Yaşı büyütülmüştü: Çocukluğum cezaevinde geçti, bu hukuksuzluk son bulmalı

Yaşı büyütülerek, müebbet hapis cezası verilen Emrah Bayram, ‘17 yıldır yaşımın küçük olduğunu kanıtlamaya çalışıyorum. Bu hukuksuzluk son bulmalı’ çağrısı yaptı

Bedlîs merkeze bağlı Lêrd köyü kırsalında 27 Eylül 2009 tarihinde çıkan çatışma sırasında HPG’li olduğu gerekçesiyle gözaltına alınıp tutuklanan ve yaşı büyütülerek müebbet hapis cezası verilen Emrah Bayram, 17 yıldır adalet mücadelesi veriyor. 1994 doğumlu olan ve şu an Erzincan Yüksek Güvenlikli Kapalı Cezaevi’nde tutulan Emrah Bayram’ın “yeniden yargılama” talepli başvurusu da reddedildi.

Emrah Bayram, Mezopotamya Ajansı’na (MA) gönderdiği mektubunda, birçok gazeteye mektup gönderdiğini ancak sesinin duyulmadığını dile getirerek, “Uğradığım haksızlığı duyuramamak zoruma gidiyor” dedi.

3 gün boyunca ters kelepçe işkencesine maruz kaldı

Emrah Bayram, gözaltına alındığında 3 gün boyunca ters kelepçeyle tutulduğunu söyle aktardı:

“3 gün boyunca insani ihtiyaçlar için dahi ellerimdeki kelepçeler açılmadı. 3 günün sonunda, savcılığa çıkarılmadan 15-20 dakika önce içinde ne olduğunu bilmediğim ve tadı iğrenç olan bir bardak suyu zorla içirdiler. Yine ne olduğunu bilmediğim bir sigara içirdiler. Savcılığa çıkartıldığımda ifade sırasında bayıldım. Gözlerimi hastanede açmıştım. Serum takılmıştı. Kendime gelmem ile birlikte nöbet tutan asker tarafından seruma müdahale edildi. Doktora neden bayıldığımı sorduğumda, doktora müdahale edip, onu dışarıya çıkardılar. Yine darp raporunun düzenlenmemesi için doktora müdahale edildi. 3 gün boyunca sağlık kontrolü için her hastaneye götürüldüğümde ‘hiçbir şeyi yok’ denilerek, raporun yazılmasını engellediler. Savcılıkta ve mahkemede çocuk sıfatıyla ifadem alındı ve dosya evrakları buna göre düzenlendi. Nöbetçi mahkeme tarafından tutuklanıp, Bedlîs’teki cezaevine gönderildim. Yakalandığımda 14 yaşında olduğumdan dolayı cezaevi girişinde düzenlenen evraklarda çocuk olarak kaydım yapıldı. 4 yıl 5 ay’a yakın bir süre çocuk odasında kaldım.”

Adli tıp süreci

Emrah Bayram’ın iddianamesi, tutuklandıktan bir yıl sonra hazırlandı. Van 3. Ağır Ceza Mahkemesi’nde görülen dava sürecine dair Mehmet Emrah Bayram, şunları paylaştı:

“Mahkeme heyetinin talebi üzerine Bitlis Devlet Hastanesi’ne yaş tespiti için sevk edildim. Hastanede kemik filmi çekildi, diş sayımı yapılıp tırnaklara bakılarak, 20 yaşında olduğum söylendi. Mahkemeye tekrar çıktığımda heyet bu raporu kabul etmedi, sonra tekrar hastaneye sevk edildim. İkinci sefer herhangi bir test yapılmadan mahkeme heyetinin istediği gibi, 22 yaşında olduğuma dair rapor düzenlendi. Avukatımın itirazı üzerine anne, babam ve abimin ifadesine başvuruldu. İfade üzerine ve avukatın itirazları neticesinde mahkeme heyeti beni adli tıpa sevk etti. Avukatın biri benden büyük ve biri küçük olmak üzere aileden iki kişinin daha kemik testi yapılmasını istedi ama heyet bu talebi kabul etmeyerek, beni İstanbul Adli Tıp Kurumu’na sevk etti. Aynı yılın sonlarına doğru İstanbul Adli Tıp Kurumu’na götürüldüm. İstanbul’a vardığımızda Maltepe Çocuk Cezaevi’ne götürüldüm. Adli tıpta herhangi bir işlem yapılmadı. İlgili olan doktor adeta savcı rolüne soyunarak, beni sorgulamaya başladı. Buna itiraz edince beni adli tıp heyetine sevk etti. Orada da herhangi bir test yapılmadı. Hatırladığım kadarıyla heyet sözlü olarak 22 yaşında olduğumu söyleyerek, beni tekrar cezaevine gönderdi.”

Birçok kurumun kaydında çocuk olarak geçmesine rağmen müebbet hapis verildi

Emrah Bayram, yargılama sırasında Muş E Tipi Kapalı Cezaevi’ne sevk edildiğini ve kararın nasıl verildiğini anlattı:

“Bu kuruma girişimde de yaşım küçük olduğundan dolayı çocuk odasına alındım. 12 Eylül 2012 yılında mahkemeye son çıkışımda mahkeme heyeti adli tıp kurumunun raporuna dayanarak, müebbet ve 10 yıla kadar hapis cezası verdi. Birçok kurumun yaşımın küçük olduğunu kabul etmesine rağmen Van 3. Ağır Ceza Mahkemesi yaşımı ısrarla 7 yıl büyüttü. Bitlis, Muş ve Tekirdağ cezaevlerinde çocuk sıfatıyla kaydım yapılmasına ve 4 yıl 5 aya yakın bir süre çocuk odasında kalmama rağmen mahkeme heyeti bunları görmezden geldi.”

17 yıldır mücadele ediyor

Emrah Bayram, son 17 yıldır yaşının küçük olduğunu kanıtlamaya çalıştığını anlattı:

“Çocukluğum cezaevinde geçti, gençliğimin yarısı cezaevinde geçiyor. Bu hukuksuzluğun son bulmasını umuyorum. 17 yıldır cezaevi cezaevi dolaştırılıyorum. Şu ana kadar Bedlîs, Muş, Tekirdağ, Patnos ve Erzincan cezaevinde kaldım. Annem ve babam vefat etmelerine rağmen onların cenazelerine katılmama izin verilmedi. Umarım bir gün hukuk yerini bulur ve hiç kimsenin başına böyle adaletsiz bir durum gelmez, kimse bu duruma düşmez. Şu anda da mahkemeler Van 3. Ağır Ceza Mahkemesi’nin kararını doğru bularak, dosyayı kapatmaya çalışıyor.”

Yaşı küçük diye noter işlem yapmadı

2011’de Emrah Bayram’ın avukatlığını yapan Osman Çelik, o yıl gerçekleştirilen “KCK” operasyonları sırasında tutuklandı. Avukatsız kalan Emrah Bayram, yeni avukatına vekâlet vermek için gittiği noterde yaşı küçük olması nedeniyle işlem yapamadı. Noter işlemler, anne ve babasının gelmesiyle yapılabildi.

Hâkim ve savcılar “FETÖ” soruşturmasıyla atıldı

15 Temmuz 2016’dan sonra, dosyada imzası bulunan savcı ve hâkimler “FETÖ” soruşturması kapsamında görevden alındı. Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu (HSYK), askeri kalkışmadan hemen sonra Van 3. Ağır Ceza Mahkemesi’nde görev yapan savcı Mehmet Ali Canavcı, üye hâkim Ahmet Ödül ve mahkeme başkanı Behçet Aşılar’ı görevden aldı.

Yeniden yargılama kararı

3 Aralık 2021’de Bismil Asliye Hukuk Mahkemesi’ne yaşın düzeltilmesi için yapılan başvuruda, Emrah Bayram’ın hastanede karşılaştığı duruma dair aktardığı “savcı 7 yaş büyütün demişti, gördüm, tamamdır, çıkın” bilgisi de yer aldı. Emrah Bayram’ın ilkokul birinci sınıfta çektiği fotoğraf, okul belgeleri, aile nüfus kayıt örneği de mahkemeye sunuldu.

Emrah Bayram, yeni rapor için Patnos Devlet Hastanesi’ne sevk edildi. Hastane Sağlık Kurulu’nun 3 Şubat 2022 tarihli rapor kararı, “Şahsın kemik yaşı tespitine yönelik yapılan direkt grafilerin değerlendirmesinde erkek olgun kemik yaşı 30 olarak değerlendirilmiştir. Oy birliği ile karar verilmiştir” olarak geçti.

Mahkeme, yaşın yeniden düzenlenmesi için yapılan başvuruyu, ‘yaş konusunda verilen kararların kesin hüküm niteliğinde olması’ ve bu nedenle ‘hukuk mahkemesinde yeni bir dava açılamayacağı’ gerekçesiyle reddetti.

Avukat Derya Yıldırım, kararı istinafa taşıdı. Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi’ne yapılan başvuruda “usul” eksikliklerin giderilmesi talebiyle bozularak, yeniden yargılama kararı verildi.

İstinaf reddinin ardından dava AYM’ye taşındı

Yerel mahkemeden benzer bir karar çıkması üzerine bir üst mahkemeye yeni bir başvuru yapıldı. Mahkeme, bu kez başvuruyu reddetti ve 13 Mart 2026’da yerel mahkemenin kararını onadı.

3 Haziran’da Anayasa Mahkemesi’ne (AYM) başvuru yapıldı. Başvuruda, benzer talepler sıralanarak, adil yargılanma hakkının ihlal edildiği vurgulanırken, Patnos Devlet Hastanesi’nin verdiği rapora işaret edilerek, “Bilimsel bir raporun hangi gerekçeyle yok sayıldığı açıklanmadan verilen bu karar açıkça ihlaldir” denildi.

Avukat Derya Yıldırım, ayrıca hem Emrah Bayram’ın yaşının büyütülmesi hem de o dönem karar verici konumdaki kamu görevlilerinin cemaat yapılanmasında yer alması nedeniyle yeniden yargılanma talebiyle 23 Haziran’da Van 1. Ağır Ceza Mahkemesi’ne başvurdu.

Yeniden yargılama reddedildi

Emrah Bayram’ın avukatı Derya Yıldırım, 23 Haziran’da Van 1. Ağır Ceza Mahkemesi’ne yeniden yargılama talepli başvuru yaptı. Van 1. Ağır Ceza Mahkemesi, yargılanmanın yenilenmesini gerektirir bir husus bulunmadığına karar verdi. Karar gerekçesinde Ceza Muhakemeleri Kanunu (CMK) 311’inci maddenin* fıkraları sıralandı. Gerekçede, Emrah Bayram’ın Bitlis Devlet Hastanesi’nden alınan raporla yaşının düzeltildiği ve o dönemde Adli Tıp Kurumu 2. İhtisas Dairesi’nden de alınan raporu hatırlattı. Son olarak avukat Derya Yıldırım, Van 2. Ağır Ceza Mahkemesi’ne itirazda bulundu.

*(kesinleşen bir hükümle sonuçlanan bir davanın yeniden görülmesini düzenleyen madde)