Komün örneği Bulam beldesi: ‘Ben’ değil ‘biz’ var

Bulam Beldesi’nde halk hem karar alıyor hem de kararı uyguluyor. Halk desteğiyle birkaç aylık işler 1-2 haftada tamamlanıyor

Semsûr’un (Adıyaman) Çelikan ilçesine bağlı Bulam (Pınarbaşı) Belde Belediyesi, Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi’nin (DEM Parti) yönetiminde bulunan en batıdaki belediye. Bir dağın yamacında kurulu olan belde tam bir komün örneği. Halk, belediyenin aldığı tüm kararlarda özne konumunda; hem karar hem de kararın uygulanması sürecinde aktif bir şekilde yer alıyor.

6 Şubat depremlerinde büyük hasar aldı

3 bin 200 nüfusu bulunan Bulam, 6 Şubat 2023 tarihinde meydana gelen ve 11 ili etkileyen depremlerde büyük bir yıkım yaşadı. 250 civarında yapı hasar görürken, beldenin altyapı ve üstyapısı da büyük bir zarar gördü. Deprem döneminde belediyeyi elinde bulunduran CHP’li yönetim, 2024’te yapılan yerel seçimlere kadar söz konusu sorunların çözümü noktasında harekete geçmedi.

Bu durum 2024 yılında yapılan yerel seçimlerde etkili oldu. DEM Parti’nin eşbaşkan adayları Hüseyin Uzun ve Kamile Ocak, yüzde 53.47’lük oy oranıyla belediyeyi kazandı.

Eşbaşkanlar, göreve gelir gelmez ilk iş olarak altyapı ve üstyapı sorunlarına odaklandı. Olası heyelan riskine karşı eğimli tüm yerlerde duvar örüldü. İller Bankası’ndan aylık 1 buçuk ila 2 milyon TL arasında geliri olan ve bu gelirinin büyük bölümü personele giden belediyenin söz konusu duvarlara ayırdığı bütçe 15 milyon.

Sadece duvarlar değil, bozulan yollar tek tek onarılırken, kanalizasyon gibi altyapı sorunları da büyük oranda tamamlandı. Gençler ve kadınlara dair de birçok faaliyet yürütüldü. Gençler arasında yaygınlaşan madde bağımlılığına karşı spor faaliyetlerine odaklanılırken, kadınlar için kültür/sanat etkinliklerinin yanı sıra bir merkez kuruldu.

Dayanışma sorunları birkaç ayda çözmüş

Amed Büyükşehir Belediyesi ve Riha’daki (Urfa) DEM Partili belediyeler, tüm bu süreçte belediyeyi yalnız bırakmamış. Belediyenin en büyük destekçisi ise halk olmuş.

Seçim sonrası birçok halk toplantısı yapılmış, toplantılarda sorunlar tespit edilerek, talepler doğrultusunda hareket edilmiş. Halk da çalışmaların bir parçası olmuş. Bu destekle birkaç ayda tamamlanacak sorunlar birkaç haftada tamamlanmış.

Belediye eşbaşkanları anlatıyor:

“Mahalle aralarında parke taşı döşeyecektik. 1 traktör ve 2 kepçemiz (1’si bozuk) vardı. İnsanlara durumu anlatınca, kendileri traktörleriyle destek oldular. Hem traktör getirdiler hem de parke taşlarını belediye personelleriyle birlikte döşediler.”

Belediye, kendi bölgesinde bulunmayan ancak belde sakinlerine ait bölgedeki köprü ihtiyacı için de harekete geçmiş. Belediye öncülüğünde bir araya gelen çiftçiler kendi aralarında güçleri oranında maddi ve teknik destek sunmuş. Geriye kalan ihtiyaçlar ise belediyeye havale edilmiş.

Yurttaşlar da dayanışmanın parçası

Belediye ve halk arasındaki ortaklaşma sadece bununla da sınırlı kalmamış; bir mahallenin park ihtiyacına karşı bir yurttaş kendi arazisini belediyeye hibe etmiş.

TOKİ’lerin durumu belirsiz

2 yıllık süreçte tüm kararlarda buna benzer durumlarla karşılaşmak mümkün. Halk ve eşbaşkanların şimdiki gündemi ise, deprem sonrası yapılan ve bir bölümü beldenin sınırlarına bir bölümü ise Çelikan sınırlarına düşen konutların durumunun ne olacağı.

Belediye de halk da konutların olduğu bölgenin beldeye bağlanması için çabalıyor.

Söz konusu çalışmaların tümü belediyenin yapması gereken temel hizmetlerin başında gelse de Bulam için büyük anlam taşıyor. Özellikle halkın karar süreçlerine dahiliyete büyük bir memnuniyeti beraberinde getirmiş.

10 günlük iş 3 günde hallediliyor

Ağaç dikimi sırasında görüştüğümüz Kaya Mahallesi Muhtarı Ali Tuğrul, geçmiş dönemdeki çalışmalara işaret ederek, “Büyük bir enkaz devrildi. Her taraf yıkılmıştı. Yani nereye ellerini atsalar ellerinde kalıyordu. Belediyemize gelen bütçe zaten kısıtlı” dedi.

Tüm muhtarların tüm işlerin içerisinde yer aldığını aktaran Tuğrul, “Eksikler kısmında bizlere danışırlar. Bizlerle beraber hareket ederler. Yol çalışması olsun, duvar çalışmaları olsun bu konuda büyük bir çaba sarf edildi. Kısıtlı imkanlarla hiç durmadan şeffaf bir şekilde elinden geldiğinin en iyisini yapmaya çalışıyor. Gayet gösteriyor” diye kaydetti.

Tuğrul, belediye ve halk ortaklığına değinerek, “Kendileri (belediye) çalışmaları yürütmeye çalışıyor. Olmadığı zaman da halk gönüllü oluyor. Geçen gün çakıl taşıdık bazı yollara. Bu konuda hep birlikte hareket ettik. 5 günlük ya da 10 günlük bir işi 2 gün, 3 gün içerisinde halletmiş oluyoruz” diye konuştu.

Yurttaşlar işleyişten memnun

Belde sakinlerinden Bülent Kalak, belediyenin halka dönük tutumundan duyduğu memnuniyeti dile getirdi. Kalak, “Belediye küçük bir belediye olmasına rağmen 5-10 yılda yapılmayan hizmetleri yaptılar. Bunu inkar etmemek gerekiyor” dedi.

Tüm konuların halkla istişare edildiğine dikkati çeken Kalak, “Eğer toplumu ilgilendiren konular varsa, muhakkak halka danışılıyor. Mahallede temsilcilerimiz var, arkadaşlarımız var, kardeşlerimiz var. Ben bugün burada olmasam bile benim ailemden biri burada oluyor. Sana soruyor; nasıl oluyor, nasıl gidiyor? Sonuçta öyle olmazsa halk da arka çıkmaz. Oy vermeyen de memnun” ifadelerini kullandı.

Hasan Tuncer da 10 yılda yapılmayan çalışmaların 2 yıl içerisinde hayata geçirildiğini ifade etti. Tuncer, şunları söyledi: “Memnunuz. Hırsızlık yoksa her şey olur. Eşbaşkanar dürüst. Bize soruyorlar. Halkın hepsi karar veriyor. Biz de karar doğrultusunda çalışıyoruz. Her işi hep birlikte yapıyoruz. Deprem sonrası yollar yok oldu. 2 yılda yollar yapıldı. Duvarlar örüldü.”

Öncelik verilen çalışmaların başında kadınlar ve çocuklar var

Eşbaşkan Kamile Ocak, öncelik verdikleri çalışmaların başında kadın ve çocuklar geldiğini söyledi. Kamile Ocak, bu noktada sık sık kadınlarla bir araya geldiklerini ve karar süreçlerine kadınları özne haline getirmeye çalıştıklarını söyledi.

Kamile Ocak, “Toplantılar aldığımızda gelmeyen kadınlar olabiliyor. Gelmeyenlere biz gidiyoruz. Kapısını çalıyoruz, kendimizi tanıtıyoruz. Onları dinliyoruz, taleplerini dinliyoruz” dedi. Bu kapsamda kadın dayanışma merkezi kurduklarını ifade eden Kamile Ocak, “İçinde resim, müzik, dikiş ve nakış atölyesi olacak. Spor salonu olacak. Çünkü kadınların kendilerine ait bir alanı yok. Erkekler daha rahat. Kadın arkadaşlara biçilen bir rol var; ‘Sen evdesin, çocuk yaparsın, eve bakarsın, tarlaya gidersin.’ Aslında erkek arkadaşlarla eş değerde çalışıyoruz. O yüzden onlara (kadın) alan açmaya çalışıyoruz” diye konuştu.

Kamile Ocak, “Tabi Jineolojî atölyemiz olacak. Kadın bilincini yerleştireceğiz. Kadının sadece bir nesne değil, bir özne olduğunu göstereceğiz.

Ehliyet kursu açıldı

Kadın alanında yaptıkları bir çalışmadan örnek veren Kamile Ocak, “Kendi işlerini yapabilmeleri için ehliyet kursu kampanyası başlattık. Kursla anlaştık, onların da desteğiyle kadın arkadaşlarımıza ehliyet kampanyasını başlattık. 60 kadın arkadaşımız başvuru yaptı. 40 kadın arkadaşımız ehliyet aldı. Halen talep var” dedi.

Önümzüdeki süreçte Kürtçe için atölye çalışmalarına da başlayacaklarını aktaran Kamile Ocak, “Dil kursunu hayata geçireceğiz. Gençlerimizin talebi de var” diye kaydetti.

‘Halk yanımızda’

Eşbaşkan Hüseyin Uzun, “Deprem buraya baya zarar verdi. Yaklaşık 250 hane yıkıldı. Altyapı sistemimiz çöktü. Eğimli bir yapı olduğu için istinat duvarlarına çok ihtiyaç duyduk. 2 yıl boyunca tüm enerjimizi duvarlara vermek zorunda kaldık. Enkazlardan çıkan taşlar bir noktaya dökülüyordu, Enkazlardan ayıklayıp tekrar onlarla duvarlar inşa ettik. Burada halkın da dayanışması oldu. Örülen duvarlarda destek oldular. Gerek işçilik gerekse işçilere yemek konusunda sürekli bizim yanımızda oldular” diye konuştu.

Uzun, halkın çalışmalara dahiliyetinin önemine vurgu yaparak, “Yaptığımız her çalışmaya halkı dahil etmek istiyoruz. Gerek proje aşamasında, gerek bütçe aşamasında, gerek uygula aşamasında halkın dahiliyetinin olması bizim açımızdan çok önemli. Yetemediğimiz noktalar oluyor. Küçük bir belediyeyiz. Emekçilerimiz sınırlı sayıda. Bu noktada halkın dahiliyeti bize güç veriyor. Mesela biz bazı yerlerde parke döşemesi yapıyorduk. İşçi yetersizliğinden kaynaklı hem eşbaşkanlar hem gençlerle birlikte o parke taşlarını döşedik” dedi.

Çöp olarak kullanılan yerler yeşillendirilecek

Ortak yapılan bir başka konuyu aktaran Uzun, “Belediyenin yapmak zorunda olmadığı bir köprü var. Orada halkla beraber bir komisyon oluşturduk. Bu komisyon oradaki tarla sahiplerinden kısmi yardım topladı. Geri kalan kısmında belediyeyle ortaklaşıldı. Halkta belli bir takdir var. Bize bir güven duyulmuş. Burada hem hazineye hem de kişilere ait bir 25 dönümlük bir arazi vardı. Çoğu enkaz, çöp alanı olarak kullanılıyordu. O arazinin halka ait olan kısmı bize hibe edildi. 9 dönümlük bir arazi. Alanı yeşillendirip park yapma sözü verdik” diye kaydetti.

‘Halk hizmete daha hızlı kavuşuyor’

Yalıtılmış bir bölgede olduklarını ve ortaklaşabilecekleri bir kurumun olmadığını söyleyen Uzun, şunları söyledi:

“Ayrıca bütçemiz yetersiz olduğu için arayışa giriyoruz. Tıkandığımız noktalarda halka ortaklaşıyoruz. Mesela bir mahallenin stabilizesini dökeceğiz. Bizim bir traktörümüz var. 10 günde yapacağımız işi, halk ortaklaşarak yaptığımızda hızla bitiriyoruz. Bizim yükümüz de azalıyor. Zaman da kazanıyoruz. Halk da hizmete daha hızlı kavuşuyor.”

Haber: Azad Altay – Ozan Bayındır \ MA