Avrupa Birliği liderlerinin 18 Aralık 2025’te Brüksel’de gerçekleştirdiği zirveye, tarihin en büyük çiftçi protestolarından biri damga vurdu. Binlerce çiftçi ve yüzlerce traktörün Avrupa Parlamentosu çevresini kuşattığı gösteriler, yalnızca sokakları değil, zirve salonlarını da etkiledi. Zirvenin sonunda AB liderleri, Mercosur Serbest Ticaret Anlaşması’nın imzalanmasını erteleme kararı aldı.
Binlerce Traktör, On Binlerce Çiftçi
Bold Medya’dan Özkan Yazar’ın haberine göre, Copa-Cogeca verilerine göre yaklaşık 10 bin çiftçi, 1.000–1.500 traktörle Brüksel’e giriş yaptı. Place du Luxembourg ve Avrupa Parlamentosu çevresi traktörlerle kapatılırken, protestocular hem Mercosur anlaşmasına hem de Ortak Tarım Politikası (CAP) reformlarına tepki gösterdi.
Mercosur ve CAP Reformları Hedefte
Çiftçiler, Mercosur anlaşmasının Güney Amerika’dan gelecek ucuz tarım ürünleriyle Avrupa’daki üreticileri rekabet edemez hale getireceğini, CAP reformlarının ise sübvansiyonları azaltarak çiftçiyi daha da zorlayacağını savundu. “Bu politikalar tarımı bitirir” sloganı protestoların ana mesajı oldu.
Gerilim Tırmandı, Polis Müdahale Etti
Gösteriler sırasında parlamento önünde lastikler yakıldı, patates ve şişeler fırlatıldı. Bazı camlar kırılırken, traktörlerin polis hatlarına doğru sürülmesi üzerine güvenlik güçleri tazyikli su ve göz yaşartıcı gaz kullandı. Bazı göstericiler ve polis yaralandı. Kent genelinde ulaşım saatlerce felç oldu.
Paris–Roma frenliyor, Berlin–Madrid bastırıyor
Protestoların gölgesinde toplanan AB Liderler Zirvesi, Mercosur anlaşmasını gündemin üst sıralarına aldı. Zirve sonunda yapılan değerlendirmelerde üye ülkeler arasında derin görüş ayrılıkları olduğu ortaya çıktı:
- Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, anlaşmanın mevcut haliyle imzalanamayacağını açıkça dile getirdi.
- İtalya, Fransa ile aynı çizgide yer alarak anlaşmanın ertelenmesini talep etti.
- Almanya ve İspanya ise küresel ticarette AB’nin güvenilirliğini koruması gerektiğini savunarak anlaşmaya destek verdi.
Ertelemede Fransa–İtalya ekseni belirleyici oldu; Lula da Silva, Giorgia Meloni ile yaptığı görüşmenin ardından “bir hafta–bir ay sabır” talebini Mercosur zirvesine götürme niyetini açıkladı.
İmzanın yılbaşına sarkmasını, Brüksel’deki şiddetli protestolar ile son anda gelen siyasal itirazlara bağlandı.
Mercosur İmzalanması Ertelendi
Zirve sonrası yapılan açıklamalarda, Mercosur Serbest Ticaret Anlaşması’nın hemen imzalanmasının ertelendiği duyuruldu.
AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, çiftçi temsilcileriyle zirve kenarında görüşmü ve “bütçede güçlü, sürdürülebilir destek” sözü vermişti. Leyen, anlaşmanın birkaç hafta içinde yeniden değerlendirileceğini ve üye ülkelerin çekincelerinin dikkate alınacağını belirtti.
Bu karar, Fransa, İtalya, Belçika ve Polonya gibi ülkelerin itirazları nedeniyle AB Konseyi’nde gerekli siyasi desteğin sağlanamadığını ortaya koydu.
AB Komisyonu’nun baş sözcüsü Paula Pinho, EU‑Mercosur imzasının Ocak ayına ertelendiğini doğruladı; Politico ve Bloomberg kulislerinde 12 Ocak hedef tarih olarak öne çıkıyor.
Ursula von der Leyen, çiftçi temsilcileriyle zirve kenarında görüştü ve “bütçede güçlü, sürdürülebilir destek” sözü verdi; ancak somut bir kırılma noktası çıkmadı.
Çiftçi Protestosu Etkisini Gösterdi
AB kulislerinde, Mercosur’un ertelenmesinde Brüksel’deki kitlesel çiftçi protestolarının belirleyici rol oynadığı yorumları yapılıyor. Birçok gözlemciye göre protestolar, AB tarım politikalarının gözden geçirilmesi gerektiğini liderlere açık biçimde gösterdi.
Mercosur anlaşmasının akıbeti önümüzdeki haftalarda yapılacak yeni müzakerelere bağlı. Ancak zirveden çıkan erteleme kararı, çiftçilerin sokaktaki tepkisinin Brüksel’de karşılık bulduğunu ve protestoların “boşa gitmediğini” ortaya koydu.
Anlaşma ne getirir, korkular ne?
Anlaşma; 780 milyonluk bir pazarda 15 yıl içinde neredeyse tüm gümrük vergilerini kaldırmayı, AB’nin araç–makine–içki ihracatını artırmayı amaçlıyor. Eleştiriler, çevre ve gıda güvenliği standartlarının gevşeyeceği, tarım sektörünün sarsılacağı yönünde.
Çiftçiler özellikle pestisit ve hormonal büyütme gibi AB’de yasak/katı denetimli uygulamalara karşı aynı koşullar istiyor; “aynı pazarda farklı kurallar”ın haksız rekabet doğuracağını söylüyor.
Sırada ne var?
Mercosur liderleri hafta sonu Foz do Iguaçu’da buluşuyor; Brezilya, Avrupa’daki itirazları yatıştırmak için kısa bir erteleme penceresine açık. AB tarafında ise ek “koruma” hükümleri, standart uyumu ve CAP bütçe garantileri üzerine pazarlıkların Ocak ortasına kadar yoğunlaşması bekleniyor.
“Mercosur liderleri” Kimdir?
Güney Amerika’daki Mercosur ticaret bloğuna üye ülkelerin devlet veya hükümet başkanlarını ifade eder. Mercosur (Ortak Güney Pazarı), şu ülkelerden oluşur:
- (Venezuela üyeliği askıda)
Dolayısıyla “Mercosur liderleri” denildiğinde, örneğin Brezilya Cumhurbaşkanı Luiz Inácio Lula da Silva, Arjantin Devlet Başkanı, Uruguay ve Paraguay liderleri gibi isimler kastedilir. Bu liderler, AB ile yapılacak ticaret anlaşması gibi konularda karar verici konumdadır.
Çiftçilerin Mercosur anlaşmasına karşı çıkmasının temel nedenleri:
- Ucuz ithalat tehdidi: Brezilya ve diğer Mercosur ülkelerinden gelecek daha ucuz et, şeker, soya gibi ürünler Avrupa çiftçilerini fiyat rekabetinde zor durumda bırakacak.
- Standart farkları: AB’de sıkı çevre ve gıda güvenliği kuralları var; Mercosur ülkelerinde bu standartlar daha düşük. Çiftçiler “aynı pazarda farklı kurallar”ın haksız rekabet yaratacağını söylüyor.
- CAP sübvansiyon endişesi: AB’nin Ortak Tarım Politikası (CAP) reformlarıyla sübvansiyonların azalacağı ve çiftçilerin gelir güvencesinin zayıflayacağı korkusu var.
- Çevresel kaygılar: Mercosur ülkelerinde ormansızlaşma ve pestisit kullanımı gibi uygulamalar AB’nin iklim hedefleriyle çelişiyor.
KAYNAK: BOLD MEDYA – ÖZKAN YAZAR
***Mutluluk, adalet, özgürlük, hukuk, insanlık ve sevgi paylaştıkça artar***
