Türkiye’de inşaat üretimi haziranda geçen yılın aynı ayına göre yüzde 6 azaldı. Bina inşaatındaki yıllık düşüş yüzde 7,5, özel inşaat faaliyetlerindeki gerileme yüzde 7,6 oldu. Bina dışı yapıların inşaatında ise üretim yüzde 4,5 arttı. İnşaat üretimi bir önceki aya göre de yüzde 0,5 gerileyerek sektördeki zayıflamanın haziranda sürdüğünü gösterdi.
Türkiye İstatistik Kurumu’nun Haziran 2026 İnşaat Üretim Endeksi verilerine göre, inşaat üretimi geçen yılın aynı ayına kıyasla yüzde 6 azaldı. Böylece sektör genelinde üretim yıllık bazda belirgin şekilde geriledi. Düşüşün en güçlü olduğu alanlardan biri bina inşaatı oldu. Bina inşaatı üretim endeksi haziranda geçen yılın aynı ayına göre yüzde 7,5 geriledi. Bina inşaatının gerilemesi, konut, ofis, mağaza, fabrika binası gibi yapıların inşasında gerçekleştirilen üretim hacminin azalması anlamına geliyor.
Peki bu gerilemenin sebebi ne olablir?
TÜİK’in bu endeksi neden düştüğünü söylemiyor, yalnızca üretimdeki değişimi ölçüyor. Bu nedenle “yüzde 7,5’lik düşüşün sebebi kesin olarak şudur” demek doğru olmaz. Ancak mevcut ekonomik koşullar açısından birkaç güçlü açıklama var.
En önemlisi finansman maliyeti. Yüksek faiz ortamında hem müteahhitlerin yeni proje finansmanı pahalılaşıyor hem de konut kredisine erişim zorlaşıyor. Bu durum yeni projelerin başlamasını veya mevcut projelerin hızını azaltabiliyor.
İkinci unsur inşaat maliyetleri. İşçilik, arsa, demir-çelik, çimento ve diğer girdilerdeki yüksek maliyetler projelerin kârlılığını düşürüyor. Satış fiyatlarını aynı ölçüde artırmak zorlaştığında şirketler yeni yatırımları erteleyebiliyor.
Üçüncüsü konuta erişilebilirlik sorunu. Konut fiyatları ve kredi taksitleri hane gelirlerinin çok üzerine çıktığında talep özellikle yeni konut tarafında zayıflayabiliyor. Müteahhit açısından da satılması daha zor bir piyasada yeni bina üretimini artırmanın riski büyüyor.
Özel inşaat faaliyetlerinde de benzer bir tablo görüldü. Bu gruptaki üretim yıllık yüzde 7,6 azaldı. Özel inşaat faaliyetlerinden kasıt tesisat, çatı, yıkım, şantiye hazırlığı ve tamamlayıcı inşaat işleri gibi uzmanlaşmış faaliyetler…
Artış gösteren tek ana grup bina dışı yapıların inşaatı
İnşaatın alt sektörleri içinde yıllık bazda artış gösteren tek ana grup bina dışı yapıların inşaatı oldu. Yol, demiryolu, altyapı ve benzeri yapıların yer aldığı bu grupta üretim geçen yılın aynı ayına göre yüzde 4,5 arttı. Veriler, inşaat üretimindeki gerilemenin aylık bazda da sürdüğünü gösterdi. Toplam inşaat üretimi haziranda bir önceki aya göre yüzde 0,5 azaldı.
Aylık bazda bina inşaatı üretimi yüzde 0,4, özel inşaat faaliyetleri yüzde 1 geriledi. Bina dışı yapıların inşaatında ise yüzde 0,1’lik sınırlı artış kaydedildi.
Böylece haziran ayında hem yıllık hem de aylık veriler, bina inşaatı ve özel inşaat faaliyetlerinde üretim kaybına işaret etti. Bina dışı yapılar ise sektör genelindeki düşüşten ayrışarak üretimini artıran tek ana kalem oldu.
İnşaat sektörü, konuttan altyapıya kadar çok sayıda sektörü doğrudan etkileyen ve ekonomide geniş bir tedarik zincirini harekete geçiren alanlardan biri. Bu nedenle üretimin yıllık yüzde 6 gerilemesi, yalnızca inşaat şirketlerini değil; çimento, demir-çelik, cam, seramik, mobilya ve taşımacılık gibi bağlantılı sektörleri de ilgilendiriyor.
Kaynak: Tr724
***Mutluluk, adalet, özgürlük, hukuk, insanlık ve sevgi paylaştıkça artar***
