Bankalar, kredi ve kredi kartı başvurularında değerlendirme kriterlerini önemli ölçüde sıkılaştırdı. Artık yalnızca kredi notu değil, müşterinin banka hesabındaki para giriş-çıkışları da ayrıntılı şekilde inceleniyor. Özellikle sanal bahis siteleriyle bağlantılı işlemler, kaynağı belirsiz para transferleri ve düzensiz finansal hareketler, başvuruların reddedilmesine neden olabiliyor.
Son dönemde kredi notu iyi olmasına rağmen bankalardan olumsuz yanıt alanların sayısında dikkat çekici bir artış yaşanıyor. Bankacılık kaynakları, bu durumun temel nedeninin hesap kullanım alışkanlıkları olduğunu vurguluyor.
DAVRANIŞSAL RİSK ANALİZİ DEVREDE
Bankalar, “davranışsal risk analizi” adı verilen yeni bir değerlendirme yöntemi uyguluyor. Bu sistemde müşterinin hesabına giren ve çıkan paranın düzeni, harcama alışkanlıkları ve ödeme profili analiz ediliyor.
Düzenli maaş girişi, fatura ödemeleri ve standart harcamalar düşük riskli kabul edilirken; sık yapılan açıklamasız transferler, ani para hareketleri ve bahis ile oyun sitelerine yönelik ödemeler riskli işlemler arasında yer alıyor. Bu durum, bankalar açısından kredi geri ödeme kapasitesiyle ilgili ciddi bir uyarı olarak değerlendiriliyor.
OTOMATİK SİSTEMLER KARA LİSTEYE ALIYOR
Bankalar bu kontrolleri büyük ölçüde otomatik sistemler aracılığıyla yürütüyor. Kara para aklama ve finansal suçlarla mücadele kapsamında kullanılan AML (Anti-Money Laundering) yazılımları, müşterilerin hesap hareketlerini geçmiş dönemlerle karşılaştırıyor.
Yapay zekâ destekli analizlerde olağan dışı işlemler tespit edildiğinde müşteri, bankanın iç sistemlerinde “yüksek riskli” olarak işaretlenebiliyor. Bu işaretleme, ilerleyen süreçte kredi ve kredi kartı başvurularının otomatik olarak reddedilmesine yol açabiliyor.
YAPAY ZEKA HESAP KULLANIMINI PUANLIYOR
Konuya ilişkin değerlendirmede bulunan Marmara Üniversitesi Öğretim Üyesi ve Adli Bilişim Uzmanı Ali Murat Kırık, kredi notunun artık tek başına belirleyici olmadığını vurguladı. Kırık, “Düzenli gelir, öngörülebilir harcamalar ve tutarlı para akışı düşük riskli kabul ediliyor. Gelirle uyumsuz harcamalar ve riskli sektörlerle temas ise kredi değerlendirmesinde dezavantaj oluşturuyor” dedi.
NE KADAR KAZANDIĞIN DEĞİL, NASIL KAZANDIĞIN ÖNEMLİ
Uzmanlara göre bankalar, teknolojinin gelişmesiyle birlikte müşterilerin finansal alışkanlıklarını çok daha detaylı şekilde analiz edebiliyor. Yapay zekâ ve büyük veri sistemleri; düzensiz para trafiği, gelirle uyumsuz harcamalar ve riskli sektörlerle ilişki gibi unsurları otomatik olarak puanlıyor.
KREDİ VERİLEMEZ LİSTESİNE GİRİYOR
Ortaya çıkan risk skoru, kredi ve kredi kartı başvurularının kaderini belirliyor. Bankacılık çevreleri, özellikle sanal bahis ve benzeri işlemlerin kredi değerlendirmesinde ciddi bir olumsuzluk olarak öne çıktığını belirtiyor. Bu nedenle birçok kişi, farkında olmadan yaptığı hesap hareketleri nedeniyle bankaların “kredi verilemez” listesine girebiliyor.
Kaynak: Türkiye Gazetesi
***Mutluluk, adalet, özgürlük, hukuk, insanlık ve sevgi paylaştıkça artar***