Trump’ın fahiş gümrük tarifeleri bugün yürürlüğe girdi: 100 yıldır dünya ticaretinde yaşanan en büyük değişim, piyasalar pozitif seyrediyor

Trump yönetimi, önceden uygulanan asgari %10’luk tarifeyi ülkelere göre çeşitlendirdi. En yüksek oranlar Brezilya (%50), Laos ve Myanmar (%40), İsviçre (%39), Irak ve Sırbistan’a (%35) uygulanıyor. ABD’nin tedarik zincirinde kritik öneme sahip bazı ülkeler de önemli oranlarda tarifelerle karşı karşıya: Hindistan (%25), Vietnam (%20), Tayvan (%20) ve Tayland (%19).

Trump ayrıca Rusya’dan petrol alımını sürdürmesine yanıt olarak Hindistan’a yüzde 25 oranında ek gümrük vergisi uygulanmasının öngörüldüğü kararnameyi imzaladı.

Avrupa Birliği üyeleri dahil olmak üzere 39 ülkenin malları %15’lik gümrük vergisine tabi tutulacak. Kanada ve Meksika dışındaki tüm ülkeler için asgari %10’luk vergi geçerliliğini sürdürüyor. Ancak, USMCA anlaşmasına uygun olmayan ürünlerde Meksika %25, Kanada ise %35 vergiyle karşı karşıya.

Trump son beş ayda sekiz ticaret anlaşması duyurdu, fakat bunlardan sadece ikisi — Birleşik Krallık ve Çin ile yapılanlar — resmileştirildi. Çin ile yapılan anlaşma 12 Ağustos’ta sona erecek; taraflar yeni bir mutabakata varamazsa tarifeler yeniden artabilir.

Anlaşmalar genellikle ABD’den daha fazla ürün alımı, büyük yatırım vaatleri ve stratejik sektörlerde iş birliği gibi vaatlere dayanıyor. Ancak Japonya örneğinde olduğu gibi birçok ülke, Trump’ın açıkladığı şartlarla tamamen aynı fikirde değil.

Hangi ürünler muaf?

Akıllı telefonlar yeni tarifelerden etkilenmeyecek. Ayrıca, Trump’ın sektörel bazda ayrı vergiler uyguladığı veya soruşturma başlattığı ilaç gibi ürünlerde çifte vergi uygulanmayacak. Şimdilik bazı ilaçlar vergiden muaf, ancak Trump bu ürünlere de yakın gelecekte yüksek tarifeler getirme sinyali verdi.

Amerikan hammadde ve emeğinin %20’den fazlasını içerdiği ispatlanan bazı ürünlerde ise kısmi muafiyet uygulanacak.

Süreç nasıl işleyecek?

Yürürlük teknik olarak başladı. Ancak 1 Ağustos saat 00:01’den önce ABD’ye doğru yola çıkan ürünler, 5 Ekim’e kadar eski tarifelere tabi olacak.

Devamı gelecek mi?

Trump, çip ve kereste ürünlerine %100’e varan yeni vergiler uygulama planını da açıkladı. Bu planın zamanlaması henüz belli değil. Öte yandan, yeni tarifeler mahkeme kararıyla iptal edilebilir; fakat Trump, yetkilerini kullanarak bu politikalarda ısrarcı olacağının sinyallerini veriyor.

Küresel Ekonomide Yeni Dönem

Uzmanlar, Trump’ın bu hamlesinin zaten kırılgan sinyaller veren küresel ekonomide enflasyonun artmasına ve iş gücü piyasasının zayıflamasına neden olabileceği uyarısında bulunuyor. Beyaz Saray ise, uygulamanın 100 milyar dolardan fazla vergi geliri sağladığını ve henüz beklenen ekonomik felaketlerin gerçekleşmediğini savunuyor.

Küresel piyasaların ilk tepkisi de bunu teyit ediyor.

İthal çip ve yarı iletkenlere yaklaşık yüzde 100 oranında gümrük vergisi getireceklerini belirten Trump’ın, ABD’de mal üreten şirketlerin planlanan vergilerden muaf tutulacağını açıklamasının ardından yatırımcıların tedarik zinciri üzerindeki olası etkilerine ilişkin endişeler azaldı.

Fed’in yakın zamanda faiz indirimi yapacağına dair öngörülerin gücünü koruması da küresel piyasalarda risk iştahının devam etmesini sağlıyor. Para piyasalarındaki fiyatlamalarda Fed’in eylül ayında faiz indirimine gitmesine kesin gözüyle bakılıyor.

Analistler, Donald Trump’ın gümrük vergilerinin ekonomiye zarar verebileceğine dair endişelerin hala yüksek olduğuna dikkat çekerken, Fed’in faiz oranlarını düşürme ihtimalinin güçlü olması ve ABD şirketlerinin beklenenden daha güçlü kar açıklamalarının, piyasaların istikrara kavuşmasında etkili olduğunu ifade etti.

ABD Başkanı Donald Trump ile Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin arasında Ukrayna’daki savaş konusunda bir görüşme ihtimali olduğuna dair haber akışları da küresel piyasalarda risk algısının azalmasına neden oldu.

New York borsası günü yükselişle tamamladı

Yatırımcılar şirket bilançolarına odaklanırken teknoloji devlerinden Apple’ın ABD’de yeni yatırım yapacağına yönelik haberler sonrası pay piyasalarında teknoloji hisseleri öncülüğünde pozitif bir seyir izlendi. Apple’ın ABD’deki operasyonlarını genişletmek amacıyla daha önce açıkladığı 500 milyar dolarlık yatırıma ilave olarak 100 milyar dolarlık yatırım daha yapacağına dair haberlerin ardından şirketin hisseleri yüzde 5,10 değer kazandı.

Şirketlerin finansal sonuçları da açıklanmaya devam ederken, ABD’li restoran zinciri McDonald’s’ın hisseleri, şirketin ikinci çeyrekte satışlarının ve gelirinin arttığını bildirmesi sonrası yüzde 3 yükseldi.

ABD’li bilgisayar ağı şirketi Arista Networks’un hisseleri de finansal sonuçlarının beklentileri aşmasıyla yüzde 17,4 değer kazandı.

Advanced Micro Devices’ın (AMD) hisseleri ise gelirinin beklentileri aşmasına karşın beklenenden zayıf kar bildirmesi sonrası yüzde 6,4 değer kaybetti.

Super Micro Computer’ın hisseleri de şirketin finansal sonuçlarının beklentilerin altında kalması ve zayıf kar beklentisi açıklamasının ardından yüzde 18,3 düştü.

Walt Disney’in hisseleri, şirketin karının tahminleri aşmasına karşın gelirinin beklentileri karşılayamamasının ardından yüzde 2,7 değer kaybederken, Uber’in hisseleri şirketin gelirinin beklentileri aşmasına karşın yüzde 0,3 geriledi.

Bu gelişmelerle Dow Jones endeksi yüzde 0,19, S&P 500 endeksi yüzde 0,73 ve Nasdaq endeksi yüzde 1,21 değer kazandı. ABD’de endeks vadeli kontratlar da güne yükselişle başladı.

ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,25 seviyelerinde seyrederken, Fed’in faiz indirimine gideceğine ilişkin beklentilerle dolar endeksi ise yüzde 0,1 azalışla 98,1’de seyrediyor.

Küresel risklerin yanı sıra ABD ekonomisine ilişkin endişelerin artması ile birlikte piyasalarda altına yönelimi artırırken, altının ons fiyatı yüzde 0,2 artışla 3 bin 378 dolardan işlem görüyor. Brent petrolün varili ise yüzde 0,8 yükselişle 67,1 dolar seviyesinde seyrediyor.