ABD, Putin’le pazarlık masasında: NATO panikte, Avrupa dışarıda kalmak istemiyor

Basri Doğan | Amsterdam

ABD ile Rusya arasında Ukrayna savaşına dair yürütülen doğrudan görüşmeler, NATO içinde alarm zillerini çaldırdı. Diplomatik kaynaklar süreci “ittifak için kritik eşik” olarak tanımlarken, Avrupalı üyeler Washington’un “Avrupa’sız barış” formülüNATO, Ukrayna, Rusya, Putinne yönelmesinden endişeli.

Brüksel’de acil zirve: Avrupa kırmızı çizgilerini hatırlatıyor

NATO dışişleri bakanları bugün Brüksel’de bir araya geldi. Öncelikli amaç, ABD’ye Ukrayna konusunda Avrupa’nın vazgeçilmez taleplerini iletmek:
* Ukrayna’nın egemenliğinin korunması,
* Sert ve uzun vadeli güvenlik garantileri,
* NATO’nun geleceğini yalnız NATO’nun belirlemesi.

NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, süreci Washington’la koordine ettiklerini belirtiyor ancak barış ihtimaline dair beklentisi düşük: “Bu çabanın başarılı olup olmayacağını bilmiyorum.”

Rusya ile masada NATO yok: Avrupa arka kapı diplomasisine mahkûm

ABD ile Rusya arasındaki görüşmelerde NATO doğrudan yer almıyor. Bu durum, ittifakın özellikle Avrupa kanadında dışlanma riski üzerinden derin bir huzursuzluk üretiyor.

Bakanlar, ABD’nin inisiyatifini takdir ederken, anlaşmanın NATO’nun omurgasını zayıflatmaması gerektiğinin altını çiziyor.

Pazarlığın iki başlığı: Toprak ve caydırıcı güvenlik

Diplomatik kaynaklara göre, görüşmelerde iki ana konu masada:
1. Olası toprak düzenlemeleri,
2. Güvenlik garantileri.

Avrupa başkentleri, toprak tavizlerinin yalnızca kırılmaz güvenlik güvenceleri karşılığında konuşulabileceğini vurguluyor. Bu garantilerin NATO’nun 5. maddesine yakın sertlikte olması bekleniyor. Aksi hâlde Moskova’nın birkaç yıl içinde yeniden saldırması ihtimali “kabul edilemez risk” olarak görülüyor.

Rutte karamsar: “Putin değişmiyor”

Rutte, Trump yönetiminin arabuluculuğunu överken, Putin’in savaş stratejisinde bir değişim görmediğini söylesi: “Putin’i cepheden uzakta, asker kıyafetiyle izledik. Her ay 20 bin Rus askerinin ölümünden sorumlu bir lider. Bu kanlı değirmeni durdurmalıyız. Ama tango iki kişiyle olur; Rusya’nın da katılması gerekiyor.”

Plan B: Daha çok silah, daha ağır yaptırım

Müzakereler çökerse NATO’nun tek alternatifi Ukrayna’ya desteği artırmak ve Rusya’ya ekonomik-politik baskıyı sertleştirmek. Bu noktada ‘Trump gerçekten baskı politikasını büyütmeye istekli mi?’ sorusu hala cevapsız.

Öte yandan Brüksel’deki toplantının perde arkasında ise en tartışmalı başlık; yük paylaşımı. Kuzey Avrupa ülkeleri büyük ölçüde katkı sağlarken, bütçe sıkıntısı yaşayan Güney Avrupa ülkeleri geride kalıyor. Hollanda, bu hafta ABD’den alınacak silahların Ukrayna’ya gönderilmesi için ek 250 milyon euro ayırdığını duyurdu. Böylece ülkenin 2025 yılı toplam desteği 5 milyar euroya çıktı. Norveç, Almanya ve İngiltere de yükün önemli kısmını taşıyor. Ancak yıllardır süren “adil paylaşım” tartışması hâlâ sonuç vermiş değil.

Kaynak: Tr724
***Mutluluk, adalet, özgürlük, hukuk, insanlık ve sevgi paylaştıkça artar***