Nasıl başladı, süreçte neler yaşandı?

Kurdaki oynaklığa karşı Aralık 2021’de uygulamaya başlanan Kur Korumalı Mevduat ( KKM), 23 Ağustos itibarıyla resmen sona erdi. Merkez Bankası, KKM hesaplarında yenileme ve açılış işlemlerinin yapılmayacağını açıkladı. Son veriler KKM büyüklüğünün 450 milyar liranın altına geldiğini ortaya koydu. KKM büyüklüğü 18 Ağustos 2023’te 3,4 trilyon TL ile rekor kırdı.

Kur Korumalı Mevduat (KKM) uygulaması 21 Aralık 2021’de dövizdeki aşırı oynaklığa çözüm olarak devreye girdi.

CNBC-e’den Bora Özcan’ın haberine göre; TL’yi korumayı amaçlayan sistemle gerçek kişilerin Türk Lirası vadeli hesapları üzerinden işleyen faiz ile hesap açılış ve vade tarihlerindeki kur değişim oranı kıyaslanıyor, yüksek olan oran üzerinden hesaba ödeme yapılıyor. Vade süresince kur artışı faizin üzerine çıkmışsa kur farkı, faiz daha fazla ise faiz ödeniyor.

KKM ilk devreye girdiğinde toplam büyüklük 459 milyar 230 milyon dolardı.

Kurdaki artışa çare olmadı

KKM’nin devreye girdiği Aralık 2021’de dolar kuru 18 liradan 12 lira seviyesine gerilemişti. Ancak kurdaki yükseliş dinmedi ve Aralık 2022’ye gelindiğinde kur yeniden 18 seviyesini aştı.

KKM sisteminde kur artışının yükselmesi açığı finanse eden Hazine ve Merkez Bankası’nın üzerindeki yükü daha da artırdı.

Bakan Şimşek’in göreve gelmesinin ardından çıkış başladı

Mayıs 2023 seçimlerinin ardından ekonomi yönetiminde yapılan değişiklik sonrası KKM’ye yönelik politika da değişti. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, piyasaları bozmadan KKM’den çıkacakları mesajını verdi. Bu kapsamda bir dizi önlem alınarak KKM’den çıkışı teşvik eden ve TL’yi cazip kılacak adımlar atıldı. Bu adımların ardından KKM hesaplarında düşüş başladı.

Ağustos 2023’te rekor kırdı

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) verilerine göre, KKM büyüklüğü 18 Ağustos’ta 3 trilyon 407 milyar TL ile rekor düzeye çıktı. Atılan adımlar sonrası düşüş sürecine giren KKM hesapları 2023’ü 2 trilyon 626 milyar TL ile kapadı.

2025’e 1 trilyon 108 milyar TL seviyesinde başlayan KKM hesapları kademeli düşüşünü sürdürüyor. 15 Ağustos itibarıyla 440,6 milyar TL’ye (11 milyar dolar) geriledi.

KKM 44 ay sonra sona erdi

Merkez Bankası, KKM hesaplarında 23 Ağustos’tan itibaren yenileme ve açılış işlemlerinin yapılmayacağını duyurdu. Tüzel kişiler için bu adım daha önce Şubat 2025’te atılmıştı. Merkez Bankası tarafından yapılan açıklamada KKM için çıkış sürecinin tamamlandığı belirtildi. Böylece KKM 44 ay sonra tarihe karışmış oldu.