Diyanet İşleri Başkanlığı’nın kadınların yarı mirası kabul etmemesinin kul hakkı olduğuna dair Cuma hutbesinin ardından Anayasa ve Medeni Kanun üstünden tartışmalar yaşandı. Diyanet’in hutbeleri incelendiğinde en fazla ahlak, namus ve aile temalarının işlendiği görüldü.
Veriler Ne Diyor, Diyanet’in 16 Ağustos 2024 ile 15 Ağustos 2025 döneminde yayımladığı tüm cuma hutbelerini inceledi.
Veriler, bunun ilk olmadığını; Diyanet’in, hutbelerinde ağırlıklı olarak kadınlar, erkekler, kadın-erkek ilişkileri, kadınların giyim tarzı, ahlak, aile, cinsellik, içki ve zina gibi konuları işlediğini gösteriyor. Ekonomiden doğaya, siyasetten dış politikaya kadar birçok konuyu ele alan Diyanet, bunları dönemsel olarak incelerken, aile ve ahlaka dair konular hakkındaya düzenli olarak her ay konuştu.
En çok ele alınan konular
Buna göre, Diyanet’in hutbelerinde en çok ele aldığı konular; ahlaki ilkeler, kul hakkı ve israf oldu.
Hutbelerin yüzde 40’ının temasını oluşturan ahlaki ilkeler, kul hakkı ve israf konularında, bireylerin günlük yaşamda dikkat etmesi gereken dini sorumluluklara odaklanıldı. Edep, haya, iffet, namus, namahrem; kul hakkına riayet, toplumsal ilişkilerde adalet, israfın önlenmesi, helal-haram duyarlılığı gibi konular, hem bireysel hem de toplumsal düzene dair bir uyarı mekanizması olarak tekrarlandı.
Aile, evlilik ve çocuk…
Diyanet’in, hutbelerinde en fazla konu edindiği ikinci tema ise yüzde 30 ile aile, evlilik ve çocuk oldu.
”Aile” kavramı,nhutbelerde sık sık “toplumsal düzenin temeli” olarak tanımlanırken; evlilik, nikâh ve düğün adabı gibi konular hem dini hem de kültürel çerçevede ele alındı. Anne-babaya hürmet, kadın ve erkeğin ev arkadaşlığı yapmasının haram olduğu, çocukların doğru yetiştirilmesi, gençlerin zinadan uzak tutularak ahlaki değerlere bağlı kalması gibi başlıklar da bu kategoride öne çıkan alt temalar arasında yer aldı.
“Diyanet, millileşmeye çağırdı”
Yüzde 14 ile vatan, millet ve devlet gibi kavramlar da hutbelerde en çok ele alınanlardan oldu. Diyanet, bu üçlüye ek olara; birlik, beraberlik ve ümmet gibi kavramları da sıkça dile getirdi. Bunun yanında “itaat”, “birlik” ve “beraberlik” ile de topluma, “devletin ve milletin etrafında kenetlenme” çağrıları yapıldı.
