33 yıllık mücadele: Cenazesi kayıp, ölümü inkâr ediliyor

Xerzan Mezarlığı’nda cenazesi çalınan PKK’li Meki Aydın’ın ailesi, 33 yıldır cenazesine ulaşmak ve ölümünü resmi olarak kanıtlamak için mücadele ediyor. Anne Perişan Aydın, ‘Sadece oğlumun şehadetinin kabullenilmesini istiyorum’ derken, aile yeni açtıkları dava ile sonuç almayı bekliyor 

Bedlîs (Bitlis) merkeze bağlı Oleka Jor köyünde PKK’lilerin mezarlarının bulunduğu Xerzan Mezarlığına birçok defa saldırı düzenlendi. Bu saldırılardan biri 8 ile 17 Aralık 2017 tarihleri arasında gerçekleşti. Saldırı sonucunda 267 PKK’linin cenazesinin İstanbul Sarıyer ilçesinde bulunan Kilyos semtindeki kaldırımların altına bırakıldı. Ardından Bitlis Valiliği tarafından mezarlığa ve köye giriş yasakları getirildi. Yasak boyunca girilmeyen mezarlık 8 yıl sonra ilk kez, 17 Haziran 2025’te Mezopotamya Ajansı (MA) tarafında görüntülendi. Cenazelerin çalınmasının üzerinden 9 yıl geçmesine rağmen sadece 30 cenaze ailelerine teslim edildi. Geriye kalan 237 cenazenin akıbeti ise bilinmiyor. Ailelerin cenazelerini bulma mücadelesi sürüyor.

Bedlîs’in Xîzan’da (Hizan) 1993’te mayın patlaması sonucu yaşamını yitiren Meki Aydın’ın (Mahsun) da cenazesinin akıbeti bilinmiyor. Meki Aydın’ın annesi Perişan Aydın ve abisi Metin Aydın, uzun soluklu mücadelelerini anlattı.

Kardeşinin Nisan 1992’de PKK’ye katıldığını söyleyen Meki Aydın’ın abisi Metin Aydın, “Kardeşim, 1993’te Xîzan’a bağlı Lerzêk Yaylası’nın (Lerzek) Dara Bûyê bölgesinde mayın patlaması sonucu şehid düştü. Şehid düştüğü zaman yanında olan arkadaşları defnetmiş. Kaç defa bize söylemek istemişler ama imkan bulamamışlar. O nedenle şehid düştüğü yıl bizim haberimiz olmadı. 1993’te Agorê dediğimiz bir olay yaşadık. Agorê (Yoğurtlu) Köyü’nde, devletin saldırıları sonucu çok sayıda gerilla şehid düştü. Yaralanan ve tutuklananlar da oldu. Tutuklanan dört gerilla, kardeşim şehid düştüğünde yanlarında olan ve defneden kişilerdi. O yüzden kardeşimin şehid düştüğünü biliyoruz. Xerzan Şehitliği yapıldığında da o bölgede bilinen ne kadar gerilla mezarı varsa oraya getirildi. Biz orada değildik ama köylüler bize kardeşimin de mezarının oraya taşındığını söylediler. Hatta mezar taşında şehid düştüğü yerin adı olan ‘Dara Bûyê’ yazıyormuş. Biz kendi imkanlarımızla ve duyumlarla bunları öğrendik” diye konuştu.

‘Oy kullandığı’ iddia edildi  

Xerzan Mezarlığı’na saldırılıp cenazeleri kaçırılmasının ardından “Gaiplik” davası açtıklarını söyleyen Metin Aydın, “Xîzan’da iki defa mahkemeye gittik. Mahkeme bizden şahit olarak, vefat ettiğine dair ‘İhtiyar heyeti’ istedi. Bir sonraki mahkemede, şahitlerin de ifadeleriyle beraber vefat ettiğini kabul ettiler. Ama kararın açıklanacağı gün bize, ‘Yapılan referandum seçimlerinde Meki Aydın, İstanbul’un Bağcılar ilçesine bağlı İstiklal İlkokulu’nda oy kullanmış’ denilerek gerekçe sunuldu. Böylece mahkeme başvurumuza reddetti. Eğer ‘Oy kullandı’ gerekçesi öne sürülmeseydi şehadeti kesinleşiyordu. Biz zaten eminiz ama resmi olarak da kabul edilmiş olacaktı” dedi.

Yeni dava açıldı  

Verilen mahkeme kararına karşın Van Bölge Adliye Mahkemesi’ne itirazda bulunduklarını ifade eden Metin Aydın, “Bu süreci her ayrıntısına kadar takip ettim. Ama imza atanın kim olduğuna dair hiçbir şey bulamadık. Ya da bulmamızı istemediler. Üst mahkeme de bir işe yaramadı ve dava tamamen düşmesine karar verildi. Ocak 2025’te yeni bir dava daha açtık. İlk defa annemin, kan örneklerini aldılar. Annemi Adli Tıp Kurumu’na (ATK) götürdük. Orada da saç ve tükürük örneklerini aldılar. Umarım bu sefer sonuç alırız. Biz mücadelemizi sürdüreceğiz. Ben sadece kardeşimin şehadetini istiyorum, bunun için de elimizden gelen her şeyi yapacağız. Başka bir şey istemiyoruz” diye belirtti.

‘Umudumuz barışın gerçekleşmesi’  

Barış ve Demokratik Toplum Süreci’ni başlattığı için Kürt Halk Önderi Abdullah Öcalan’a minnettar olduklarını belirten Metin Aydın, “Önder Apo, bu süreci başlatarak zaten büyük başarı elde ettiğini gösterdi. Biz de bu sürecin devamının gelmesini umut ediyoruz. Artık herkes rahat bir nefes alsın. Halk, bu süreç içinde şehitlerine sahip çıkmalıdır. Çünkü onlar sadece bizim veya annelerimizin değil bu halkın şehitleridir. Bu nedenle tüm umudumuz barışın biran önce gerçekleşmesinde. Yıllardır mücadele ediyoruz artık kalıcı barış içinde yaşamak istiyoruz. Süreç şuan olumlu gidiyor. Bunu bozmak için çabalayan her kim olursa olsun karşısındayız. Bizim de söz hakkımız olsun artık. Bu barış sürecini devam ettirdiği için de Sayın Öcalan’a çok teşekkür ediyoruz” diye konuştu.

Devlet köylere gidip öldüğünü söylemiş 

Anne Perişan Aydın ise “Oğlumun şehid düştüğünü rüyamda gördüm. Bu rüyayı görmeden önce gözüm her gün kapıdaydı. Ama gördüğüm rüyadan sonra anladım ki oğlum artık yaşamıyor. Kendi kendime ‘Meki artık dağlarda değil’ dedim. 1993 sonbaharında ablam evime misafir olarak geldi. Oğlumun kıyafetlerini toplayıp bana getirmişti. Ben o zaman oğlumun şehid düştüğünü bilmiyordum ama ablam biliyordu. Çünkü devlet o dönem köylere gidip ‘Meki Aydın şu yerde öldü’ demiş. Ama ablam, bana gerçeği söylemedi. Ablamın geldiği gün Meki yine rüyama geldi. Issız bir dağın başında oturuyordu. Yanına gidip ‘Burada ne yapıyorsun, hadi gidelim oğlum’ dedim. Ama benimle gelmedi. O günden sonra hiçbir zaman rüyama gelmedi. O rüyayı görmemim üzerinden bir yıl geçti. Eşime ,‘Oğlumun artık yaşamadığını biliyorum. Gittiği gün ben ona hakkımı helal ettim sen de hakkını helal et’ dedim. Eşim de ‘Oğluma hakkımı helal ediyorum’ dedi. O gün oğlumuzun artık yaşamadığını kabullendik” ifadelerini kullandı.

‘Oğlumun bir mezarı olsun’  

Perişan Aydın, sözlerini şöyle sürdürdü: “Sadece oğlumun şehadetini kabullenmesini istiyorum. Mezarı olmasa bile bari şehadetini açıklasınlar. Tabi ki oğlumun bir mezarı olsun, ziyaret edeyim istiyorum. Ama önce oğlumun öldüğünü açıklasınlar çünkü yaşamadığını biliyorum. Ölüm kağıdını getirip devletin önüne koymak istiyorum. Bana bir daha ‘Oğlun yaşıyor, oy kullandı’ demesinler diye. İnsan ölen birini diriltebilir mi? Oğlum 33 yıl önce gitti, 32 yıl önce de şehid düştü. O zaman yanında olan arkadaşları, ‘Bir yıl 3 ay kalmış dağda’ demiş. Bu durumun artık sonuçlanmasını istiyoruz.”

‘Savaş artık bitsin’  

Barış ve Demokratik Toplum Süreci’ne de değinen Perişan Aydın, yaşadığı acılara rağmen yine de barışı istediğini vurguladı. Perişan Aydın, “Bu savaş artık bitsin. İnsanlar birbirini öldürmesin. Artık her iki taraftan da kimsenin ölmesini istemiyoruz. Hepimiz kardeşiz ve kardeşçe yaşamak istiyoruz” dedi.

Haber: Roza Arpa / MA