Özel sektördeki tehlike; temmuzda 19 milyon kişi ‘zam’ görmeyecek

Temmuz ayında milyonlarca emekli ve kamu çalışanının geliri güncellenecek ancak asgari ücretli ve sendikasız özel sektör çalışanları için ara zam görünmüyor. BirGün yazarı Aziz Çelik’in değerlendirmesine göre kayıt dışı çalışanlarla birlikte 19 milyona yakın özel sektör işçisi sıfır zam riskiyle karşı karşıya. TÜİK’in açıkladığı verilere göre yılın ilk beş ayında enflasyon yüzde 16,61’e ulaştı. Memur ve memur emeklilerinin ise mevcut toplu sözleşme hesabı nedeniyle resmi enflasyonun altında artış alabileceği belirtiliyor.

Temmuz ayı, milyonlarca çalışan ve emekli için gelir artışının belirleneceği kritik dönemlerden biri olacak. Ancak asgari ücretli ve sendikasız özel sektör işçileri açısından tablo farklı. BirGün yazarı Aziz Çelik, asgari ücrete ara zam yapılmaması halinde kayıt dışı çalışanlarla birlikte 19 milyona yaklaşan özel sektör işçisinin temmuzda sıfır zamla karşı karşıya kalacağını yazdı.

2026 yılı için net asgari ücret 28 bin 75 lira 50 kuruş, brüt asgari ücret ise 33 bin 30 lira olarak belirlenmişti. Yılın ilk beş ayında TÜİK’e göre tüketici fiyatları yüzde 16,61 arttı. Buna rağmen hükümet kanadından gelen son açıklamalar, temmuz ayında asgari ücrete ara zam yapılmasına dönük bir hazırlık olmadığını gösteriyor.

AKP Grup Başkanı Abdullah Güler, asgari ücrete ara zam tartışmaları için, “Şu anda halihazırda bu mahiyette gündemimizde herhangi bir çalışma yok; bunu ifade etmek isterim” açıklamasını yaptı. Bu açıklama, milyonlarca asgari ücretli açısından ocak ayında belirlenen ücretin yılın ikinci yarısında da değişmeden devam edeceği beklentisini güçlendirdi.

Emeklilerde tablo kısmen farklı. İşçi ve Bağ-Kur emeklileri, temmuz ayında 6 aylık resmi enflasyon oranında zam alacak. Ancak refah payı ya da ek iyileştirme yapılmazsa bu artış yalnızca TÜİK’in açıkladığı resmi enflasyonla sınırlı kalacak. Çelik, 6 aylık enflasyonun yüzde 18-19 bandında açıklanmasının şaşırtıcı olmayacağını belirtiyor.

Memur ve memur emeklileri için ise artışın resmi enflasyonun da altında kalabileceği ifade ediliyor. Mevcut toplu sözleşme sistemi nedeniyle, 6 aylık enflasyon yüzde 18-19 aralığında gerçekleşirse memur ve memur emeklilerinin zam oranının yaklaşık yüzde 14-15 seviyesinde kalabileceği değerlendiriliyor. Bu durum yalnızca memur maaşlarını değil, kıdem tazminatı tavanını ve emekli ikramiyelerini de etkileyecek.

Enflasyon maaşları eritti!

Aziz Çelik’in yazısı ne anlama geliyor?

Temmuzda asgari ücrete ara zam yapılmaması, yılın ilk beş ayında yüzde 16,61 artan fiyatlar karşısında milyonlarca çalışanın gelirinin reel olarak daha da gerilemesi anlamına geliyor. Haziran’da enflasyon yüzde 1,5 bile gelse 6 aylık enflasyon yüzde 18’in üzerine çıkacak.

Buradaki temel sorun, ücretin nominal olarak aynı kalması değil; hayat pahalılığı karşısında alım gücünün düşmesi. Özel sektör çalışanı bir işçi düşünün; aylık 50 bin TL maaş alıyor olsun. Ocak ayından bu yana aldığı maaş artmadı ancak enflasyon ilk 5 ayda yüzde 17’ye dayandı. Yani bu işçinin alım gücü TÜİK’e göre bile yüzde 17’ye yakın düştü. Ocak ayında örneğin 2 bin TL ödediği bir alışveriş sepetine bugün 2 bin 330 lira ödüyor. Temmuzda bir ara zam olmazsa özel sektör çalışanlarının alım gücü daha da düşecek.

Bu tablo, ücretli kesim içinde de ciddi bir ayrışma yaratıyor. Emekliler ve kamu çalışanları sınırlı da olsa zam alırken, sendikasız özel sektör işçilerinin büyük bölümü enflasyona karşı korumasız kalıyor. Temmuz ayı, yalnızca maaş hesabı değil, Türkiye’de ücretlerin nasıl belirlendiği ve çalışanların enflasyona karşı ne kadar korunabildiği açısından da kritik bir eşik olacak.

Kaynak: Tr724
***Mutluluk, adalet, özgürlük, hukuk, insanlık ve sevgi paylaştıkça artar***