Trump: ‘BBC’ye dava açma yükümlülüğüm var’

ABD Başkanı Donald Trump, hakkında yayınlanan belgeselle ilgili olarak BBC’ye dava açma niyetini yineleyerek, bunun bir “yükümlülük” olduğunu söyledi.

Amerikan Fox News kanalına konuşan Trump, BBC’yi “kamuoyunu aldatmakla” suçladı.

ABD medyası, Başkan Donald Trump’ın hukuk ekibinin BBC’ye bir milyar dolarlık dava açma tehdidinde bulunduğu bir mektup gönderdiğini de duyurmuştu.

Haberlere göre mektupta “belgeselin 14 Kasım’a dek geri çekilmesi, kendisinden özür dilenmesi, aksi takdirde bir milyar dolarlık bir davanın açılacağı” kaydedildi.

BBC, mektubun alındığını teyit etti ve süreç içinde yanıt verileceğini açıkladı.

BBC Genel Müdürü Tim Davie ve BBC Haber Direktörü Deborah Turness, 2021’de ABD Kongresi’nde yaşanan olayları anlatan BBC belgeselinde ABD Başkanı Donald Trump’ın sözlerinin çarpıtıldığı yönündeki eleştirilerin ardından istifa etmişti.

Belgesel, Trump’ın konuşmasının farklı iki bölümünün birleştirilerek, 6 Ocak 2021’deki Kongre baskınını açıkça teşvik etmiş gibi gösterildiği için eleştiriliyor.

BBC Yönetim Kurulu Başkanı Samir Shah, belgeseldeki “hatalı karar” nedeniyle özür dilemişti.

BBC Genel Müdürü Davie, 9 Kasım’da istifasını açıkladığı mesajında, 20 yılın ardından BBC’den ayrılmaya karar verdiğini belirtmişti.

Davie bunun tamamen kendi kararı olduğunu dile getirmiş ve “Bazı hatalar yapıldı ve Genel Müdür olarak tüm sorumluluğu almam gerekli” demişti.

BBC News direktörü Turness ise Panorama programıyla ilgili tartışmaların “BBC’ye zarar verir noktaya geldiğini” söyledi ve “Hatalar yapılmış olsa da BBC News kurumunun taraflı olduğu suçlamalarının yanlış olduğu konusunda net olmak istiyorum” dedi.

6 Ocak 2021’de Washington DC’de ABD Kongresi’ndeki eylemleri anlatan ve geçen yıl BBC’nin Panorama programında yayınlanan belgeselde Trump’ın sözlerine yer verilmişti.

Trump eylemlerden önce yaptığı açıklamada, “Kongre binasına gideceğiz, cesur senatörlerimize ve kongre üyelerimize sesleneceğiz” demişti.

Panorama’da ise Trump’ın konuşmasından farklı bölümler birleştirilerek, Trump’ın “Kongre binasına gideceğiz. Sizinle olacağım. Ve savaşacağız. Tüm gücümüzle…” dediği yansıtılmıştı.

Konuşmasının birleştirilen kısımları arasında 50 dakikadan fazla süre olduğu ortaya çıkmıştı.

Konuşmasındaki “Tüm gücümüzle [savaşacağız]” kısmını ise Trump aslında ABD seçimlerinde “hile yapıldığı” iddialarıyla ilgili söylemişti.

Trump bu konuşmasında 20’den fazla kez savaşmak kelimesini kullanmıştı.

BBC yönetiminden ‘özür’

BBC Yönetim Kurulu Başkanı Samir Shah, belgeselde Trump’ın konuşmasının düzenlenme şekliyle ilgili “hatalı karar” nedeniyle özür diledi.

Shah, 10 Kasım’da yaptığı açıklamada, bu düzenlemenin Trump’ın şiddet eylemlerine doğrudan çağrı yaptığı izlenimini verdiğini kabul ettiklerini belirterek “BBC, bu hata için özür diliyor” dedi.

Shah, Trump’ın BBC’ya karşı dava açıp açmayacağına ilişkin bir soruya “Henüz bilmiyorum” diye yanıt verdi.

Bunun ardından Trump’ın BBC’ye dava açmakla tehdit eden bir mektup yolladığı kaydedildi.

BBC mektubu teyit ederken, süreç içinde yanıt verileceğini söylemekle yetindi.

İstifa haberinin ardından Trump, kendi sosyal medya platformu Truth Social’da, iddiaları gündeme taşıyan Daily Telegraph gazetesine teşekkür etmişti.

Ne olmuştu?

Tim Davie ve Deborah Turness’in istifalarına uzanan süreç, gazetenin BBC’nin iç yazışmalarından sızan bazı ifadeleri yayımlamasıyla başlamıştı.

Daily Telegraph gazetesi Panorama programında Trump’ın konuşmasının iki farklı kesitinin birleştirildiği ve 6 Ocak Kongre Baskını’nın Trump’ın konuşmasıyla teşvik edildiği izleniminin yaratıldığı yönünde yazışmaları ifşa etti.

Sızdırılan ifadeler, BBC’nin yayın standartlarını belirleyen kurula bağımsız danışmanlık yapan Michael Prescott’a aitti. Prescott Haziran ayında görevinden ayrıldı.

Prescott söz konusu belgelerde, geçen yıl yayınlanan “Trump: İkinci şans mı?” adlı belgesele ilişkin kaygılarını dile getiriyordu.

Pazar günü Kültür Bakanı Lisa Nandy, konunun “son derece ciddi” olduğunu dile getirmişti.

Tim Davie 2020’nin Eylül ayında BBC Genel Müdürü olarak görev aldı. Bu görevden önce Davie, 7 yıl boyunca BBC Studios’ta genel müdürlük görevini yerine getirmişti.

Kongre baskını

6 Ocak 2021’de Kongre üyeleri, ABD Başkanı seçilen Joe Biden’ın başkanlığını tescil etmek üzere toplanmışlardı.

Seçimi kaybeden Trump’ın destekçileri ise Kongre binasına zorla girmişti.

Kongre baskınında dört kişi ölmüş, 100’den fazla polis memuru yaralanmıştı. Olayın ardından dört polis memuru da intihar etmişti.

Donald Trump, 6 Ocak 2021’deki Kongre saldırısını kışkırttığı iddialarıyla ilgili olarak iktidar süresinin dolmasına bir hafta kala görevden azledilmişti.

Kongre baskınıyla bağlantılı olarak toplamda binden fazla kişi tutuklandı ve yarısından fazlası kendilerine yöneltilen saldırı, hırsızlık, silahla ilgili suçlar, izinsiz girme ve resmi bir kovuşturmayı engelleme gibi suçları kabul etti.

ABD Adalet Bakanlığı’na göre, davası görülen yaklaşık 80 kişi suçlu bulundu.

Yeni genel müdür nasıl seçilecek?

BBC’nin genel müdürü, kurumun misyonu ve kamu hizmeti amaçlarını yerine getirmesinden sorumlu olan BBC Yönetim Kurulu tarafından seçiliyor.

Yönetim Kurulu’nun başkanlığını Samir Shah yürütüyor. Shah, kuruldaki 10 bağımsız üyeden biri. Ayrıca genel müdür de dahil olmak üzere kurulda dört icra kurulu üyesi bulunuyor.

Tim Davie’nin 2020’de Genel Müdür görevine seçilmesi süreci BBC Yönetim Kurulu’nun aday belirleme komitesi tarafından yürütülmüştü.

Genel müdür ataması BBC tüzüğü çerçevesinde yapılıyor.

Davie’nin halefi BBC’nin 103 yıllık tarihindeki 18’inci genel müdür olacak.

Göreve aday olabileceği konuşulan potansiyel isimler arasında, kısa süre önce görevinden ayrılan ve haber dışındaki tüm programlardan sorumlu olan BBC içerik sorumlusu Charlotte Moore bulunuyor. Moore, The Traitors, The Wheel ve Happy Valley gibi ses getiren yapımlardan sorumluydu.

Diğer olası adaylar arasında, İngiltere televizyonlarının en deneyimli yöneticilerinden biri olan Jay Hunt ve 2013–2018 yılları arasında BBC’nin haber biriminin başı olan James Harding yer alıyor.