PJAK: Doğu Kürdistan’da Kürt partileri arasında birlik stratejik zorunluluk

PJAK, Rojhilat Kürdistan’da Kürt siyasi hareketleri arasında bir koalisyon kurulmasının, Kürt toplumunun siyasi gücünü artıracak en önemli adım olduğunu vurguladı. Birliğin sadece liderler arasında değil, toplumsal zeminde de desteklenmesi gerektiği belirtildi

PJAK, Rojhilat Kürdistan’da Kürt siyasi hareketleri arasında bir koalisyonun oluşturulmasına ilişkin yazılı bir açıklama yaptı. İran’daki Kürt siyasi hareketleri arasında bir koalisyonun oluşturulmasının hayati önemde olduğuna dikkat çeken PJAK, “Doğu Kürdistan’da Kürt partileri arasında sağlanacak birlik, Kürt toplumunun siyasi gücünü artırabilecek en önemli faktörlerden biridir” vurgusu yaptı.

Açıklamada şunlar belirtildi:

“İran’da ve genel olarak Orta Doğu’da Kürt meselesi, uzun yıllardır bölgenin en karmaşık ve çok katmanlı siyasi sorunlarından biri olarak görülmektedir. Bu karmaşıklık yalnızca bölge devletlerinin merkeziyetçi yapılarından ve etnik kimlikleri inkâr ya da dışlama politikalarından kaynaklanmaz; aynı zamanda Kürt siyasi hareketlerinin parçalı yapısı da bu durumu derinleştirmektedir. Bu nedenle, Kürt partileri arasında birlik ve yakınlaşma sağlanması, siyasi etkinliğin en temel koşullarından biri haline gelmiştir. Tarihsel deneyimler, Kürt siyasi güçlerinin ne zaman ortak hareket edebildiğini gösteriyor ki, bu durum onların hem pazarlık gücünü artırmış hem de bölgesel siyasi dengelerde daha etkili olmalarını sağlamıştır. Bu çerçevede, Doğu Kürdistan’da Kürt partileri arasında bir koalisyon oluşturulması, dağınıklığı aşma ve daha örgütlü, koordineli bir siyasal mücadeleye yönelme çabası olarak değerlendirilebilir.”

‘Parçalı yapı güç kaybettiriyor, birlik stratejik zorunluluk’

Geçmişte Kürt siyasi hareketlerinin en önemli sorunlarından biri, parti sayısının fazlalığı ve zaman zaman ortaya çıkan iç rekabetler olduğuna değinilen açıklama şöyle devam etti:

“Bu durum, Kürt halkının sahip olduğu sosyal ve siyasal potansiyelin dağınık şekilde kullanılmasına yol açmış ve ortak bir siyasi dil oluşturmayı zorlaştırmıştır. Üstelik merkezi devletler de bu parçalı yapıdan faydalanarak Kürt hareketlerini kontrol etme veya zayıflatma imkânı bulmuştur. Bu yüzden Kürt partileri arasındaki birlik, yalnızca kısa vadeli bir siyasi tercih değil; Kürt toplumunun siyasal ve toplumsal gücünü yeniden inşa etmek açısından stratejik bir zorunluluktur. Böyle bir birlik, ortak politikalar geliştirilmesini, siyasi eylemlerin koordinasyonunu ve ulusal ile bölgesel düzeyde ortak bir sesin ortaya çıkmasını mümkün kılabilir. Öte yandan, Orta Doğu’da son yıllarda yaşanan gelişmeler de bu işbirliğinin önemini daha da artırmıştır. Özellikle Suriye, Irak ve Türkiye’deki süreçler, Kürt hareketlerinin örgütlü ve uyumlu yapılar kurduklarında siyasi dengelerde önemli bir aktör haline gelebildiğini göstermiştir. Kuzey ve Doğu Suriye’deki özyönetim deneyimi ve Kürt güçlerinin radikal örgütlere karşı mücadelesi, bu potansiyelin somut örnekleri arasındadır.

‘Birlik geçici ittifak değil, demokratik dönüşümün temeli’

Kürt siyasi güçlerinin farklı coğrafyalarda daha fazla koordinasyon ve örgütlenmeye ihtiyaç duyduğunu ortaya koyduğu tespiti yapılan açıklamada şu ifadeler yer aldı:

“Bu bağlamda, İran’daki Kürt partileri arasında kurulacak bir koalisyon, Kürtlerin hem ülke içindeki hem de bölgesel düzeydeki siyasi konumunu güçlendirebilir. Doğu Kürdistan’da faaliyet gösteren aktörler arasında PJAK, son yıllarda birlik ve iş birliği söylemini öne çıkaran önemli yapılardan biridir. Kurulduğu günden bu yana bu parti, Kürt siyasi güçleri arasında yakınlaşmanın gerekliliğini vurgulamış ve bunu Kürt toplumunun demokratik haklarının elde edilmesi için temel bir şart olarak değerlendirmiştir. PJAK’ın bu konudaki yaklaşımı; demokratik ulus, barış içinde bir arada yaşam, toplumsal öz-örgütlenme ve eşit katılım gibi kavramlara dayanmaktadır. Bu perspektifte birlik, yalnızca geçici bir ittifak değil, daha geniş bir demokratik dönüşüm projesinin parçası olarak görülmektedir. Bu süreçte PJAK yönetiminin aktif rol alması da dikkat çekicidir. Özellikle eş başkan Payman Viyan’ın bu tür toplantı ve süreçlere doğrudan katılımı, bu meseleye verilen stratejik önemi göstermektedir. Kürt siyasi hareketlerinde liderlerin doğrudan sürece dahil olması genellikle o sürecin ciddiyetini ve önemini yansıtır. Bu nedenle bu katılım, sembolik olmanın ötesinde, PJAK’ın birlik sürecinde aktif rol oynama iradesini ortaya koymaktadır.”

‘Toplumsal zemin şart’

PJAK’ın yaklaşımının öne çıkan yönlerinden biri de birlik meselesini sadece partiler arası anlaşmalarla sınırlamayıp toplumsal düzeye yayma çabası olduğuna işaret edilen açıklamanın devamında, “Çünkü yalnızca liderler düzeyinde kurulan ittifaklar, güçlü bir toplumsal destekten yoksun olduğunda kalıcı olamayabilir. Bu nedenle PJAK, parti birliğinin toplumsal ve sivil ağlarla desteklenmesi gerektiğini savunmaktadır. Bu yaklaşım, birliğin kısa vadeli bir araç değil, uzun vadeli bir strateji olarak ele alındığını göstermektedir. Teorik açıdan bakıldığında, Kürt partileri arasındaki birlik, Kürt toplumunun siyasi temsil gücünü önemli ölçüde artırabilir. Siyasi aktörlerin dağınık olduğu durumlarda ortak taleplerin dile getirilmesi zorlaşırken, birleşik bir yapı bu taleplerin daha güçlü ve etkili şekilde ifade edilmesini sağlayabilir. Bu da hem Türkiye ve İran’daki diğer siyasi aktörlerle ilişkilerde hem de uluslararası kamuoyu nezdinde daha fazla görünürlük ve etki yaratabilir. Bununla birlikte, böyle bir birliğin önünde çeşitli engeller de bulunmaktadır. İdeolojik farklılıklar, geçmişten gelen rekabetler ve siyasi strateji konusundaki görüş ayrılıkları bu süreci zorlaştırabilir. Ayrıca İran’daki güvenlik baskısı ve kapalı siyasi ortam da Kürt partilerinin hareket alanını sınırlandırmaktadır” ifadelerine yer verildi.

‘Kapsayıcı koalisyon Kürt siyasetini yeni bir aşamaya taşıyabilir’

Bu nedenle kalıcı ve etkili bir birlik için farklılıkların yönetilmesi, diyalog mekanizmalarının güçlendirilmesi ve karşılıklı güvenin inşa edilmesi büyük önem taşıdığına değinilen açıklamanın sonunda ise şu hususlara yer verildi:

“Sonuç olarak, Doğu Kürdistan’da Kürt partileri arasında sağlanacak birlik, Kürt toplumunun siyasi gücünü artırabilecek en önemli faktörlerden biridir. Böyle bir birlik; ortak bir siyasi söylemin oluşmasına, temsil gücünün artmasına ve Kürtlerin hem ulusal hem de bölgesel düzeyde daha güçlü bir konum elde etmesine katkı sağlayabilir. PJAK’ın bu yöndeki çabaları ve aktif katılımı, bu sürecin şekillenmesinde etkili olma hedefini ortaya koymaktadır. Eğer bu süreç kapsayıcı ve kalıcı bir koalisyona dönüşebilirse, İran’daki Kürt siyasi hareketi yeni bir aşamaya geçebilir.”

Kaynak: MA