Kız kardeşiyle konuşan tutsağa ‘telekonferans’ suçlamasıyla ceza

Orhan Çaçan hakkında Kürtçe ‘Zelê’ ismini kullanan ancak nüfusta ‘Sevgül’ olarak kayıtlı kız kardeşiyle yaptığı görüşme nedeniyle, ‘görüşme hakkı olmayan ve nüfus kaydında bulunmayan üçüncü bir kişiyle telekonferans’ gerçekleştirdiği iddiasıyla bir aylık iletişim yasağı cezası verildi

Kırşehir Yüksek Güvenlikli Cezaevi’nde tutulan Orhan Çaçan hakkında, telefon görüşmesi sırasında kız kardeşiyle de konuşması gerekçe gösterilerek “telekonferans” iddiasıyla soruşturma başlatıldı. Orhan Çaçan’ın avukatları aracılığıyla aktardığı bilgilere göre; 28 Temmuz’da yaptığı telefon görüşmesinde kimlikteki adı “Sevgül” olan ancak Kürtçe “Zelê” ismini kullanan kız kardeşi ile görüşmek istemesi üzerine telefon görüşü kesildi. Orhan Çaçan, erkek kardeşi ile yaptığı telefon görüşü sırasında, başka bir telefonda olan kız kardeşi Zelê’nin hastaneden çıkması nedeniyle sağlık durumunu merak ettiği için görüşmek istedi. Konuşma sırasında görüşme santral tarafından kesildi. Orhan Çaçan, buna itiraz etmesi üzerine ise hücresine gelen gardiyanlar tarafından darp edildi.

Telekonferans soruşturması  

Cezaevi idaresi tarafından Orhan Çaçan hakkında 30 Temmuz’da, “İkinci bir telefon aracılığıyla ‘Zele’ isimli şahsın görüşmeye bağlanması suretiyle telekonferans gerçekleştirdiği” gerekçesi ile soruşturma açıldı. Orhan Çaçan soruşturma kapsamına 3 Ağustos’ta verdiği savunmasında, telefon görüşmesi yaptığı Zelê isimli kişinin kız kardeşi olduğunu, görüşme hakkı olmayan kimse ile görüşmediğini belirtti. Orhan Çaçan, telefon kesintisi nedeni ile görüşme hakkından kalan sürenin telefon görüş hakkına eklenmesini istedi.

1 ay iletişim cezası  

Kız kardeşi ile telefon görüş hakkı bulunmasına rağmen cezaevi idaresi, Orhan Çaçan’ın “görüşme hakkı bulunmayan üçüncü bir kimseyle telekonferans” gerçekleştirdiğini iddia ederek 5 Ağustos’ta Orhan Çaçan hakkında, bir ay süreyle “haberleşme ve iletişim araçlarından yoksun bırakma” cezası verdi. İdare kararında Orhan Çaçan’ın nüfus kayıt örneğinin incelendiği, bu kayıtlara göre “Zelê” isimli bir kardeşinin bulunmadığı bu nedenle görüşmeye katılan kişinin kız kardeşi olduğu yönündeki beyanlarının doğrulanamadığını öne sürdü.

Soruşturma ve ceza gerekçeleri farklı  

Orhan Çaçan, idarenin disiplin cezası kararına karşı 21 Ağustos’ta İnfaz Hakimliği’ne itiraz başvurusunda bulundu. Orhan Çaçan, başvurusunda idarenin iddia ettiği gibi herhangi bir şekilde telekonferans yapmadığını, erkek kardeşi ile telefonda görüşürken hastaneden dönen Zelê adındaki kız kardeşi ile görüşmek istediğini belirtti. İdare tarafından hakkında “telekonferans gerçekleştirme” gerekçesiyle soruşturma açıldığını ancak kararın nüfus kayıt örneğine dayandırıldığına dikkat çeken Orhan Çaçan, “Nüfus kayıtlarına göre Zelê isimli bir kardeşim olmadığı söylenerek soruşturma ile ilgisi bulunmayan başka bir gerekçe gösterilerek cezaya hükmedilmiştir. Bu başlı başına çelişkili bir durumdur ve cezalandırmaya dönük bir anlayışın tezahürüdür. Çünkü savunma istem yazısı ile bir aylık iletişim cezasını öngören kurul kararı çelişmektedir” diye kaydetti.

Orhan Çaçan kimdir ?

Orhan Çaçan, 1974’te Bedlîs’in Tetwan ilçesine bağlı Çursin köyünde doğdu. Köyleri yakıldıktan sonra ailesi ile birlikte İstanbul’a göçertilen Orhan Çaçan, 1990’lı yıllarda burada Kürt Özgürlük Hareketi ile tanıştı. Orhan Çaçan, birçok kez gözaltına alınarak daha sonra serbest bırakıldı. 1999’da köy korucusu Mehmet Şirin Tekin’in öldürülmesi ile ilgili soruşturma gerekçesiyle gözaltına alınan Orhan Çaçan’ın aleyhine beyanlarda bulunan C.T. ve A.D.’nin yargılama sürecinde ifadelerini geri çekmesine rağmen “tanık beyanları” gerekçe gösterilerek, 2003’te müebbet hapis cezası verildi.

Orhan Çaçan’ın başvurusu üzerine Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM), 2010’da tanıkların değişen beyanlarına rağmen yeniden dinlenmemesi nedeniyle adil yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar verdi. AİHM kararı sonrasında yeniden yapılan yargılama sonucunda, Orhan Çaçan hakkında bir kez daha müebbet hapis kararı verildi. 1999’dan bu yana cezaevinde tutulan Orhan Çaçan, cezaevi sürecinde Kürtçe ve Türkçe hikâye ve yazılar kaleme aldı.

Haber: Sema Bingöl / MA