Fransa’nın kendi saflarında savaşan Afrikalı askerleri 1944’te Senegal’de katletmesi ile ilgili hazırlanan yeni bir rapor sömürge dönemi katliamlarını yeniden gündeme taşıdı.
Yeni resmi raporda, Thiaroye katliamı olarak bilinen olay “önceden planlanmış” ve “sistematik biçimde örtbas edilmiş” bir suç olarak nitelendirildi. Raporda, bugüne kadar açıklanan ölüm sayılarının da gerçeği yansıtmadığı belirtildi.
AFP’nin ulaştığı 301 sayfalık rapor, Senegal Cumhurbaşkanı Bassirou Diomaye Faye’ye sunuldu. Belgede, Fransa’nın “kurşuna dizilen askerlerin ailelerinden, topluluklarından ve geldikleri halklardan resmi olarak özür dilemesi” çağrısı yer aldı.
Fransız sömürge idaresi, Dakar yakınlarındaki Thiaroye kampında 1 Aralık 1944’te yaşanan olayda en az 35 askerin öldürüldüğünü bildirmişti. Ancak araştırma komitesi bu sayının “kesinlikle eksik ve çarpıtılmış” olduğunu, en güvenilir tahminlerin 300 ila 400 arasında ölüm gösterdiğini kaydetti.
Söz konusu askerler, İkinci Dünya Savaşı’nda Fransa için savaşmış, Alman ordusu tarafından esir alınmış ve 1944 Kasım’ında Batı Afrika’ya gönderilmişti. Yaklaşık 1.300 kişilik bu grup, maaşlarının ödenmemesi ve beyaz askerlerle eşit muamele görmemeleri nedeniyle isyan etmişti. Fransız birlikleri ise askerlerin üzerine ateş açtı.
Rapora göre, olayın “gerçek boyutu” yıllarca gizlendi. Komite başkanı tarihçi Mamadou Diouf, belgelerde “yüzlerce sayfalık idari ve askeri arşiv arasında özellikle saklanan ve tahrif edilen bilgilerin” açığa çıkarıldığını belirtti.
Araştırmacılar, “35 ya da 70 ölüm” şeklindeki resmi rakamların “çelişkili ve açıkça yanlış” olduğunu, 400’den fazla askerin “adeta hiç yaşamamış gibi kayıtlardan silindiğini” ifade etti.
Raporda, Thiaroye katliamının “sömürge düzeninin İkinci Dünya Savaşı sonrasında özgürlük ve eşitlik talepleriyle sarsılamayacağını göstermek amacıyla planlandığı” vurgulandı. “Operasyon önceden tasarlandı, dikkatle planlandı ve koordineli biçimde yürütüldü” denildi.
Katliamın ardından Fransız makamlarının olayı gizlemek için asker kayıtlarını değiştirdiği, Fransa’dan Senegal’e gönderilen birliklerin sayısını ve kimlik bilgilerini manipüle ettiği de belgelendi.
Raporda, “Fransız yönetimi, katliamdan sonraki günlerde gerçeği gizlemek için her yolu denedi” ifadeleri yer aldı.
Thiaroye katliamı, Fransa’nın sömürge döneminde işlediği en karanlık suçlardan biri olarak anılıyor. Yeni raporun ardından Paris’in resmi bir özür açıklayıp açıklamayacağı merak konusu.
Kaynak: Tr724
***Mutluluk, adalet, özgürlük, hukuk, insanlık ve sevgi paylaştıkça artar***
