Kazançlar kapsam ve mahiyetine göre vergilendiriliyor

Serbest Görüş Ekonomi

İktidara yakınlığıyla bilinen Yeni Şafak gazetesinin, “krizin ana nedeninin dövizden vergi alınmaması” olduğu ve “bireysel döviz kazançlarından yüzde 25 vergi alınması gerektiği” yönündeki haberinin ardından Hazine ve Maliye Bakanlığı’ndan açıklama geldi. Açıklamada, “Ticari olup olmadığına veya kazanç sağlanıp sağlanmadığına bakılmaksızın, işlem tutarı üzerinden binde 2 oranında kambiyo vergisi alınmaktadır. Bireysel döviz işlemlerinin vergi dışı bırakılması söz konusu değildir. Bu tür işlemlerden elde edilen kazançlar kapsam ve mahiyetine göre vergilendirilmektedir” denildi. 

İktidara yakınlığıyla bilinen Yeni Şafak gazetesi, 2023 seçimlerinin ardından göreve gelen Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in vergi politikalarını hedef alırken, “krizin ana nedeninin dövizden vergi alınmaması” olduğunu söyledi. 

Yeni Şafak’ın manşetten verdiği “Krizin ana nedeni Maliye’nin göz yumduğu vergisiz döviz düzeni” haberinde, “Gelir Vergisi Kanunu 75, 80, 82. maddeleri kapsamında döviz kazançlarının vergiye tabi olması gerekirken, Maliye Bakanlığı bu hükümlere rağmen bireylerin yüklü miktardaki döviz kazançlarından vergi almıyor. Yıllardır süren vergisiz döviz düzeni, Türkiye’nin son yıllarda yaşadığı ekonomik çalkantıların ana nedeni olarak öne çıkıyor. Ekonomiyi kıskaca alan vergisiz döviz düzeni enflasyonu körüklüyor, faizleri yükseltmek için koz olarak kullanılıyor” denilmişti. 

“Çözüm: Vergisiz kazanca son” ara başlığı atılan haberde, şu ifadeler yer almıştı:

“Türk Lirası’nın değerini eriten ve itibar kaybına neden olan vergisiz döviz düzenine son verme görevi Hazine ve Maliye Bakanlığı’nda olmasına rağmen bu konuda idari sorumluluktan kaçınılması dikkat çekiyor. Bireysel döviz kazançlarından %25 vergi uygulanırsa, spekülasyon son bulur, dövize talep azalır, Türk Lirası’na güven artar, faiz baskısı düşer ve enflasyonun ateşi söner. Bugüne kadar birçok finansal krizin tetiklemesine neden olan vergisiz döviz düzeninin devem etmesi, yeni krizler çıkarmak için tetikte bekleyen çevrelerin elinde koz olaya devam edecek.”

“İşlem tutarı üzerinden binde 2 oranında kambiyo vergisi alınmakta”

Haberin ardından Hazine ve Maliye Bakanlığı açıklamalarda bulundu. Bakanlıktan yapılan açıklamada, “vergisiz döviz kazancı” iddialarının, bilgi eksikliğinden kaynaklandığının değerlendirildiği belirtildi. Açıklamada, “bireysel döviz işlemlerinin vergi dışı bırakılması söz konusu değildir. Bu tür işlemlerden elde edilen kazançlar kapsam ve mahiyetine göre vergilendirilmektedir” ifadelerine yer verildi.

Bakanlığın yaptığı açıklama şöyle:

“Yeni Şafak gazetesinin bugün gündeme taşıdığı “vergisiz döviz” iddialarının bilgi eksikliğinden kaynaklandığı değerlendirilmiş; kamuoyunun doğru bilgilendirilmesini teminen aşağıdaki açıklamanın yapılması gerekli görülmüştür.

Döviz alımlarında, ticari olup olmadığına veya kazanç sağlanıp sağlanmadığına bakılmaksızın, işlem tutarı üzerinden binde 2 oranında kambiyo vergisi alınmaktadır.

Bireysel döviz işlemlerinin vergi dışı bırakılması söz konusu değildir. Bu tür işlemlerden elde edilen kazançlar kapsam ve mahiyetine göre vergilendirilmektedir.

Gelir Vergisi Kanununda vergiye tabi gelir unsurları açıkça belirtilmiş olup, gerçek kişilerin bu unsurlar kapsamında elde ettiği gelirler vergilendirilmektedir.

Ticari bir organizasyon içinde ve devamlılık arz edecek şekilde gerçekleştirilen yabancı para alım satım işlemlerinden sağlanan kazançlar ticari kazanç olarak vergiye tabidir. Ayrıca, sermaye tahsis ederek yabancı para alım satımı yapan gerçek kişilerin elde ettiği kur farkı kazançları da ticari kazanç kapsamında vergilendirilmektedir. Gelir İdaresi Başkanlığımızın internet sitesinde bu konuda çok sayıda özelge bulunmaktadır.

Her iki durumda da gerçekleştirilen yabancı para alım satım işlemlerinden kaynaklanan kazançlar artan oranlı vergi tarifesine göre yüzde 40’a varan oranlarda vergiye tabi tutulmaktadır. Bakanlığımız bu konudaki denetim ve tarama çalışmalarını aralıksız şekilde sürdürmektedir.

Ancak emekli ikramiyesinin ya da maaşının bir kısmıyla döviz alan vatandaşın, yabancı para alım satımı dolayısıyla gelir vergisine tabi tutulması söz konusu değildir. Vatandaşlarımız sahip oldukları yabancı paraları bozdurabilir ve ihtiyaçları doğrultusunda döviz alabilirler. Kamuoyuna saygıyla duyurulur.”