AKP’ye geçişlerle Meclis aritmetiği nasıl şekilleniyor?

TBMM’de yeni yıl milletvekili transferleriyle başlıyor. Eski DEVA Parti, CHP ve Gelecek Partili isimlerin AKP’ye geçmesi bekleniyor. Peki Meclis’te çoğunluk neden önemli?

Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde (TBMM) milletvekili transferleri geçen sene olduğu gibi bu yıl da siyasetin en dikkat çekici başlıklarından biri olmaya devam ediyor.

TBMM’de bugün muhalefetten iktidara olması beklenen yeni transferlerle güç dengeleri yeniden şekillenirken, önümüzdeki aylarda benzer hamlelerin devam edip etmeyeceği sorusu da gündemde.

DEVA Partisi’nden istifa eden Kahramanmaraş Milletvekili İrfan Karatutlu ile CHP kökenli Hasan Ufuk Çakır’ın bugünkü grup toplantısında AKP’ye katılması bekleniyor.

Bu iki isme başkalarının da eklenebileceğine ilişkin iddialar birkaç gündür TBMM kulislerinde konuşulurken, Meclis’e 2023’te CHP listesinden giren Gelecek Partisi’nin kurucularından İsa Mesih Şahin’in de transferine kesin gözle bakılıyor.

Kimler iktidar partisine geçiyor?

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın bugün AKP rozeti takması beklenen isimlerden biri CHP yönetimine medyada getirdiği sert eleştiriler nedeniyle kesin ihracı istenen ve bu nedenle partisinden ayrılan Mersin Milletvekili Hasan Ufuk Çakır.

Çakır 2026 bütçesinin TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu görüşmeleri sırasında kameraların olduğu sırada “Halk TV benim aleyhimde konuşma yapıyor, bana ‘sabıkalı’ diyor. Buna ses çıkarmayan CHP milletvekillerini de protesto ediyorum” diye bağırarak salonu terk etmişti.

Halk TV’nin söz konusu özel haberinde Çakır’ın 2006-2013 yılları arasındaki adli sicili yayınlanarak, çok sayıda suça karıştığı öne sürülmüştü.

Komisyondaki olayın ardından iktidara yakın medyada partiye ve yönetime yönelik sert sözlerini devam ettiren ve bu nedenle disipline sevk edilen Çakır’ın ihracı istenmiş ve bu ihraç kararı gelmeden Çakır kendisi partisinden istifa etmişti.

CHP’nin eski Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu’na yakın isimlerden olan Çakır, CHP kurultaylarının “sağlıklı olmadığı” iddiasına da bulunarak, tutuklu belediye başkanları için aklanmaları çağrısında bulunmuştu.

Grup toplantısında AKP’ye geçecek bir diğer isim ise DEVA Partili İrfan Karatutlu.

Partisinden geçtiğimiz günlerde istifa eden ve ardından iktidara yakın televizyon kanalı A Haber’e konuşan Karatutlu transfer kararını “Bu süreçte Sayın Cumhurbaşkanımızın yanında olmam gerektiğini düşündüğüm için AK Parti’ye katılıyorum” sözleriyle açıklamıştı.

2023 genel seçimleri öncesi Millet İttifakı içinde yer alarak seçime CHP listelerinden giren, bu nedenle de CHP tabanında büyük tartışma yaratan isimlerin iktidara katılması geçen sene de eleştiri konusu olmuştu.

DEVA Partisi Genel Başkan Yardımcısı ve Mersin Milletvekili Mehmet Emin Ekmen yazılı bir açıklama yaparak Kahramanmaraş Milletvekili Karatutlu’nun kararını eleştirdi ve “Hangi kesimin oyuyla geliyorsa, o kesimin taleplerine uygun bir dönemi bitirmek lazım. Fikir değişirse, dönem bittiğinde değişebilir. Muhalefet seçmeninin oyuyla gelip de milletvekili ya da belediye başkanı olanların AK Parti’ye geçişini doğru olmadığını düşünüyoruz” diye konuştu.

Erdoğan ile doğrudan temas

Halk TV’deki habere göre, Selim Temurci’nin AKP’ye geri dönüşü konusundaki süreç, diğer katılım sağlayan isimlerden farklı ilerledi. Temurci’nin AKP içerisindeki eski çalışma arkadaşları veya üst düzey yöneticiler yerine, süreci bizzat Cumhurbaşkanı Erdoğan ile yürüttüğü ifade ediliyor.

AKP çevrelerinde Temurci’nin, teşkilat geçmişi nedeniyle Erdoğan nezdinde “özel bir ağırlığının” olduğu dile getiriliyor. Partililer, Erdoğan’ın Temurci’ye değer verdiğini ve ikili arasındaki diyaloğun zaman zaman sürdüğünü belirtiyor.

Temurci’nin AKP’ye bugün katılmasına “kesin” gözüyle bakılsa da, resmi duyuru yapılmadı.

‘CHP’den de 3-4 isim geçebilir’

tv100’de yayınlanan Başak Şengül ile Doğru Yorum programına konuk olan yandaş Millet Haber Yayın Yönetmeni Sinan Burhan, dikkat çeken kulis bilgilerini paylaştı.

Sinan Burhan, CHP’ye ilişkin dikkat çeken bir iddiayı da gündeme taşıdı. Burhan, “CHP’den 3 ya da 4 milletvekilinin AK Parti’ye geçme ihtimali var. Bununla ilgili ciddi kulis bilgisi mevcut” ifadelerini kullandı.

Meclis aritmetiği nasıl değişecek?

Muhalefetten iktidara bugünkü üç transferle üç partinin sandalye sayısı değişmiş olacak.

Hasan Ufuk Çakır’ın bir ay kadar önceki istifasıyla CHP’nin sandalye sayısı 138’e inmişti.

İrfan Karatutlu’nun istifasıyla ise DEVA’nın da içinde yer aldığı Yeni Yol Grubu’nun milletvekili sayısı 20’ye, DEVA Partisi’nin milletvekili sayısı 8’e düştü.

TBMM’de grup kurulabilmesi için en az 20 milletvekilinin olması gerekiyor. Bu nedenle DEVA, Gelecek Partisi ve Saadet Partisi Yeni Yol grubunu kurmuştu.

Bu iki milletvekilinin bugün beklenen geçişleri ile son seçimde 268 sandalye kazanan AKP’nin TBMM’deki sandalye sayısı 272’den 274’e çıkacak. Eğer İsa Mesih Şahin de bugün AKP’ye geçerse bu sayı 275’e çıkacak.

Üç isim de bugün transfer olursa TBMM’deki genel sandalye dağılımı şöyle şekillenecek:

AKP 275, CHP 138, DEM Parti 56, MHP 47, İYİ Parti 29 ve Yeni Yol Partisi 20, Bağımsızlar 9, HÜDA PAR 4, Yeniden Refah Partisi 4, Türkiye İşçi Partisi 3, DBP 2, EMEP 2, Saadet Partisi 1, DSP 1 ve Demokrat Parti 1.

Bu kapsamda Cumhur İttifakı ortakları AKP ile MHP’nin toplam sandalye sayısı ise 322 olacak.

Toplam 600 milletvekilinden 8 sandalye ise ölüm ya da farklı nedenlerle boş durumda.

TBMM’de çoğunluk neden önemli?

Meclis Genel Kurulu’nda herhangi bir anayasa değişikliğinin referanduma gerek kalmadan kabulü için 400 milletvekilinin “evet” oyu gerekiyor. Referandumlu değişiklik için ise 360 oy şartı var.

Bu kapsamda iktidarın “Terörsüz Türkiye” olarak adlandırdığı süreçte yapılacak olası anayasa değişikliklerinde 360 ve hatta idealde 400’e ulaşılması önemli görülüyor.

Meclis kulislerinde anayasa değişikliğini referandumsuz değiştirmek için gerekli olan 400 oy sayısına AKP ile MHP’nin 322 sandalyesine ek olarak DEM Parti, HÜDA PAR, DSP ve bazı bağımsız vekillerin katılımıyla ulaşılıp ulaşılamayacağı hesapları yapılıyor.

Öte yandan Cumhurbaşkanı Erdoğan mevcut anayasaya göre iki dönem olan görev süresini 2028 yılında tamamlayacak olması da çoğunluğu önemli kılan bir diğer etken. Erdoğan’ın yeniden aday olabilmesi için iki yol bulunuyor; birincisi anayasada cumhurbaşkanının görev süresiyle ilgili değişiklik yapmak, ikincisi ise Meclis’in erken seçim kararı alması. Anayasaya göre Meclis’te 360 oyla erken seçim kararı alınabiliyor.

KAYNAK: DEUTSCHE WELLE TÜRKÇE – GÜLSEN SOLAKER