‘Kürtçe için yasal adımlar atılmalıdır’

İSTANBUL – Meclis komisyonunda Kürtçeye izin verilmemesi, Amedspor’a Kürtçe cezasının süreçle bağdaşmadığına işaret eden dilbilimci Zana Farqînî, Kürtçeye yönelik bir tahammülsüzlük olduğunu belirterek, “Bu konularda yasal pratik adımların atılması gerekiyor” dedi. 

Kürt Halk Önderi Abdullah Öcalan’ın çağrısının ardından başlayan Barış ve Demokratik Toplum Süreci, kapsamında çalışmalar sürerken, sürece ilişkin henüz yasal adımlar atılmış değil. Ancak süreç içinde Kürtçeye yönelik gelişen olumsuz adımlar, süreci zedeleyen adımlar olarak tepki çekiyor. Meclis’te kurulan “Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu”nun dinlediği Barış Anneleri’nin Kürtçe konuşmalarına izin vermemesinin getirdiği olumsuz hava henüz dağılmazken, Amedspor’a Kürtçe reklamdan dolayı ceza verilmesi tepkileri arttırdı. 

Yaşananlara tepki gösteren Dilbilimci Zana Farqînî, Kürtçeye tahammülsüzlüğün kabul edilemeyeceğini ifade etti. Komisyonun kurulmasının Kürt sorununun çözüm çabası amacına yönelik olduğunun altını çizen Farqînî, “Komisyonun adında, kardeşlik, demokrasi gibi kavramlar var. Devlet ve iktidardaki partiler Türkiye’nin demokratikleşmesinde adım atacaklarını iddia ediyorlar. Bu olaylar halkta hayal kırıklığı yarattı. Barış Anneleri’ne büyük bir saygısızlık ettiler. Meclis,  Kürtçenin konuşulması konusunda bir an önce adım atılmalıdır. Sorunları kendi dilinde aktarmaları gerekiyor. Kürtçenin konuşulmasına bile tahammül edilmiyorsa hangi sorunlar çözülecek? Amedspor formasında Kürtçe sponsor olmasından dolayı ceza verilmesi de başka bir tahammülsüzlük örneğidir. Bu tür yasaklamaların artık ortadan kalması gerekiyor. Artık bu tür şeylerle meşgul olmamak gerekiyor. Yeni yüzyıla girildiği bu süreçte sorunlarının demokratik, meşru ve yasal zeminlerde çözüleceği belirtiliyor. Ama devletin bir karar vermesi gerekiyor. Ya tekçi zihniyetle devam edilecek ya da çoğulcu bir siyaset yürütülecek. Bu konuda yasal pratik adımların atılması gerekiyor” ifadelerini kullandı. 

‘KOMİSYON ARTIK PRATİK ADIMLAR ATMALI’

Kürtçeye yönelik saldırılara karşı iktidarın sessiz kalmasının kabul edilmez olduğunu söyleyen Farqînî, “Şu anda bir süreç var ve bu talep onlardan geldi. O halde sürecin gerekliklerini yerine getirmeleri ve Kürt diline yönelik saldırıların son bulmasına dair adım atılmalıdır. Meclis Başkanı da yasaları sayıp Kürtçenin konuşulamayacağına dair şeyler söyledi. Meclis’te kurulan komisyon Kürt sorununun çözüm için kurulmuştur. Meclis Başkanı’nın inisiyatif alıp toplumu bu tür şeylerle meşgul etmemesi gerekiyor. Komisyon şu an birçok kesimi dinliyor ve bu konuda rapor hazırlıyor. Bence artık pratik adımların atılması gerekiyor. Bildiğimiz kadarıyla yasal adımların atılması konusunda bir çalışma var. Bu yasalar Kürt halkının içini rahatlatabilecek şekilde olmalıdır. Hem Kürt sorununun siyasi çözümü hem de Kürt dili konusunda pratik adımlar atılmalıdır ki toplum da çözüm olduğuna inansın. Öte yandan ister Kürt siyasi hareketi olsun ister diğer siyasi partiler olsun hep beraber bu komisyonda Kürtlerin taleplerini dile getirmesi gerekiyor. Kürt halkının haklarını ve kırmızı çizgilerini ciddi bir şekilde dile getirmelidirler. Siyasetçilerimizin ‘Biz artık eskisi gibi yaşamak istemiyoruz’ demeleri gerekiyor” diye konuştu. 

‘KÜRTÇE İÇİN MÜCADELE ETMELİYİZ’

Komisyondaki Kürt siyasetçilerin sadece halkın adına değil, kendi kimlikleri adına konuşmaları gerektiğini vurgulayan Farqînî, “Komisyon üyeleri de toplumun bir üyesidir. Onun için komisyondaki üyeler Kürtlerin haklarını şeffaf bir şekilde belirtmesi gerekiyor. Örneğin Kürtçenin eğitim dili olması, Kürtçeye statü, Kürtlerin hak ve özgürlüklerinin verilmesi gibi konuları dile getirmeleri gerekiyor. Eğer Türkler ile Kürtler beraber yaşayacaksa o zaman Kürtlerin de ‘Siz hangi haklara sahipseniz biz de o haklara sahibiz’ demesi gerekiyor. Siyasetçilerin sloganlarla halka gidip ‘Dilimiz onurumuzdur, dilimiz kimliğimizdir’ demesi yetmez. Bu sloganların gereklerini yerine getirmek gerekiyor. Dönem artık tespit yapma dönemi değil; talep ve çözüm dönemidir. Siyasetçilerin de bunu açık bir şekilde dile getirmesi gerekiyor. Kürtçenin konuşulması konusunda Kürt aydınlarına, siyasetçilerine, öncülerine yazarlarına ve sanatçılarına sorumluluk düşüyor. Bu konuda çok ciddi bir şekilde mücadele etmek gerekiyor. Bizim değerlerimize ve dilimize bir saldırı olduğunda buna karşı reaksiyon gösterip, buna karşı her yerde mücadele etmemiz lazım” şeklinde konuştu. 

MA / Melik Çelik