Günümüzde küresel iletişim ağlarından uydu internetine, hava durumu tahminlerinden finansal sistemlere ve navigasyon altyapısına kadar modern yaşamın işleyişi alçak Dünya yörüngesinde dönen 13 binden fazla uyduya dayanıyor. Ancak Wisconsin-Madison Üniversitesi ve Princeton Üniversitesi araştırmacılarının ortaklaşa yürüttüğü ve ön baskısı arXiv platformunda yayımlanan yeni çalışma, uzaydaki bu kritik altyapının nükleer bir saldırı karşısında tamamen savunmasız olduğunu belgeledi. 13 bin 300 aktif uyduyu kapsayan gelişmiş fizik simülasyonları, yüksek irtifada gerçekleştirilecek tek bir nükleer patlamanın küresel iletişim sistemini haftalar içinde çökertebileceğini kanıtladı.
YAPAY RADYASYON KUŞAĞI TÜM YÖRÜNGEYİ ÖLÜMCÜL HALE GETİRİYOR
Araştırmacılar, Dünya’nın manyetik alanının olağandışı derecede zayıf olduğu “Güney Atlantik Anomalisi” bölgesinin 500 kilometre yukarısında 1 megatonluk bir nükleer patlama senaryosunu modelledi. Analizlere göre patlama anında ortaya çıkan yüksek enerjili elektronlar Dünya’nın manyetik alanına hapsolarak gezegen etrafında yapay bir radyasyon kuşağı oluşturuyor.
Uydular yörüngelerinde döndükçe bu radyasyon kuşağının içinden tekrar tekrar geçerek elektronik sistemlerini kaybediyor. Simülasyon verileri; patlamadan sonraki ilk 24 saatte uyduların yüzde 25’inin, üçüncü günün sonunda yüzde 78’inin ve 15. günde yüzde 99,4’ünün tamamen devre dışı kalacağını gösterdi. Uydulara ekstra radyasyon kalkanı eklendiği senaryoda dahi 30 gün içinde filonun yüzde 99,3’ünün kullanılamaz hale geldiği saptandı.
KONTROLÜNÜ KAYBEDEN UYDULAR UZAY ÇÖPÜ FELAKETİNİ TETİKLEYECEK
Nükleer patlamanın yaratacağı yıkım yalnızca radyasyon hasarıyla sınırlı kalmıyor. Manevra kabiliyetini yitiren binlerce uydunun birbirleriyle çarpışmaya başlamasıyla birlikte yörüngede zincirleme bir enkaz felaketi doğuyor.
Araştırma ekibi, ilk iki yıl içinde yaklaşık 20 büyük yörünge çarpışması yaşanacağını ve 10 yıllık süreçte Dünya etrafında dönen yaklaşık 3 bin 900 yeni uzay çöpü parçasının oluşacağını hesapladı. Uzmanlar, hem devam eden yüksek radyasyon hem de kontrolden çıkan uzay enkazı nedeniyle felaket sonrasında yörüngeye yeni uydu fırlatmanın yıllar boyunca imkansız hale geleceğini vurguluyor.
SOĞUK SAVAŞ DENEMELERİ ANLAŞMA GETİRMİŞTİ, YENİ TEHDİT KAPIDA
Soğuk Savaş döneminde ABD ve Sovyetler Birliği’nin uzayda gerçekleştirdiği yüksek irtifa nükleer denemeleri, özellikle 1962 yılındaki “Starfish Prime” patlaması, dönemin kısıtlı sayıdaki uydularına ağır zarar vermiş ve 1963 Kısmi Nükleer Deneme Yasağı Antlaşması’nın imzalanmasına zemin hazırlamıştı.
Nükleer politika uzmanları, bugün yörüngedeki uydu yoğunluğunun 1960’larla kıyaslanamayacak düzeyde olduğunu hatırlatarak, uzayda nükleer silah konuşlandırılmasını engelleyen uluslararası anlaşmaların kesin biçimde korunması gerektiği uyarısında bulunuyor.
***Mutluluk, adalet, özgürlük, hukuk, insanlık ve sevgi paylaştıkça artar***
