Zayıflama iğnelerinde ‘bağımlılık’ devrimi: alkol, tütün ve uyuşturucu bağımlılığına kalkan oluyor

Kilo verme ve diyabet kontrolünde popülerlik kazanan Ozempic ve Mounjaro gibi ilaçlar, artık sadece tartıdaki rakamlarla değil, beynin ödül mekanizması üzerindeki etkileriyle de gündemde. British Medical Journal‘da (BMJ) yayımlanan son çalışma, tıp dünyasında “mucize ilaç” tartışmalarını yeni bir boyuta taşıdı. ABD’li 600 bini aşkın gazi üzerinde yapılan üç yıllık inceleme, bu ilaçların bağımlılık döngüsünü kırma potansiyeline sahip olduğunu kanıtladı.

ALKOL VE UYUŞTURUCU İSTEĞİNİ DİZGİNLİYOR

Araştırma sonuçları, madde kullanım geçmişi bulunmayan bireylerde GLP-1 kullanımının bağımlılık riskini çarpıcı oranlarda düşürdüğünü ortaya koydu. Verilere göre bu ilaçlar, alkol kötüye kullanımı riskini yüzde 18 oranında azaltırken, kokain ve nikotin bağımlılığı riskinde yüzde 20’lik bir gerileme sağladı. Esrar bağımlılığına karşı sağlanan koruma oranı ise yüzde 14 olarak kayıtlara geçti. Uzmanlar, bu verilerin bağımlılıkla mücadelede yeni bir tedavi yönteminin kapısını aralayabileceğini belirtiyor.

BEYİNDEKİ ÖDÜL YOLLARINI ETKİLİYOR OLABİLİR

Kraliyet Eczacılık Cemiyeti Başkanı Claire Anderson, bu çarpıcı sonuçların GLP-1 ilaçlarının beyindeki ödül mekanizmalarını etkilediğine dair teorileri güçlendirdiğini ifade etti. İlaçların, beynin bağımlılıkla ilişkili nöral yollarını nasıl etkilediği üzerine yapılan araştırmalar hız kazandı. Gözlemsel bir çalışma olması nedeniyle kesin bir “tedavi yöntemi” olarak ilan edilmesi için klinik deneylerin tamamlanması beklense de, mevcut tablo bağımlılık uzmanlarını heyecanlandırmaya yetti.

AŞIRI DOZ VE HASTANEYE YATIŞ RİSKİNDE BÜYÜK DÜŞÜŞ

Çalışmanın en çarpıcı bölümlerinden biri de halihazırda bağımlılıkla mücadele eden hastalar üzerindeki etkisi oldu. Daha önce madde kullanım bozukluğu tanısı almış kişilerde GLP-1 kullanımı, hastaneye yatış oranlarını yüzde 26 oranında düşürdü. Daha da önemlisi, bu ilaçları kullanan hastalarda aşırı doz (overdose) vakalarında yüzde 39’luk bir azalma saptandı. Araştırmacılar, bu verilerin sadece bireysel sağlık değil, kamu sağlığı ve hastane yükünün azaltılması açısından da stratejik öneme sahip olduğuna dikkat çekiyor.