Gen haritası ile kişilik arasındaki bağ kanıtlandı: Kovid riski ve sigara alışkanlığının arkasında genler var

İnsan davranışları ve genetik biliminde tarihin en kapsamlı araştırmasına imza atıldı. Bristol Üniversitesi liderliğindeki uluslararası araştırmacılar, psikolojide kabul gören “Beş Büyük” (Big Five) kişilik modelini (dışa dönüklük, uyumluluk, sorumluluk/özdisiplin, duygusal dengesizlik (nörotizm) ve deneyime açıklık) hücresel ve genetik düzeyde inceledi.

Nature dergisinde yayımlanan çalışmada, 1,1 milyon katılımcının verileri analiz edilerek kişilik yapısıyla doğrudan ilişkili 1.260 yaygın genetik varyant tespit edildi.

AİLE ÇEVRESİNDEN BAĞIMSIZ GENETİK ETKİ

Laboratuvar ve istatistiksel analizler, genetik varyantların kişilik üzerindeki etkisinin aile yapısından veya büyütülen çevreden büyük ölçüde bağımsız olduğunu gösterdi. İkizler ve aile bireyleri üzerinde yürütülen incelemelerde, ebeveynlerin genleriyle şekillenen erken çocukluk ortamının kişilikteki genetik varyasyonu değiştirmediği saptandı.

Genlerin kişilik üzerindeki bireysel etkilerinin küçük yüzdelerle seyrettiği, ancak toplum genelinde birleşerek belirleyici bir biyolojik zemin oluşturduğu belgelendi.

KİŞİLİK GENLERİ KOVİD-19 RİSKİ VE SİGARA BAĞIMLILIĞINI ETKİLİYOR

Araştırmacılar, tespit edilen genetik varyantları kullanarak kişilik yapısı ile sağlık alışkanlıkları arasında dikkat çekici bağlar kurdu. Sorumluluk ve özdisiplin genlerine sahip kişilerin sigaraya başlama oranlarının daha düşük, beden kitle indekslerinin daha dengeli ve hastanede kalış sürelerinin daha kısa olduğu görüldü.

Bunun yanı sıra, dışa dönüklük genlerinin yüksek sosyal temas nedeniyle Kovid-19 enfeksiyonu riskiyle doğrudan korelasyon gösterdiği tespit edildi. Deneyime açıklık genine sahip bireylerin ise gece aktivitesine ve kahve, şarap ile olgunlaştırılmış peynir gibi özel tatlara meyil gösterdiği saptandı.

“AMACIMIZ KİŞİLİĞİ GENLERDEN TAHMİN ETMEK DEĞİL”

Araştırma ekibinin liderlerinden genetik epidemiyolog Michel Nivard, çalışmanın amacının bireylerin gen haritasına bakarak kişilik tahmini yapmak olmadığını vurguladı. Genomun insani sonuçları anlamak için bir araç olarak kullanıldığını belirten Nivard, çalışmanın sosyal genomik alanında yeni bir dönem başlattığını ifade etti.

Uzmanlar, elde edilen verilerin zihinsel sağlık sorunlarının, davranışsal bozuklukların ve yaşam tarzına bağlı kronik hastalıkların biyolojik temelini anlamada kilit bir role sahip olduğunu bildiriyor.