Çin, Hong Kong’da yeni bir küresel arabuluculuk kurumu kurmak üzere 31 ülkeyle birlikte bir anlaşma imzaladı. “Uluslararası Arabuluculuk Örgütü” (IOMed) adını taşıyan bu kuruluş, Uluslararası Adalet Divanı (UAD) gibi mevcut uluslararası yargı organlarına alternatif olmayı hedefliyor.
Çin Dışişleri Bakanı Wang Yi’nin ev sahipliğinde gerçekleşen imza törenine Sırbistan, Pakistan, Papua Yeni Gine ve Venezuela gibi “benzer görüşlere sahip” ülkeler katıldı. Bakan Wang, yeni kurumun “sıfır toplamlı kazan-kaybet anlayışını aşacağını” ve uluslararası ilişkilerde daha uyumlu çözümler sunacağını söyledi.
İmaj onarma çabası
Kuruluş, 2020 yılında Pekin’in Hong Kong’da kapsamlı bir ulusal güvenlik yasası uygulamaya koymasından bu yana yıpranan kentin hukuki tarafsızlık imajını onarma girişimi olarak değerlendiriliyor. Hong Kong hükümeti, IOMed’in hükümetler arası ilk arabuluculuk kurumu olacağını ve uluslararası hukukta önemli bir boşluğu dolduracağını belirtti.
Hangi uyuşmazlıklara bakacak?
Yeni kurum; devletler arası, devlet ile bireyler arasında ya da uluslararası özel aktörler arasındaki anlaşmazlıklarda arabuluculuk yapacak. Hukuki ya da siyasi mücadele yerine uzlaşma yoluyla çözümler sunmayı amaçlayan IOMed, Hong Kong yönetimine göre Lahey’deki Uluslararası Daimi Hakemlik Mahkemesi ve BM’ye bağlı Uluslararası Adalet Divanı ile “eşdeğer” bir statüde olacak.
Ancak bu iddia, Çin’in daha önce Güney Çin Denizi’ndeki egemenlik anlaşmazlığında UAD benzeri bir mahkemenin Filipinler lehine verdiği kararı tanımaması göz önüne alındığında soru işaretleri doğuruyor. Pekin, bu yargılamaya katılmamış ve kararı tanımamıştı.
Başlangıç 2025 sonunda
Hong Kong Adalet Bakanı Paul Lam ise yeni oluşumun, “dış güçlerin Hong Kong’u uluslararası sistemden dışlamaya çalıştığı” bir dönemde kurulduğunu yazdı. Kurumun 2025 sonu ya da 2026 başında faaliyetlerine başlaması bekleniyor.
Kaynak: Tr724
***Mutluluk, adalet, özgürlük, hukuk, insanlık ve sevgi paylaştıkça artar***
