Karar, bir binanın kullanım değişikliğinin ötesinde, Sanatevi’nin yaklaşık yirmi yılda oluşturduğu kültür ortamının geleceğini de gündeme getirdi.
Trabzon Üniversitesi’nin mekân ihtiyacının karşılanması kuşkusuz önemli. Ancak bu ihtiyacın uzun yıllardır sanat için kullanılan bir yapı üzerinden çözülmek istenmesi, başka seçeneklerin değerlendirilip değerlendirilmediği sorusunu beraberinde getiriyor.
Trabzon Sanatevi, 2007’de kentte faaliyet gösteren farklı kültür ve sanat kuruluşlarının bir araya gelmesiyle oluştu. Geçen yıllar içinde tiyatro oyunları sahnelendi, sergiler açıldı, konserler ve söyleşiler düzenlendi. Edebiyat ve şiir buluşmaları yapıldı; çocuklar ve gençler tiyatro, müzik, yaratıcı drama ve farklı sanat dallarında eğitim aldı. Türkiye’den ve yurt dışından sanatçılar burada Trabzonlu sanatseverlerle buluştu.
Sanatevi’nin en uzun soluklu etkinliklerinden Uluslararası Sanat Günleri ise bu yıl 16’ncı kez gerçekleştirildi.
19 Haziran’da başlayan 16. Uluslararası Sanat Günleri’nin açılış konserini Trabzon Üniversitesi Devlet Konservatuvarı öğrencilerinden oluşan Ala Ensemble verdi. Üniversite öğrencilerinin haziran ayında sahne aldığı Sanatevi binasının, aradan kısa bir süre geçtikten sonra aynı üniversitenin başka bir birimine tahsis edilmek üzere boşaltılmasının istenmesi, kararın dikkat çeken yanlarından biri.
Burada üniversite ile Sanatevi’ni karşı karşıya getirmek doğru değil. Her ikisi de kentin önemli kurumları. Asıl üzerinde durulması gereken, üniversitenin ihtiyacı karşılanırken Sanatevi’nin bulunduğu yerde faaliyetlerini sürdürmesini sağlayacak başka bir çözümün mümkün olup olmadığı.
Üstelik bugün tahliyesi istenen yapı yakın geçmişte kamu kaynaklarıyla restore edildi. Bina, salonlar, atölyeler ve ortak kullanım alanları yenilendi; çalışmalar tamamlandıktan sonra yeniden kültür ve sanat faaliyetlerine açıldı. Sanat için restore edilen bir yapının birkaç yıl sonra farklı bir kullanım amacıyla tahliye edilmesi, kararın gerekçesinin daha ayrıntılı biçimde açıklanmasını gerekli kılıyor.
Sanatevi elbette eleştirilebilir. Yönetimi, etkinlik programları, kentle kurduğu ilişki ve çalışma biçimi tartışılabilir. Eksikleri varsa giderilmesi, daha fazla çocuğa ve gence ulaşması, yeni sanat alanlarına açılması istenebilir.
Ancak yöneticilere ya da kurum içindeki işleyişe yönelik eleştirilerle Sanatevi’nin yıllar içinde ortaya koyduğu çalışmaları birbirinden ayırmak gerekiyor.
Son günlerde dile getirilen “Sanatevi bugüne kadar ne yaptı?” sorusunun yanıtı da yaklaşık yirmi yıllık programında bulunuyor. Oyunlar, sergiler, konserler, söyleşiler, eğitimler ve on altı yıldır sürdürülen Uluslararası Sanat Günleri bu geçmişin somut parçaları.
Bir başka tartışma ise Sanatevi’nin başka bir binaya taşınması ihtimali.
Bir kurum fiziki olarak başka bir yere taşınabilir. Eşyalar götürülür, salonlar yeniden düzenlenir, çalışmalar bir şekilde sürdürülür. Fakat kültür mekânlarının kentle ilişkisi sadece kullandıkları odalardan oluşmuyor. Yıllardır aynı yerde çalışan derneklerin birbirleriyle kurduğu bağ, seyircinin bildiği adres, bahçenin etkinlik öncesi ve sonrasındaki kullanımı ve insanların burada oluşturduğu alışkanlıklar da bu yapının parçası.
Trabzon geçmişte birçok sinemasını, salonunu ve kültürel buluşma alanını kaybetti. Bazılarının bugün yalnızca adları ve anıları kaldı. Bu nedenle Sanatevi konusunda alınacak kararın yalnızca bugünkü mekân ihtiyacı üzerinden değil, kentin kültür hayatındaki süreklilik dikkate alınarak değerlendirilmesi gerekiyor.
Üniversitenin ihtiyacı için başka kamu yapılarının değerlendirilip değerlendirilmediği, Sanatevi bünyesindeki kuruluşlarla tahliye öncesinde nasıl bir görüşme yürütüldüğü ve faaliyetlerin kesintiye uğramaması için nasıl bir plan hazırlandığı da yanıt bekleyen konular arasında.
Trabzon Sanatevi’nin geleceği bu nedenle bir tahsis işleminden ibaret değil.
Yaklaşık yirmi yıldır sanat üretilen, çocukların ve gençlerin eğitim aldığı, farklı sanat kuruluşlarının yan yana çalıştığı ve uluslararası etkinliklerin düzenlendiği bir kültür alanının geleceğinden söz ediliyor.
Trabzon Üniversitesi’nin ihtiyacına çözüm bulunabilir.
Ancak bunu yaparken kentin yıllar içinde oluşturduğu bir kültür alanını kaybetmemek de mümkün olmalı.
Şimdi beklenen, kararın bütün taraflarla yeniden değerlendirilmesi ve Trabzon’un eğitim kurumlarıyla kültür-sanat yapılarından birini diğerine tercih etmek zorunda bırakılmayacağı bir çözümün bulunması.
***Mutluluk, adalet, özgürlük, hukuk, insanlık ve sevgi paylaştıkça artar***
