TR724 | İNCELEME
ABD’nin 3 Ocak’ta Caracas’ta düzenlediği operasyonun ayrıntıları yavaş yavaş ortaya çıkmaya başladı. Ajanslara yansıyan bilgilere göre Maduro, yapılan baskın sırasında ‘güvenli odaya’ ulaşamadan yakalanıyor. Operasyon toplamda 2,5-3 saat sürüyor. Baskın anı ve Maduro’nun kontrol altına alınarak ikametinden çıkarılması ise 30 dakika olarak hesaplanıyor. Yani çatışmanın/temasın en sıcak anı 30 dikakaya sığdırılıyor…
Maduro’nun yerini kimin ihbar ettiği konusunda net bir bilgi yok. Bazı haberlerde ‘bir bakanın’ CIA’yle işbirliği yaptığı ileri sürülüyor ancak isim yok. Fakat ‘içeriden bir sızma’ olduğu konusunda şüphe yok… Zira baskın timi, Maduro’yu ‘eliyle koymuş gibi’ buluyor ve çıkarıyor…
Reuters ve AP’ye göre baskın, helikopterlerle düşük irtifadan yapılan sızma ve kısa süreli çatışmalar eşliğinde yürütülüyor. Operasyonun ilk saatlerinde hava saldırılarıyla bazı askeri hedeflerin vurulduğu, ardından Maduro ve eşi Cilia Flores’in yerleşkeden çıkarıldığı aktarılıyor. Maduro’nun New York’ta “narco-terörizm” ve uyuşturucu kaçakçılığı eksenli suçlamalarla yargılanacağı, Flores’in de kokain ithalatı komplosu dosyasında şüpheli olduğu belirtiliyor.
1- Maduro’nun yerini CIA’e kim ihbar etti?
Reuters’ın aktardığı çerçeve, CIA’in Maduro’ya “yakın” bir insan kaynağına (asset) sahip olduğunu ve bu kaynağın, operasyon öncesinde Maduro’nun konumunu “tam noktaya” indirmede rol oynadığını söylüyor; ancak bu kişinin kimliği hiçbir ana akım, doğrulanmış haberde isim verilerek yer almıyor.
Bu tür bir “yakın kaynak” anlatısı, Maduro’nun güvenlik halkasında bir kırılma/çözülme ihtimalini güçlendirirken, aynı zamanda ABD’nin hedef şahıs operasyonlarında “son metre” doğrulamasını (anlık konum teyidi) insan istihbaratıyla yapmak zorunda kaldığını gösteriyor. Kimliğin saklanması da, Venezuela içinde süren karşı-istihbarat riskinin sürdüğüne işaret ediyor.
2- Maduro nereden ve nasıl gözaltına alındı?
Reuters ve AP’nin ortaklaştığı tabloya göre Maduro, Caracas’ta güvenliği yüksek bir yerleşkede/ikametgâhta yakalandı. Reuters, ABD özel kuvvetlerinin “güvenli ev/yerleşke”ye girerken çatışma yaşandığını; içeride Maduro’nun “güvenli odaya” yönelmeye çalıştığını fakat yetişemediğini; Maduro ve eşi Cilia Flores’in içeride teslim olduğunu aktarıyor. AP ise çiftin, Caracas’taki askeri bir üs içinde yer alan evlerinden çıkarıldığını yazıyor.
Bu anlatı, “uzun kuşatma” değil; içeriden/yerinden söküp çıkarma (snatch-and-grab) mantığına oturuyor. “Güvenli oda” detayı, hedefin kaçış/direnme planının olduğunu; fakat baskının hızının bu planı devreye sokturmadığını gösteriyor—yani operasyonun kritik eşiği, ilk dakikalardaki baskı ve içeri giriş anı.
3- Operasyon ne zaman başladı ve ne kadar sürdü?
AP’nin sahadan aktardığı tanıklık, Caracas’ta patlamaların yaklaşık 01:50 (yerel saat) civarında duyulduğunu söylüyor. Reuters ise ABD Genelkurmay Başkanı Dan Caine’in brifingine dayanarak, birliklerin Maduro’nun bulunduğu yerleşkeye 01:00 EST civarı ulaştığını; çekilme sırasında “çoklu meşru müdafaa angajmanı” yaşandığını; helikopterlerin 03:20 EST itibarıyla deniz üzerinde (Venezuela’dan çıkmış şekilde) olduğunu aktarıyor. (Caracas saati EST’den 1 saat ileride olduğu için bu, kabaca 02:00–04:20 yerel saat aralığına denk geliyor.)
“Yakalama anı” kısa süreli bir baskın gibi kurgulanmış olsa da, kamuoyuna yansıyan zaman çizelgesi operasyonun yalnızca “kapıyı kırıp alma” kısmından ibaret olmadığını; hava harekâtı, giriş-çıkış güvenliği ve exfil (tahliye) sürecinin de operasyonun ayrılmaz parçası olduğunu gösteriyor. Zamanın özellikle “parça parça” verilmesi de, hem bilgi güvenliği hem de siyasi anlatı (başarı/üstünlük vurgusu) açısından tipik bir yöntem.
4- Operasyon nasıl yapıldı?
Reuters, operasyonun başında Caracas çevresi ve yakınındaki bazı hedeflere hava saldırıları düzenlendiğini; ardından ABD özel kuvvetlerinin helikopterlerle düşük irtifada şehre girerek hedef bölgeye ulaştığını yazıyor. Reuters/Guardian anlatımında, birliklerin içeride “çelik kapılar” ihtimaline karşı kesme ekipmanı (blowtorch) taşıdığı; yerleşkeye giriş sırasında ateş altında kaldığı ve bir helikopterin isabet aldığı bilgisi var.
Bu profil, “saray kuşatması” gibi uzun süreli bir çevreleme değil; hava üstünlüğü/elektronik destekle alanı bastırıp hedefi hızlıca çekip alma modeline daha yakın. Kuşatma, hem süreyi uzatır hem de hedefe kaçış penceresi açabilir; burada ise hız ve belirsizlik (nereden geldi, nasıl çıktı) operasyonun “sigortası” gibi duruyor.
5- Operasyonu hangi birlik ve kaç kişiyle yaptı?
Reuters, çekirdek baskın gücünün ABD özel kuvvetleri olduğunu; sahada FBI ajanlarının da ekiple birlikte yerleşkeye girdiğini; Trump’ın ayrıca DEA unsurlarının operasyonda rol aldığını söylediğini aktarıyor. Guardian ve bazı brifing yansımalarında “Delta Force” ve helikopter ayağında “Night Stalkers (160th SOAR)” adı geçiyor; Reuters da “Delta Force” vurgusunu güçlendiriyor.
“Kaç kişi?” kısmında net sayı yok; ancak ölçeği, Caine’in “150’den fazla hava aracı ve 20 üs/konuşlanmadan kalkış” bilgisinden okumak mümkün. Bu tip operasyonlarda kamuya açıklanan rakamlar genellikle hava/üst yapı kapasitesini büyütür; binaya giren çekirdek tim sayısı ise bilerek muğlak bırakılır—hem yöntemleri korumak hem de içerideki muhtemel kaynakları yakmamak için.
6- Hiç karşı koyma girişimi olmadı mı?
Reuters’a göre helikopterler hedefe yaklaşırken ve/veya iniş-giriş safhasında ABD unsurları ateş altına alındı; bir helikopter isabet aldı ama uçuş kabiliyetini korudu. Trump, ABD tarafında yaralılar olduğunu; ancak ölüm olmadığını söyledi. Çekilme sırasında da “çoklu meşru müdafaa angajmanı” ifadesi kullanılıyor.
Bu, “hiç direnç yoktu” anlatısını zayıflatıyor; fakat direncin “operasyonu bozan/uzatan” bir düzeye çıkmadığını gösteriyor. Kısa süreli çatışma, rejimin koruma halkasının refleks verdiğini; fakat hedef şahsın bulunduğu noktanın hızla ele geçirilmesiyle, direncin parçalı ve dağınık kaldığını düşündürüyor.
7- Maduro’nun yatağında basıldığı doğru mu? Baskın sırasında neler yaşandığına dair bilgi var mı?
Bazı gazetelerde Maduro’nun yatağında basıldı, hatta ayaklarından sürüklenerek gözaltına alındığı iddiası var. Ancak bu iddia, Reuters ve Guardian’da öne çıkan “güvenli odaya ulaşmaya çalıştı ama kapıyı kapatamadan yakalandı” anlatısıyla uyumlu değil. Yani kamuoyuna yansıyan ana hat, Maduro’nun uykuda “yatakta” alınmasından ziyade, baskın/çatışma başladıktan sonra kısa süreli bir hareket/kaçış denemesi sırasında iç mekânda yakalandığı yönünde.
Muhtemelen baskın sırasında şunlar yaşanıyor: Hava saldırılarıyla askeri hedefler vuruluyor; helikopterler alçak irtifada şehre giriyor. Yerleşkeye yaklaşımda ateş açılıyor; ekip çelik kapı ihtimaline karşı ekipmanla içeri giriyor. İçeride Maduro ve Flores teslim oluyor. Çıkışta da meşru müdafaa angajmanları yaşanarak deniz üzerine çıkılıyor. Sonuç olarak ikili USS Iwo Jima’ya götürülüyor.
8- Maduro neyle suçlanıyor?
Reuters ve AP’nin aktardığına göre Maduro, New York’taki federal soruşturma dosyasında “uyuşturucu kaçakçılığı” ekseninde suçlanıyor; özellikle “narco-terörizm komplosu” ana başlık olarak öne çıkıyor. Reuters ayrıca Maduro’nun çeşitli suçlamalarla (narco-terörizm komplosu dahil) yargılanacağını; eşi Cilia Flores’in de “kokain ithalatı komplosu” suçlamasıyla karşı karşıya olduğunu yazıyor.
Yeni açılan/yenilenen iddianamenin dili, bunu sadece klasik bir “kaçakçılık” dosyası olarak değil, uyuşturucu ağının şiddet ve silahlı kapasiteyle birlikte yürütüldüğü bir “devlet korumalı suç ekonomisi” anlatısı içinde kuruyor. AP’nin “yeni iddianame” haberinde suçlamaların narco-terörizm ve kokain ithalatı yanında, “makinalı tüfekler ve tahrip gücü yüksek cihazlar”a ilişkin silah suçlarını da içerdiği aktarılıyor; bu, ABD’nin dosyayı “organize suç + terör/şiddet kapasitesi” çerçevesine oturtma arzusunu gösteriyor.
9- Maduro ve eşi şu anda nerede tutuluyor?
Ajansların son geçtiği bilgiye göre Maduro New York’a getirildikten sonra federal gözetim altına alındı. Görüntüler, yoğun güvenlik önlemleri altında bir konvoyun Brooklyn’deki Metropolitan Detention Center (MDC) tesisine ulaştığını gösteriyor. Haberlerde Maduro’nun Pazartesi Manhattan’daki federal mahkemede ilk duruşmaya çıkarılmasının beklendiği; Flores’in de suçlamalar nedeniyle ABD’de gözaltı sürecinde olduğu yazılıyor.
AP’nin anlatımı ise sürecin “havaalanı–helikopter–Manhattan” hattında ilerlediğini; Maduro’nun Manhattan’a alındıktan sonra bir DEA ofisine götürüldüğünü ve federal gözetim prosedürlerinin işletildiğini aktarıyor.
Bu iki anlatı birlikte okunduğunda, “ilk işlem/teşhis” gibi adımların Manhattan’da yapılıp, devamında tutukluluk ve mahkemeye sevk için MDC Brooklyn gibi federal bir tesise geçirildiği resim ortaya çıkıyor.
Kaynak: Tr724
***Mutluluk, adalet, özgürlük, hukuk, insanlık ve sevgi paylaştıkça artar***
