Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde 2025 yılının son aylarında kabul edilen yasa, 1 Ocak 2026 itibarıyla yürürlüğe girdi. Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) Kanunu’nda yapılan değişiklikle birlikte, SGK’ye borcu bulunan ve kurumdan aylık alan milyonlarca yurttaş için yeni bir dönem başladı. Artık SGK alacakları, hak sahiplerinin maaşlarından otomatik olarak tahsil edilecek.
AYLIKLARDAN YÜZDE 25’E KADAR KESİNTİ YAPILABİLECEK
Yeni düzenlemeye göre SGK’ye prim borcu, genel sağlık sigortası borcu ya da idari para cezası bulunan kişilerin aylıklarından yüzde 25’i geçmemek kaydıyla kesinti yapılacak. Kesintiler emekli, malul, vazife malulü, dul ve yetim aylıklarını kapsıyor. Uygulamanın detayları ve teknik usulleri ise SGK tarafından belirlenecek. Bu kapsamda yasa, SGK’den herhangi bir aylık alan geniş bir kesimi doğrudan etkilenecek.
DUL VE YETİM AYLIKLARI KİMLERE, NE ORANDA ÖDENİYOR?
Kamuoyunda dul ve yetim aylığı olarak bilinen ve resmi adı “ölüm aylığı” olan ödemeler, vefat eden sigortalının eşi ve çocuklarına belirli oranlarda bağlanıyor. Aylığı çocuklarıyla paylaşan eşler yüzde 50, çocuklarıyla paylaşmayan eşler yüzde 75 oranında ödeme alıyor.
Çocukların hak sahipliği ise yaş, eğitim durumu, evlilik ve sigortalı çalışma gibi kriterlere göre değişiyor. Bazı istisnai durumlarda, ölen kişinin anne ve babası da bu aylıktan yararlanabiliyor.
AYLIKLARA KESİNTİ RİSKİ
Primlerin eksik ya da düşük yatırıldığı ve erken yaşta ölümle sonuçlanan dosyalarda, bağlanan aylıklar genellikle asgari seviyelerde kalıyor. Yeni kesinti uygulaması, bu nedenle özellikle dar gelirli dul ve yetimlerin bütçesini doğrudan etkileyecek.
EN DÜŞÜK AYLIKLAR NE KADAR, KESİNTİ SONRASI NE KALACAK?
Mevcut uygulamada en düşük ölüm aylıkları şu şekilde:
Yüzde 25 hisseyle bağlanan aylıklar: 5 bin TL
Yüzde 50 hisseyle bağlanan aylıklar: 10 bin TL
Yüzde 75 hisseyle bağlanan aylıklar: 15 bin TL
Yeni düzenlemeyle birlikte bu tutarların yüzde 25’ine kadar kesinti yapılabilecek. Örneğin, ölen ebeveyninden 5 bin lira yetim aylığı alan bir çocuktan SGK borcu nedeniyle aylık 1.250 TL kesilebilecek. Bu durumda eğitimine devam eden bir gencin eline geçen aylık 3.750 TL’ye düşecek.
Benzer şekilde, çocuğu olmayan ve yüzde 75 oranında dul aylığı alan bir eşin maaşından 3.750 TL kesinti yapılabilecek. En düşük seviyeden aylık alan bu kişi, kesinti sonrası 11.250 TL ile geçinmek zorunda kalacak.
MİLYONLARI İLGİLENDİRİYOR
1 Ocak 2026 itibarıyla yürürlüğe giren kesinti uygulaması, özellikle ölüm aylığıyla yaşamını sürdüren dul ve yetimler açısından ciddi gelir kaybı riskini beraberinde getiriyor. SGK’nin belirleyeceği usul ve esaslar, önümüzdeki dönemde uygulamanın etkisini daha da netleştirecek.
Kaynak: Haber Merkezi
***Mutluluk, adalet, özgürlük, hukuk, insanlık ve sevgi paylaştıkça artar***
