın ölümü arpadan olabilir ama aptalca şu koronadan gitmeyeyim; tekrar Silivri’ye tıkılmayayım; aklanayım, pasaportumu alayım, Stockholm’e, Londra’ya, Karadağ’a, Kavala’ya gideyim… Göremediğim yerleri göreyim, yapamadığım şeyleri yapayım…

Fatma hayatta olsaydı, bana hayli kızacak ama sonunda aklın başına geldi deyip memnun olacaktı. Bir yakın dostum ise bana çok öfkeleniyor, kafayı yemek üzere olduğumdan şüpheleniyor. Hâlâ beni aslında her şeyin iyiye gittiğine inandırmaya çabalıyor. (Ortaçağ’la bugünkü dünya aynı mıymış, mesela… İyi de bugün insanlığın karşı karşıya olduğu tehlikeler o günden çok daha büyük değil mi?) Ben de diyorum ki, yahu sen ifade özgürlüğüne inanmıyor musun? Herkes düşündüğünü söylerse belki birlikte, ortak çabamızla gerçeğe ulaşabiliriz demiyor muyduk? Ben yanılıyor olabileceğimi kabul ediyorum, sen niye etmiyorsun?