İHİK’in cezaevi karnesi: 21 bin 642 ihlal başvurusuna karşı 153 ziyaret

ANKARA – Meclis İnsan Hakları Komisyonu’na 24’üncü dönemden bugüne en az 46 bin 753 başvuru yapıldı. Tutuklu ve hükümlülerin haklarıyla ilgili 21 bin 642 hak ihlali iddiasına karşı sadece 153 cezaevi ziyareti gerçekleştirildi. 

Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (DEM Parti) Kocaeli Milletvekili Ömer Faruk Gergerlioğlu, Meclis İnsan Hakları Komisyonu’na (İHİK) yapılan başvurular ve bu başvuruların konularına dair 25 Mayıs’ta Meclis Başkanlığı’na soru önergesi verdi.

17 Haziran’da başvuruya yanıt verildi. Yanıta göre, 24’üncü dönemden bugüne İHİK’e 46 bin 753 başvuru yapıldı. Bu yanıtların 40 bin 213’ü yurttaşlar ve farklı kurumlar tarafından yapıldı. Milletvekilleri tarafından yapılan başvuru sayısı ise 6 bin 540 oldu.

CEZAEVLERİ İLK SIRADA

Yanıtta, başvuruların hangi konular kapsamında yapıldığı bilgisi paylaşıldı. 24’üncü dönem boyunca yapılan 7 bin 931 başvuruda 8 bin 69 ihlal yer aldı. Bu dönem boyunca ayrımcılık yasağı kapsamında 117, yaşam hakkı ile ilgili 187, çalışma ve sözleşme özgürlüğü kapsamında 116, sosyal güvenlik hakkı kapsamında 280, mülkiyet hakkıyla ilgili 225 başvuru yapıldı. En çok başvuru yapılan başlık, tutuklu ve hükümlü haklarıyla ilgili oldu. Dönem boyunca 2 bin 949 başvuru bu kapsamda yapıldı. Dikkat çeken bir diğer konu, adil yargılama hakkı oldu. Bu kapsamda bin 765 başvuru yapıldı.  

ADİL YARGILAMA HAKKI

25’inci dönem boyunca yapılan 442 başvuruda, 455 ihlal yer aldı. Bu dönemde de en çok ihlal başvurusu cezaevlerindeki ihlaller oldu. Dönem boyunca bu kapsamda 260 başvuru yapıldı. 

26’ncı dönemde yapılan 11 bin 213 başvuruda 16 bin 230 ihlal yer aldı. Bu dönemde yapılan başvurularda, yerleşme ve seyahat özgürlüğü kapsamında 3 bin 764, yaşam hakkı ile ilgili 167, çalışma ve sözleşme özgürlüğü bağlamında 3 bin 955, tutuklu ve hükümlü hakları ile ilgili 3 bin 861, adil yargılama hakkı kapsamında 2 bin 116, kişi özgürlüğü ve güvenliği ile ilgili 464 ihlal yer aldı. 

27’nci dönemde 18 bin 5 başvuru yapıldı. Tutuklu ve hükümlülerle ilgili 9 bin 247 ihlal yer aldı. 

28’inci dönemde 9 bin 162 başvuru yapıldı. Bu dönemde de en çok ihlal tutuklularla ilgili oldu. Tutuklu ve hükümlülerle ilgili 5 bin 585 ihlal, adil yargılama hakkıyla ilgili 921 ihlal yer aldı.

İŞKENCEYLE İLGİLİ İHLALLER

Tüm dönemleri kapsayan başvurularda, kötü muamele ve işkenceyle ilgili bin 216 ihlal; sağlık ve hasta hakkıyla ilgili ise bin 853 ihlal yer aldığı aktarıldı. 

YERİNDE İNCELEME YAPMADI

Yanıtta, yapılan tüm bu başvurulardan 2 bin 44’ünün çeşitli gerekçeler nedeniyle işleme alınmadığı bilgisine yer verildi. Başvurularda yer alan “yerinde inceleme” talebinin büyük bir bölümü karşılanmadı. 28’inci dönemde yapılan 485 yerine inceleme talebinin sadece 46’sı karşılandı. Diğer dönemlere ait veriler de bu döneme benzer oldu.

21 BİN 642 İHLAL, 153 ZİYARET

Yanıtta, tutuklu ve hükümlüler ile ilgili yapılan başvuru ve ihlal sonrası İHİK bünyesinde yer alan alt komisyonların cezaevlerine yaptıkları ziyaretlerin verilerine de yer verildi. Tüm dönemler boyunca yapılan başvurularda, tutuklu ve hükümlülerle ilgili 21 bin 642 ihlal tespit edildi. Ancak bu ihlal sayısına rağmen alt komisyonlar sadece 153 kez cezaevlerini ziyaret etti.