İstinaf: DTK toplantısında konuşmak örgüt üyeliği kabul edilemez

AMED – İstinaf Mahkemesi, Necati Pirinççioğlu’nun yargılandığı davada “DTK’nin toplantısına katılıp konuşma yapmanın örgüt faaliyeti olarak değerlendirilemeyeceği”ni belirterek cezayı bozdu.

Mimarlar Odası Amed Şubesi eski Başkanı Necati Pirinççioğlu hakkında 2011-2014 tarihlerinde Demokratik Toplum Kongresi’nin (DTK) toplantılarına, eylem ve etkinliklerine katıldığı gerekçesiyle “Örgüt üyesi olma” iddiasıyla açılan davada verilen 6 yıl 3 ay hapis cezası bozuldu. Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 2’nci Ceza Dairesi tarafından 16 Nisan’da bozulan karar sonrası Pirinççioğlu yeniden yargılanacak. 

Pirinççioğlu hakkında 21 Kasım 2017’de iddianame hazırlanmış ve yargılamanın yapıldığı Diyarbakır 9’uncu Ağır Ceza Mahkemesi’nde 18 Nisan 2022’de görülen karar duruşmasında 6 yıl 3 ay hapis cezası verilmişti. 

Pirinççioğlu’nun avukatı Cihan Aydın tarafından 16 Mayıs 2022’de kararın “hukuku aykırı olması” nedeniyle istinafa başvuru yapıldı. Başvuruda DTK’nin kamu otoritesi tarafından yasaklanmamış bir kuruluş olduğuna dikkat çekilirken, DTK’nin 2010 yılında, sivil anayasa çalışmalarına ilişkin görüş ve önerilerini sunması için Meclis Başkanlığı tarafından Meclis’e davet edilen bir kurum olduğu hatırlatıldı. Başvuruda Anayasa Mahkemesi’nin (AYM), “yasal kurumların düzenledikleri etkinliklere katılmanın örgütü üyeliği suçundan mahkumiyete delil olarak kullanılması nedeniyle örgütlenme özgürlüğünün ihlal edildiğine” dönük verdiği kararlar hatırlatıldı. Başvuruda, ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılarak Pirinççioğlu’nun beraatı yönünde karar verilmek üzere dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesi talebinde bulunuldu. 

‘ÖRGÜT ÜYELİĞİ KABUL EDİLEMEZ’

Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 2’nci Ceza Dairesi, eksik araştırma ile karar kurulduğu vurgulayarak, yeniden yargılama yapılmasına karar verdi. Kararda, Yargıtay tarafından verilen kararlara atıfta bulunularak, “örgüt üyesi olma” suçunun niteliklerine dikkat çekilirken, “DTK toplantılarının bir kısmına katılarak içerikleri suç teşkil etmeyen konuşma yapmaktan ibaret faaliyetlerinin örgütsel faaliyet olarak değerlendirilemeyeceğinden örgüt üyesi olduklarının kabulüne de imkan bulunmamaktadır” denildi.

Kararın gerekçesinde Pirinççioğlu hakkında daha önce “örgüt üyesi olmak” suçlamasıyla açılan davalarda verilen “Kovuşturmaya yer olmadığı” kararları olduğu, aynı suçlama ile yeniden yargılama yapılmasının da “yeni delil” ile olabileceği ve bunun da Ceza Muhakemeleri Kanunu (CMK) 172/2. maddesinde yer alan usule göre yapılması gerektiği vurgulandı. Pirinççioğlu hakkında kesinleşen “kovuşturmaya yer olmadığı” kararlarının her birine dair dava açılabilmesi için Sulh Ceza Hakimliği’nin karar vermesi gerektiğini hatırlatılan kararda, Pirinççioğlu hakkında daha önce aynı suçlamalarla verilen “kovuşturmaya yer olmadığı” kararlarına rağmen Sulh Ceza Hakimliği’nden karar alınmasının gözetilmediğine dikkat çekildi. 

Yine Pirinççioğlu hakkında yürütülen başka bir “örgüt üyeliği” soruşturması olduğu, “örgüt üyeliği” suçunun “temadi (devam)” eden bir suç kapsamında olduğu, karar verilen soruşturma ile açık olan soruşturma arasında fiili ve hukuki bağ veya kesinti olup olmadığının da karar aşamasında değerlendirilmediği kaydedildi. Var olan soruşturmalarda tanık ve gizli tanıkların beyanları ve buna karşı da savunmalarında alınmadığı vurgulanan kararda, Pirinççioğlu’nun katıldığı iddia edilen iki eyleme dair olay tutanaklarının asılları veya örneklerinin de dosya arasına alınmadığına dikkat çekildi. 

YENİDEN YARGILAMA YAPILACAK

Kararda, “Dosyanın belirtilen eksiklikler giderilmek, yeniden incelenmek ve hükmolunmak üzere hükmü veren ilk derece mahkemesine iadesine” karar verildi.

MA / Rukiye Payiz Adıgüzel